Tui hăng Sang bruă wai pơgang klin duam ruă tơring čar Dak Lăk, ră anai, duam đung drah jing klin duam ruă bơngơ̆t biă, yua mơnuih ruă ăt dŏ lu đôč, aka ƀu dưi pơgang, hơmâo dong lu anih phrâo hơmâo klin. Ơi ia jrao Lê Phúc - Kơ-iăng khua sang bruă wai pơgang tơlơi duam

ruă tơring čar Dak Lăk brơi thâo, tơring čar čih pioh hơmâo rơbêh kơ 9.500 čô mơnuih duam đung drah hăng 2 čô laih djai.

“Amăng hơdôm hrơi giăm anai, gơmơi hrŏm hăng Sang bruă kơsem min krăo lăng pơgang klin kman ƀă hyu kual Dap Kơdư nao sem lăng, krăp lăng, pơtŏng glăi hơdôm bit anih amun hơmâo klin hơđuh đĭ, mơ̆ng anun sem lăng rơnoh vec-tơ pơ hơdôm kual anun, tơdơi kơ anun ngă bruă hăng Jơnum min mơnuih ƀon sang hơdôm boh să, đah mơ̆ng thâo anŏ tơnap, bruă aka ƀu dưi ngă, gum pơsir hĭ, hiưm pă kiăng pơđĭ tui bruă pơgang duam đung drah, pruih ia jrao pơgang ƀơi anih hơđăp hơmâo klin hơđuh đĭ, biă ñu pruih jrao, pơgang đut tơhnal hlao hơdôm anih hơmâo klin, đah mơ̆ng huăi hơmâo dong tah mơnuih ruă phrâo dong ƀơi hơdôm kual anun”.

Mrô mơnuih ruă jai lu tui amăng plơi pla ăt ngă tơnap kơ sang ia jrao mơn. Ƀơi Anih pơjrao Čơđai, Sang ia jrao prong kual Dap Kơdư, rim hrơi čơkă pơjrao brơi năng ai 10 truh kơ 20 čô duam đung drah. Ơi ia jrao Đặng Việt Nam, Kơ-iăng khua Pơjrao ƀing čơđai pơtă hlâo tơlơi ruă ƀơi ƀing čơđai ñu kơtang tui hmar biă, yua hnun amĭ ama, sang anŏ kiăng krăp lăng drơi jăn ană bă wơ̆t hăng drơi jăn rơ-ơ̆ laih, huăi duam hlor hai:“Juăt ñu ƀing đih pơ sang ia jrao lơ̆m čơđai duam kơtang, juăt ñu duam yơh lu. Kah hăng anăn arăng pia duam đuang drah, ƀing čơđai duam kơtang amăng 3 hrơi blung a, pơ-iă drơi ƀu thâo rơ-ơ̆ ôh, ruă rơ-ŏm rơ-ah amăng drơi jăn, ruă kơčao amăng alăk mơta, ƀlĕ pơtah lu. Hơmâo mơn đa nao pơ sang ia jrao ruă kơtang hloh, kah hăng ƀlĕ pơtah lu, ruă hlung, nao mơañă aset đôč. Jing anun lĕ nam ruă kơtang. Hơmâo mơn čơđai rai pơ sang ia jrao kaih jing ruă kơtang biă”.

Ƀơi anăp mrô mơnuih duam đung drah lu tui, Sang bruă pơgang klin duam ruă tơring čar glăk pơtrut tui bruă krăp lăng, laih dong lăi pơthâo kơ Gơnong bruă ia jrao, ngă hrŏm hăng gong gai hơdôm boh să, phường pok pơhai bruă pơhlom pơgang, pơƀut ngă bruă pơgang hĭ anih pơƀă hyu laih anun ngă hơdư̆ kman lar hyu prong. Amăng anun, bruă pơgang anih hơmâo klin, pruih ia jrao pơdjai ană keč, krăp lăng véc tơ pơƀă hyu klin kman hơmâo pơsit jing bruă akŏ phun. Ơi ia jrao Lê Phúc - Kơ-iăng khua sang bruă wai pơgang tơlơi duam ruă tơring čar Dak Lăk brơi thâo dong: “Ƀing ta khŏm ngă klă bruă pơdjai ană keč, hơdrip amăng ia, hơmâo hơdră pơgang keč, mă ñang puh keč, pơgang drơi pô, pit akă miker, buh sum ao glông hơpăl, biă ñu mơ̆ng mơguah hăng tlam mơmot. Rơngiao kơ anun ta khŏm rơmet set anih anom jum dar, pơdjai ană keč, ană hơdrip rim wơ̆t hrơi tơjuh. Ƀing ta khŏm ngă tui djơh anun mơn ƀơi hơdôm sang bruă kơnuk kơna, ƀơi anih mă bruă, ƀơi sang dŏ, ƀơi plơi pla khŏm rơmet rơmot, ngă agaih anih anom klă”.

Anom bruă ia jrao pơtă hlâo kơ mơnuih ƀon sang kiăng hyu sem lăng gơnam pơđŭ ia amăng sang hăng jum dar, ƀơi lan sang, klup khŏp kơnŏp kơƀung kơƀai pioh ia, čuh glŏm hĭ get ia, kơtok ia, pung rơdêh hăng hơdôm gơnam yua hơmâo ia đom glăi. Lơ̆m hơmâo mơnuih duam kơtang, kiăng krăp lăng hăng ba nao pơ sang ia jrao pơkă hăng pơjrao brơi; ƀu dưi lăng tơdu, pơjrao mă pô sui sin pơ sang.

Anŏ phara kơplah wah duam pơtuk hơdrăp hăng duam đung drah

Duam pơtuk hơdrăp hăng duam đung drah hơmâo lu nam ruă juăt ƀuh hrup mơn, ngă kơ lu mơnuih ƀu thâo hăng pơjrao mă pơ sang. Kiăng thâo hơdôm tơlơi pơhŭi hlâo, mơñum jrao brơi kơ djơ̆ hăng gơgrong pơgang kman lĕ tơlơi yôm hloh kiăng pơhlôm pơgang tơlơi hŭi rơhyưt. Lăi nao kơ bruă anai, ơi ia jrao Đỗ Hữu Thành amra hơmâo tơlơi črâo ba kiăng ƀing ta thâo dua tơlơi ruă hiưm ñu, hơdôm tơlơi pơtă lơm pơjrao brơi mơnuih duam đung drah hăng lơm ƀuh hiưm pă kiăng ba nao pơ sang ia jrao.

- Ơ ơi ia jrao, duam pơtuk hơdrăp hăng duam đung drah juăt ƀuh nam ruă hiưm hơpă hrup hăng phara?Mơnuih ƀôn sang kiăng đing nao anŏ hơget kiăng kơ tañ thâo?

Ơi ia jrao Đỗ Hữu Thành: Anŏ hrŭp, kơnar kơplah wah duam pơtuk hơdrăp hăng duam đung drah juăt ƀuh blung a lĕ, dua tơlơi ruă anai lêng kơ hơmâo hơdôm nam ruă anun lĕ pơ-iă drơi ƀu hmao thâo, ruă akŏ, ruă gah ƀơi tut tơlang hăng ngă ƀu-ai buai. Samơ̆, duam pơtuk hơdrăp juăt ƀuh wŏt hơdôm nam ruă tui jơlan suă jua anun lĕ pơtuk, ruă rơkông đok, kơdol adung, phañ; đa hơmâo mơnuih ruă juăt ƀuh čroh kian ƀudah ƀlĕ ŏ, sit biă ñu hăng ƀing čơđai. Lơma nun, duam đung drah ƀiă đôč ƀuh nam ruă tui jơlan suă jua, samơ̆ amra ƀuh ƀlĕ drah adung, drah ƀơi tơgơi, mriah tut ƀơi klĭ, ruă ƀơi hơtai, mơhao ƀlĕ ŏ hăng ƀu mơhao ƀong gơnam. Duam pơtuk hơdrăp juăt ƀu hmao thâo hăng lu nam ruă tui jơlan suă jua. Duam đung drah juăt ngă pơ-iă drơi jăn na nao mơng 2-7 hrơi, ruă gah amăng drơi jăn, hrŏm hăng đung drah. Samơ̆, mơnuih ƀôn sang anăm kơnong gơnang nao hơdôm nam ruă anun mơ̆ đăo lăng hlâo tơlơi ruă kă.

- Lơm duam, mơnuih ƀôn sang juăt blơi mă jrao kiăng plai ƀiă pơ-iă drơi, jrao pơgang duam ruă ƀudah mơñum jrao juăt yua mơng đưm. Ơi ia jrao hơmâo tơlơi pơtăn hơget kiăng bĕ hĭ hơdôm tơlơi hŭi rơhyưt amra ƀuh?

Ơi ia jrao Đỗ Hữu Thành: Duam pơtuk hơdrăp hăng duam đung drah lêng yua virus ngă, anun hơdôm ia jrao pơgang ƀu dưi pơjrao hơdôm tơlơi ruă anai. Mơnuih ƀôn sang anăm blơi mă jrao mơñum lơm aka ƀu hơmâo tơlơi črâo ba mơng ơi ia jrao. Lơm mơñum jrao paracetamol, kiăng mơnuih brơi djơ̆ hăng drơi jăn pô hăng mơñum pơpha brơi djơ̆ mông, juăt mơng 4 truh pơ 6 mông mơñum ha wŏt, kiăng huăi bơdjơ̆ sat nao hơtai. Ăt kiăng răng kơđiăng hăng hơdôm djuai jrao juăt yua mơng đưm aka ƀu hơmâo hlơi pơsit brơi klă, Sit biă ñu, lơm mưn duam đung drah, anăm mơñum aspirin, ibuprofen hăng hơdôm jrao pơgang duam ruă steroid yua amra ngă ƀlĕ drah adung, amra ngă ruă kơtang tui hăng ba truh djai brŭ.

- Hăng mơnuih duam aka ƀu thâo ruă hơget, ơi ia jrao hơmâo tơlơi pơtă hơget mơn kiăng ngă hăng tơdah ƀuh hiưm pă kah nao pơ sang ia jrao?

Ơi ia jrao Đỗ Hữu Thành: Mơnuih duam kiăng kiăo tui lăng drơi jăn pô pơ-iă hă ƀŭ hăng hơdôm nam ruă juăt ƀuh, pơdơi pran ƀơi anih rơ-ơ̆, mơñum lu ia, kiăng mơñum oresol kuar brơi djơ̆ arăng črâo ba. Dưi mơñum paracetamol lơm dưm pơ-iă drơi truh 38,5 độ C. Tơdah ƀuh hơdôm anŏ phara, kiăng nao pơ sang ia jrao kiăng kơ khăm hăng thâo tơlơi ruă hơget. Anăm kuah, hơtuk ia kơhul drơi jăn ƀudah yua jrao tui đưm aka ƀu thâo tong ten. Hơdôm tơlơi hŭi rơhyưt anun lĕ dưm pơ-iă na nao, ngă ƀu-ai buai, ruă hlung, ƀlĕ ŏ na nao, ƀlĕ drah adung, drah tơgơi, ƀlĕ ŏ drah, eh jŭ. Hăng ƀing čơđai, kiăng răng kơđiăng juăt ƀuh hia, tơtư̆, ƀu mơhao ƀong gơnam, ƀu gưt mơñum ia. Lơm ƀuh tui anun, mơnuih ruă kiăng nao pơ sang ia jrao mơtăm, mah hơmâo đăo lăng hlâo duam đung drah rơnang hăng pơjrao mă pơ sang.

- Hai bơni kơ ih hŏ!