VOV4.Jarai - Jơnum prong khua pơ ala đơ đam dêh ]ar tal 13 mơng Ping gah  hmâo bôh yua yôm phăn biă.

 

Jơnum prong hmâo bruă pel e\p Tơlơi pơtrun pơsit Jơnum prong 12 pơke\ hăng pơsit abih bang bruă pơplih phrâo, pơsit jơlan gah, tơhnal pơkă, bruă mă 5, 10 thun pơ\ anăp hăng tơhnal lăng truh thun 2045.

 

Bruă Ping gah hmâo kơ]a\o bruă, ba tơbiă pơkă, tơhnal lăng lon ia truh ha mơkrah rơnuk thun, lom 100 thun pơdo\ng lon ia hmâo bôh tu\ yua hơget?

 

Anai le\ tơlơi phrâo mơng tal Jơnum prong anai, kiăng pơdah sa dua phun than yôm phăn, hrưn đ^ ngă brơi lon ia ta jing lon ia pơđ^ kyar, tui jơlan gah pơsit mơnuih mơnam dưm kơnar.

           

Dong mơng Jơnum ping gah tal 10, lok 12, Khua git gai Ping gah, Khua mir sir dêh ]ar ta ơi Nguyễn Phú Trọng hmâo rơkâo laih hơdôm gru\p ]ih dăp hơdră Hră jơnum prong lok 13 mơng Ping gah khom hmâo tơhnal lăng sui, khom pơkă lăng hlâo hăng ba tơbiă hơdôm tơhnal pơkă pơđ^ kyar kơ ]ra\n jơlan sui thun:

           

“Lăi Jơnum prong lok 13 [u djơ\ kơnong kơ truh thun 2026 ôh mơ\ khom hmâo tơhnal lăng nao bruă mă klă hloh, lăng glăi wot bruă rơgao hăng anăp nao pơgi kơdih dong.

 

Yua anun [ing ta pơsit jơlan gah, lăng him lăng dêh ]ar ta truh thun 2030 amra hiưm `u? Truh thun 2045 amra hiưm `u? hmâo bruă mă.”

           

Tui hăng hră Khua git gai Ping gah, Khua mir sir dêh ]ar ta le\ “anai le\ bruă mă tơnap tap biă, [u amu` ôh”, khom hmâo tơlơi klah ]un to\ng ten hăng hơdôm tơlơi pơkă lăng hlâo, tơhnal lăng găp [rô hăng sui thun khom sit nik, hmâo gru phrâo dưi ba tơbiă tơhnal pơđ^ kyar truh thun 2030 (anun le\ hơdor glăi 100 thun pơdo\ng Ping gah Cộng sản Việt Nam) hăng tơhnal lăng ataih hloh truh krah rơnuk thun (anun le\ truh thun 2045 amăng tal hơdor glăi 100 thun hrơi pơdo\ng lon ia).

 

Yua kơ, hơdôm tal jơnum prong hlâo juăt ba tơbiă tơhnal pơkă găp [rô le\ 5 thun mơ\ pơkă lăng hlâo lu `u [u djơ\ krep ôh, tơhnal pơkă pơđ^ kyar [u dưi ngă.

 

Ơi Lê Thanh Vân, ding kơna Jơnum min prăk kak – Ngăn drăp Khua pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta lăi le\:

           

“Biă `u amăng Hră ]ih Jơnum prong le\ lăi pơthâo glăi bruă kơđi ]ar, lăi pơthâo glăi tơlơi klah ]un glăi abih bang lom ngă tui Tơlơi pơtrun pơsit Jơnum prong Ping gah đơ đam dêh ]ar tal 12, ba tơbiă hơdôm tơlơi amăng bruă pơplih jơlan gah mơng Tơlơi pơtrun jơnum prong tal 12, amăng anun bruă pơphun  ngă tui hăng ba tơbiă hơdôm tơlơi pơplih phrâo dong, pơplih pơkra, pơhrua nao dong.

 

Anai le\ hơdôm tơlơi kiăng ngă mơtăm mơ\ Khua git gai Ping gah ba tơbiă, [u djơ\ brơi kơ 5 thun pơ\ anăp ôh mơ\ hmâo tơhnal lăng nao lu thun tơdơi dong, biă `u bruă jơnum hơdor glăi 100 thun pơdo\ng lon ia Việt Nam.”

           

Bôh nik, yap mơng tơdơi kơ pơplih, Ping gah ăt hmâo ba tơbiă mơn tơhnal pơđ^ kyar hăng tơhnal lăng rơbêh kơ 20 thun.

 

Tơlơi pơmin mơng Ping gah pơdo\ng lon ia măi mok tal blung a hmâo amăng Hră ]ih pơkra Jơnum prong tal 8 mơng Ping gah (thun 1996).

 

Anun le\ thun yôm phăn: Lon ia ta găn rơgao 10 thun blung a ngă tui bruă pơplih phrâo hăng hmâo bôh tơhnal ngă gru; tơtlaih mơng tơlơi [u hơđong bơwih [ong hăng anăp nao rơwang phrâo, rơwang pơplih phrâo bruă măi mok, pơplih phrâo rơnuk.

 

Jơnum prong tal 8 mơng Ping gah ba tơbiă glông bruă “dong mơng thun 1996 truh thun 2020, run pran ngă brơi lon ia ta phun `u jing lon ia măi mok hmâo gơnam tam măi mok rơnuk anai”.

 

Lăng glăi ]ra\n jơlan yap mơng tơdơi kơ Tơlơi pơtrun pơsit Jơnum prong tal 8 mơng Ping gah, Pơplih phrâo bruă măi mok, pơplih phrâo rơnuk anai ăt jing bôh than, pran pơtrut hluh gah, khă hnun hai tơlơi lăi nao kơ tơlơi [uan jing sa bôh lon ia măi mok dưi lăng glăi.

 

Yua anun, tui hăng Pô ]ih tơlơi pơhing Nhị Lê, Khua hơđăp ]ih dăp hơdră Hơdrôm hră pơhing Cộng sản: kiăng hmâo sa hră pơ-ar Jơnum bruă kơđi ]ar sit nik rơnoh, ruah mă bôh thâo abih bang mơnuih [ôn sang, abih bang Ping gah.

 

Hră pơ-ar khom hmâo tơhnal pran jua rơnuk anai hăng jing bruă mă hơkru\, djơ\ hăng gru grua hăng tơlơi ]ang rơmang mơng mơnuih [ôn sang:

           

“Hơdôm tơlơi phun hloh pơkă kơ bruă kơđi ]ar, pơđ^ kyar lon ia amăng tơhnal lăng thun 2045 prăp lui dong mơng ră anai mơtăm.

 

Tơlơi le\ klah ]un dong bôh nik; pơđ^ kyar jơlan gah bruă kơđi ]ar; pơtrut dong bruă pơplih phrâo abih bang ha amăng ple\ mơ\ bruă Jơnum prong tal 12 mơng Ping gah phrâo pơsit.

 

Anun le\ tơlơi ]râo ba hmâo tơhnal sit nik. {u dưi hmâo sa jơlan gah djơ\ lom [ing ta [u klah ]un sit nik djơ\.”

           

Jơnum prong khua pơ ala đơ đam dêh ]ar tal 13 mơng Ping gah hmâo bôh tu\ yua yôm phăn.

 

Biă `u le\ Ping gah [u djơ\ kơnong kơ klah ]un 5 thun mơng rơwang bruă rơgao ôh mơ\ `u do# pơsit glăi 10 thun ngă tui jơlan bruă thun 2011, đa le\ lăng glăi abih bang hloh amăng rơwang 35 thun ngă tui bruă pơplih phrâo hăng 30 thun ngă tui jơlan bruă thun 1991.

 

Biă `u do# pơdah [ơi jơlan gah pơsit truh thun 2030, tơhnal lăng truh thun 2045.

 

Nai prin tha Tạ Ngọc Tấn, Kơ-iăng Khua Khul pơblang bruă Ping gah dêh ]ar ta pơsit, anai le\ sa tơhnal lăng rơđah biă hăng kiăng biă:

           

“Tơhnal lăng anai kơnong kơ brơi [ing ta sa jơlan gah pơsit prong pioh hmâo sa kơ]a\o bruă rơđah amăng hrim hrơi. Hrom hăng anun ăt le\ ba tơbiă kơ [ing ta sa gru yôm phăn pioh hrưn đ^.

 

Kiăng truh tơhnal pơkă thun 2045 [ing ta dưi ngă tui tơlơi ]ang rơmang pơđ^ kyar, pơdah bruă gơgrong mơng Ping gah, abih bang mơnuih [ôn sang ăt kah hăng mơng rim mơnuih apăn bruă, mơnuih ping gah.

 

Abih bang gum hrom klă hloh, djru bôh thâo, pran jua hăng tơlơi kơhnâo mơng pô amăng bruă pơdo\ng hăng pơđ^ kyar lon ia, kiăng dưi ngă tui tơhnal pơkă klă hiam mơ\ Ping gah ta ba tơbiă.”

           

Ba tơbiă tơhnal pơđ^ kyar lon ia truh thun 2025 hăng 2030, tơhnal lăng truh thun 2045, jing sa tơlơi phrâo amăng bruă prăp lui Jơnum prong Ping gah tal 13.

 

{u djơ\ kơnong kơ pơkă jơlan gah pơđ^ kyar mơng lon ia, 5, 10 thun pơ\ anăp ôh mơ\ `u do# jing tơlơi pơkă jơlan gah, sa tơhnal lăng sui thun, prong hloh truh ha mkrah rơnuk thun anai.

 

Tơhnal pơkă jing lon ia đ^ kyar, tui jơlan gah pơsit djop mơnuih dưm kơnar jing tơlơi khom bơkơtuai dong, mơng anun hmâo dong tơlơi pơlir hơbit amăng bruă pơsit tơhnal pơkă, tơhnal lăng pơđ^ kyar lon ia amăng hră ]ih pơkra hơdôm tơlơi Jơnum prong tal 13 mơng Ping gah dêh ]ar./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang