Tơdơi kơ giăm ha blan breh lăm yua laser pơjrao bruă bơbrah ƀơi kuang, ơi Lê Thanh Khởi, 57 thun, dŏ ƀơi phương Buôn Ma Thuột, hăng dưi rơbat nao rai, mă bruă tui hơđăp. Găn rơgao 2 thun ruă kă, ñu lu wŏt ƀu thâo mơañă, ruă ñip hăng khŏm dưm đing kiăng kơ dưi mơañă samơ̆ ăt ƀu plai ƀiă lơi. Nao pơ Sang ia jrao Sang hră gưl prong Y Dược Buôn Thuột nao khăm, ñu arăng rơkâo breh pơjrao hăng laser Holmium kiăng kơ mă hĭ čơđet asar bơbrah ngă hơdol hĭ glông mơañă. Ơi Khởi brơi thâo, hlâo adih, tơlơi ngă bơngô̆t prong hloh anun lĕ hŭi ruă đơi ngă ñu ƀu khĭn nao breh pơjrao. Samơ̆, mă yua boh thâo phrâo, măi mok phrâo anun ƀu kiăng reh lu, ngă ñu hơđong pran jua. Tơdơi mông breh pơjrao, drơi jăn ơi Khởi suaih glăi tañ mơn. “Ơi ia jrao lăi breh pơjrao tui anai huăi ruă đơi ôh, pơhlôm rơnuk rơnua lơm breh pơjrao hăng laser. Breh giong dưi mơañă, kar hăng kâo phrâo pok phư giong glông mơañă. Breh pơjrao tui anai huăi ruă ôh, mơn breh tui hơđăp ruă biă, ngă kâo ƀu khĭn nao breh.”

Ăt hơmâo tơlơi mơ-ak lơm yua boh thâo phrâo, măi mok phrâo amăng bruă ia jrao, yă H’Djak Ayun, 46 thun, dŏ amăng să Čư̆ M’gar, lơm ñu suaih lơm ñu nao pơjrao tơlơi ruă tơlang rŏng tơgloh phrâo anai. Hlâo anun, găn rơgao 10 thun, ñu juăt ruă na nao, gah ƀơi tơkuai, bra laih anun trun ƀơi tơngan gah hơnuă, bơdjơ̆ nao tơlơi hơdip rĭm hrơi. Tui nao phĭn tơlang tơgloh C5-C6, ngă bơdjơ̆ nao rai glông ară. Yă H’Djak hok mơ-ak biă tơdơi kơ breh pơjrao giong: “Kâo ruă tơlang tơkuai 10 thun anai laih, ñu juăt ruă hăng gah na nao mơng tơkuai, bra trun pơ tơngan gah hơnuă, ngă bơdjơ̆ nao tơlơi hơdip rĭm hrơi. Kâo hơmâo ƀing ơi ia jrao breh pơčrang. Ră anai, kâo suaih ƀiă yơh, tơlơi hơdip rĭm hrơi ăt pơwot glăi tui hơđăp mơn. Kâo bơni biă kơ ƀing nai ia jrao, ơi ia jrao.”

Mơng hơdôm tơlơi ruă anun, ƀing ta amra ƀuh anŏ yôm mơng boh thâo phrâo amăng bruă pok prong pơjrao hơdôm tơlơi ruă tơnap tap. Samơ̆, boh tŭ yua ăt tui hluai tơlơi ruă, tơlơi črâo ba amăng pơjrao hăng tơlơi thâo thăi mơng ƀing ơi ia jrao dong.

Ơi ia jrao Lê Xuân Nguyên, Sang ia jrao Sang hră gưl prong Y Dược Buôn Ma Thuột brơi thâo, thun 2026, sang ia jrao tuh pơ alin blơi pơhrui dong măi mok pioh breh pơjrao dua bơnah UBE pơjrao brơi tơlơi ruă tơlang rŏng hăng pơčrang reh hĭ hơdôm asar amăng lăm lơm pơjrao ruă kian pruăi. Hơdôm boh măi mok anai djru brơi ơi ia jrao dưi breh pơjrao djơ̆ ƀiă, huăi ngă bơbrah hyu hăng ngă gêh gal kiăng mơnuih ruă tañ suaih.

Tui ơi ia jrao Nguyễn, bruă mă yua măi mok hăng boh thâo phrâo ăt ngă gêh gal kiăng ƀing ơi ia jrao rơguăt amăng bruă mă, ƀơƀrư̆ dưi mă yua hơdôm hơdră pơjrao tơnap tui. “Hơdôm tơlơi ruă hrup hăng anai hlâo adih kơnong ƀing ơi ia jrao Chuyên khoa II ƀudah ƀing nai prin tha kah mơng dưi breh pơjrao brơi mơnuih ruă. Yua kơ hơmâo măi mok phrâo tui ră anai, ƀing ơi ia jrao hlăk ai kar hăng ƀing gơmơi ăt dưi ngă mơn. Breh pơjrao hăng măi mok, mơnuih ruă ăt plai ƀiă ƀuh hơdôm anŏ pơglăi sat, tañ suaih dong.”

Ƀu djơ̆ kơnong pơplih yua măi mok phrâo amăng pơjrao, hơdôm sang ia jrao ƀơi Dak Lak ăt ƀơƀrư̆ mă yua boh thâo phrâo amăng bruă khăm pơjrao, mơng čih anăn khăm truh pơ bruă čih pioh hră pơ-ar tơlơi ruă amăng măi mok. Anai lĕ hơdôm tơlơi yak nao pơlir hăng tơlơi rơkâo pơplih yua boh thâo ia rơgơi, boh thâo phrâo, pơplih pơčeh phrâo hăng pơplih mrô tui tơlơi pơtrun mrô 57 mơng Ding jum kơđi čar.

Dak Lak ră anai hơmâo 11 boh sang ia jrao mơnuih ƀôn sang pơdong, hăng 1.621 boh sưng brơi đih pơjrao. Ơi ia jrao Phạm Minh Hữu, kơ-iăng Khua gơnong bruă ia jrao Dak Lak brơi thâo, bruă hơdôm sang ia jrao tuh pơ alin blơi gơnam măi mok, mă yua boh thâo phrâo hăng kơtưn pơlir hơbit bruă ia jrao glăk pơgôp ngă hrưn đi bruă tŭ mă hơdôm tơlơi bơwih bơwang gah ia jrao mơng ƀon lan mơtăm. “Ră anai, hăng tơhnal pơkă kơ hră pơhlôm nua ia jrao ăt hơmâo hluai tui bruă khăm, pơčrang lăng duh prăk tui hră pơhlôm nua ia jrao, amra ngă gêh gal kiăng ƀing mơnuih duam ruă kiăng pơjrao amra djru brơi. Laih dong, ngă hơdôm boh sang ia jrao kơnuk kơna pơdong plai ƀiă kơniă, hăng hơdôm tơlơi ruă kraih amra gum hrom kiăng pơčrang lăng, djru brơi mơnuih ƀôn sang pơjrao hĭ.”

Tui tơlơi sit nik ƀơi Dak Lak brơi ƀuh, pơplih phrâo bruă ia jrao ƀu djơ̆ kơnong ƀơi bruă tuh pơ alin blơi măi mok đôč ôh mơ̆ ăt kiăng ba boh thâo măi mok pơmut amăng rĭm bruă phara, hrưn đĭ tơlơi thâo thăi mơng ƀing mơnuih mă bruă hăng pok prong tơlơi dưi tŭ mă tơlơi bơwih brơi bruă ia jrao kơ mơnuih ƀôn sang. Lơm hơmâo pok pơhai ha amăng plĕ, hơdôm tơlơi pơplih anai amra pơgôp tong ten ngă tui tơlơi pơtrun mrô 57 amăng bruă ia jrao, anăp nao hơnong pơkă hrưn đĭ klă bơwih brơi tơlơi suaih pral hăng plai ƀiă ngă phara amăng mă yua boh thâo phrâo kơplah wah hơdôm boh ƀon lan./.