VOV4.K’ho- Nam 2017, Việt Nam pơn jat tai đơs ngan broă lơh ngan brồ guh, lơh geh ală tềl kah cồng nha ngan mờ gơ\p bơyô tàm tiah do mờ tàm dunia; mờ ală cồng nha lơh geh tàm broă lơh sa- mpồl bơtiàn pơnrơ ngan; ală bơta lơh ngan jơh nùs tam dră sa kuề sa kùa ờ geh tiah kơryan ờ ai…

1. Việt Nam drơng lơh mờ bơyai lơh geh cồng nha Nam APEC 2017

Nam APEC 2017 geh tơngume “Lơh geh pràn chồl pa, bơ\t bơtàu bal rài tơnơ\ do bal” bal mờ 243 jơnau bơyai lơh tàm 10 càr mờ [òn dờng tàm gùt lơgar, pơnrơ ngan là Poh bơyai lơh pơrjum kuang bàng dờng màng geh lơh tàm [òn dờng Đà Nẵng bơh ngai 6 - 11/11/2017.

Ờ mìng cồng nha bè broă bơyai lơh lơm gời ờ, mờ gơnoar broă lơgar tờm drơng lơh, Việt Nam neh rơcang lài, bơceh pa đơng pơlam ală broă lơh; geh uă broă bơceh lơh, gùng dà broă lơh geh kuơmàng pơgồp bơnah tơnguh jơnhoa gơnoar broă, bơngă bơh lơgar Việt Nam dê tàm Châu Á - Thái Bình Dương.

 Tàm Poh bơyai lơh Pơrjum kuang bàng dờng màng APEC 2017, neh geh lơh ală dơ\ lòt còp đah 2 gah, geh ală dơ\ lòt còp gơ cèng bơta kah yau mờ gi\t nđờ jơ\t dơ\ tìp mat cribơyai broă 2 gah đah Kuang đơng lam bồ Đảng, Dà lơgar he mờ Kuang đơng lam bồ ală lơgar mờ ală rài lơh sa tàm dunia.

2. Pơrjum Dà lơgar 5 mờ 6 pơn jat tai lơh jat ngan ngồn ală kơnòl broă dờng màng mờ Nghị quyết Pơrjum dờng kơnă 12 bơh Đảng dê sồr

Ală Nghị quyết tàm Pơrjum dà lơgar 5 mờ 6 neh đơs tus uă broă dờng màng bơh dà lơgar dê, jal mhar ndang mờ gơ cèng bal broă lơh kuơmàng jo\ jòng ndang.

Hơ\ là lơh gơs kơrnoăt lơh sa drà kă bro jat gùng dà xã hội chủ nghĩa; pơn jat tai rơndăp tap sèng wơl, tam gơl pa mờ tơnguh jơnhoa cồng nha mpồl lơh sa dà lơgar dê; bơtàu tơnguh lơh sa is gơ gơs là dùl bơta pràn kuơmàng ngan bơh rài lơh sa drà kă bro jat gùng dà xã hội chủ nghĩa; bè pơn jat tai tam gơl pa, rơndăp tap sèng mpồl lơh broă dà lơgar bơh ală anih lơh broă chính trị dê mìng lời wơl dùl êt nă cau, lơh broă jak mờ geh cồng nha; bè tơnguh mờ sền gàr pràn kơl dang să jan làng bol in; bè broă lơh khà kờp làng bol tàm tu\ tơngai pa mờ uă broă kuơ màng ndai.

          3. Đảng, Nhà nước tơngo\ bơta jơh nùs pràn ngan tàm dơ\ tam dră mờ jơnau sa kuề sa kùa, jơnau ờ niam

Bơta jơh nùs chính trị pràn kơldang, ngan ngồn mờ loh làng bơh Đảng mờ Dà lơgar dê mờ lam bồ là ồng Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản dà lơgar Việt Nam geh jơh gùt Đảng, gùt làng bol mờ jơh gùt ling klàng ring bal mờ dùl nùs bal.

Dùl ròt ală kuang bàng đơng lam bồ dờng màng, geh bal kuang bàng gơ wèt Ban Chấp hành Đảng Dà lơgar, Bộ Chính trị, Ban Bí thư atbồ gơtìp yă lùp kơnòl bè broă lơh sa kuề sa kùa, kơldang nùs lơh tìs lơh gơlik jơnau gơlời wơl ngòt rơngơ\t ngan.

 Uă dơ\ lơh tìs lơh sa dờng, kal ke geh ai tơlik cah r`a, pơneh ngan là dơ\ lơh tìs Ngân hàng Đại dương (OceanBank) lơh roh 2 rbô tơmàn priă mờ khà cau gơtìp lùp khàu uă ngan rlau jơh bơh lài tus tu\ do pơgăp rlau 700 nă.

 Yal yă, ku\p jàm ồng Đinh La Thăng, lài do là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Đảng Dà lơgar, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Dầu khí dà lơgar Việt Nam mờ uă kuang bàng lài do là kuang đơng lam bồ Tập đoàn do. Lơh glài broă lơh tìs ngòt rơngơ\t ngan bơh ồng Nguyễn Xuân Anh dê, lài do là Ủy viên Đảng Dà lơgar, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng bơh broă lơh ai tơn jơh at gơnoar broă Ủy viên Đảng Dà lơgar mờ jơh ală gơnoar broă ndai tàm Đà Nẵng.

Lơh glài kràn mpồl cau bal mờ cau lam bồ kấp ủy tơngai lơh broă bơh nam 2011- 2015 tàm ală càr mờ [òn dờng: Đà Nẵng, Vĩnh Phúc, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Quảng Nam, Gia Lai, Đồng Nai, Bình Định; Bộ Tài nguyên mờ Môi trường, Bộ Công Thương, Ban Rơndăp tăp sèng Dà lơgar, Mpồl đơng lam Tiah đah jum mat tơngai mu\t dà lơgar; ală Tập đoàn, Tổng công ty: Zờu chu, Cao su, Hóa chất, Ngân hàng…

Jơnau đơs bơh ồng Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư dê bè bơta jơh nùs rơcang sơndră sa kuề sa kùa “Bơnhă ồs neh duh den lòng sùh gơ kung pal gơ sa sơl” neh gơs là jơnau sồr pràn ngan tam dră sa kuề sa kùa mờ jơnau ờ niam.

4.Việt Nam lơh gơs sơr lèt jơh ală 13 broă Quốc hội jàu, GDP lơh geh 6,7 %

Nam 2017, gơguh tai lơh sa dà lơgar dê geh niam ngan, tơrmù [à kơnờm uă ir tàm broă tăc mờ lơgar ndai phan kuơ geh is.

Khà kờp [ươn [oài lơh sa kă bro nam 2017 gơguh 14 kơnă, gơguh tus khà 68 kờp jơh tàm khà 190 rài lơ

Tàm pơnring kă bro bơh Việt Nam dê tam gơl bơh broă blơi uă ir tus ta\c phan uă ngan mờ lơgar ndai tàm 2 nam tàm pơn jat sùm bơh nam 2016 mờ nam 2017. Mìng is nam 2017, tăc phan mờ lơgar ndai geh bơta bơtàu tơnguh pràn ngan  bơh jơh bal 3 gah dê, hơ\ là : gah lơh sa suơn sre, drơng broă ala mờ công nghiệp lơh gơlik phan bơna, mòn phan.

 Lơh geh cồng nha do kơnờm broă lơh đơng lam, atbồ pràn ngan mờ jak chài bơh Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ mờ ală bộ, gah sơnah lơh broă dà lơgar mờ tàm [òn lơgar dê mờ bơta lơh bal bơh mpồl lơh sa kă bro mờ gùt mpồl bơtìan.

Geh uă bơta tam gơl pa pal chờ hờp ngan, ngan là ală broă lơh ală kơrnoat boh lam, chồl pràn lơh niam wơl sră nggal hành chính, sơrbì rlau 5 rơbô sră nggal hành chính.

     5. Gùng dà broă lơh bơcri priă lơh gùng rơndeh ntoăt răt đah tô- đah jum geh Quốc hội ring bal

Rơndăp broă lơh bàr pe gơl gùng rơndeh ntoăt răt tàm gơl gùng rơndeh đah tô- đah jum tiah đah mat tơngai lik tơngai bơh nam 2017- 2020 geh priă tă lơh là rlau 118 rbô tơmàn, jòng 654 kơi sồ lòt gan 13 càr mờ [òn dờng.

 Gùng rơndeh ntoăt răt đah tô- đah jum geh lơh geh pràn chồl pa dong lơh sa bơtàu tơnguh, tơnguh jơnhoa bơta pràn tàm pơrlòng. Dùl rơndăp broă lơh gùng lòt dờng tai kung geh Quốc hội ring bal là rơcang ală broă lơh bal mờ kờp jơh priă tă lơh gơguh tus 23 rbô tơmàn, nàng gờ` gơtùi lơh [làng rơndeh par dunia Long Thành.

6. Bơyai lơh geh cồng nha ală Ngai kuơ màng tàm lơgar

          Nam 2017, jơh gùt lơgar bơyai lơh uă broă lơh ngan ngồn mờ kuơ màng tơng kah 70 nam Ngai Cau ling sồt să mờ cau ling chơ\t màng ( 27/7/ 1947-27/17/2017); Dơ\ tơng kah 100 nam Ka\c màng nhai 10 Nga ( 7/11/1917- 7/11/2017); Tơng kah 45 nam tam lơh pha lin “Hà Nội – Điện Biên Phủ hơđang kơlwàng trồ” ( 12/1972- 12/2017); 50 nam dơ\ ntào tam lơh sa Tềp Mậu Thân ( 1968-2018); nam tàm klăc g^t gơp lơh bơyô bal đah Việt Nam mờ Lào mờ Nam g^t gơ\p lơh bơyô đah Việt Nam mờ Campuchia.

            Broă bơyai lơh yu\ rơyùm mờ ngoh rơngăc ală broă lơh do ai tơngo\ nùs nhơm kah ưn ngài mờ sền dờng màng bơta phi să uă ngan bơh ală rơnàng cau lài do neh phi să tờm he dê nàng sền gàr lơngap lơngai, khat gơboh Dà lơgar ai bơta chờ hờp làng bol in; ai tơngo\ nùs nhơm dùl nùs bal, sàng goh mờ gơ\p bơyô tàm dunia, mờ làng bol lơgar Lào, Campuchia bal mờ ală jơi bơtiàn tàm hìu bal Liên Xô lài do, bơto bơtê chủ nghĩa kờ` gơboh dà lơgar, nùs nhơm “ hùc dà kah đah tô dà” bơh jơi bơtiàn Việt Nam dê.

7. Đơs crih Chòi mờ đơs crih Xoan geh UNESCO ngan ngồn jờng rơ tàm Sră cih mat Phan lời wơl niam chài ờ di mờ phan bơna ala mat bơh kòn bơnus gùt dunia dê

Broă geh tai ală phan lời wơl niam chài bơh lơgar Việt Nam dê geh UNESCO cih mat geh bơta kuơ dờng màng ngan, pơgồp bơnah yal tơngit mờ đơs ngan rài kis niam chài is lơgar Việt Nam dê tus mờ gơp bơyô dunia; đơs ngan ală jơnau hơ pơrgon bơh lơgar Việt Nam dê gơ wèt mờ broă lơh prăp gàr, sền gàr, ngui niam ală bơta kuơ niam chài lơgar Việt Nam dê mờ kòn bơnus gùt dunia dê;

Sền dờng màng uă bơta niam chài, tam klac bal ală [òn lơgar, chul chồl tìp mat cribơyai broă đah ală cau mờ ală [òn lơgar, ală jơi bơtiàn kòn cau krơi is…jat di jơnau sồr mờ jơnau kờ` niam bơne\ bơh UNESCO dê.

8. Broă lơh tàp pràn să jan tàm lơgar, tàm tiah rềp bal mờ dunia geh uă cồng nha niam

Mpồl tàp pràn să jan Việt Nam neh pơrlòng geh 169 nơm gai lòng ( tàm hơ\ geh 59 nơm gai lòng biàng), ơm dơ\ 3 gùt mpồl tàm SEA Games 29, bơyai lơh tàm Kuala Lumpur, lơgar Malaysia. Bulah ờ hoan geh cau pơr lòng mờ tơngume tàm pơrlòng ờ uă, mpồl Tàp pràn să jan Việt Nam dê gam lơh gơs jơnau kờ` neh ai tàm ală môn tàp pràn să jan gơ wèt mờ broă lơh tàm pơr lòng Olympic mờ Asian Games.

Mpồl đìên kinh Việt Nam neh pơrlòng geh 17 nơm gai lòng biàng tàm SEA Games 29, do là dơ\ sơn rờp tàm rài kah yau ală dơ\ Pơrlòng tàp pràn să jan tàm Đông Nam Á sơr lèt gan điền kinh lơgar Thái Lan mờ 9 nơm gai lòng biàng, geh ơm khà dùl gùt mpồl.

Mpồl Tàp pràn să jan Việt Nam dơ\ 2 pơn jat tai ơm dơ\ 4 gùt mpồl tàm dơ\ Para Games, rơnơ\ tu\ pơrlòng geh 161 nơm gai lòng, tàm hơ\ geh 40 nơm gai lòng biàng. Ală cau pơr lòng điền kinh, re dà mờ yờ tạ Việt Nam neh pơrlòng geh 11 kỷ lục Para Games tàm lơgar Malaysia.

Cau re dà jak Nguyễn Thị Ánh Viên dơ\ 2 pơn jat sùm pơrlòng geh 8 nơm gai lòng biàng tàm dùl dơ\ SEA Games. Nguyễn Thị Ánh Viên kung neh geh 2 nơm gai lòng biàng tàm Pơrlòng tàp pràn să jan tàm hìu mờ võ Châu Á dơ\ 5 (AIMAG 5)

Ală cau pơrlòng Việt Nam neh tàm pơrlòng geh cồng nha uă ngan tàm ală tiah pơrlòng tàm ală lơgar, geh 40 nơm gai lòng  tàm hơ\ geh 13 nơm gai lòng biàng, ơm dơ\ 9 gùt mpồl tàm dơ\ Pơrlòng tàp pràn să jan tàm hìu mờ võ  Châu Á dơ\ 5 ( AIMAG 5) ,bơyai lơh tàm Ashgabat, lơgar Turkmennistan.

             Mpồl Cờ vua Việt Nam tàm pơr lòng kung geh cồng nha niam, tă pơgồp 3 kờp jơh khà 13 nơm gai lòng biàng ai mpồl Tàp pràn să jan Việt Nam in tàm hìu mờ võ Châu Á dơ\ 5 ( AIMAG 5), tàm hơ\ geh bơta tă pơgồp uă ngan bơh Ala mat Đại kiện tướng cờ vua Lê Quang Liêm dê, mờ 3 nơm gai lòng biàng tàm ală tơngume cờ chớp, cờ mhar mpồl bal mờ dùl nă să is cờ tơl khà.

9. Dà ko\, dà cò mờ mìu càl rbu\t dờng ờ hềt geh bơh lài tus tu\ do lơh hoàc hươr uă ngan bơh tiah đah tô tus tiah đah jum

Ală dơ\ mìu càl rbu\t dờng mờ mìu dờng tàm pơn jat sùm bơh bồ nhai 8 tus nhai 11 neh lơh gơlik dùl ròt ală dơ\ dà ko\ dà cò, tơrlah ù, tơrlah bơnơm tàm ală [òn lơgar tàm tiah đah tô mat tơngai mut dà lơgar mờ tiah tàm gùl lơgar.

Mìng kờp is dơ\ mìu càl rbu\t dờng sồ 12 tus tàm càr Khánh Hoà neh lơh rlau 100 nă cau chơ\t, gi\t nđờ jơ\t nă cau roh thi\t. Mờr jơh nam 2017, bàr dơ\ mìu càl rbu\t dờng sồ 15 mờ 16 geh bal mìu dờng neh pơn jat tai tus tàm tiah dà lềng mờ ală càr tiah đah jum dà lơgar.

Tơrgùm kờp jơh gùt nam 2017, trồ tiah, mìu càl rbu\t dờng neh lơh rlau 380 nă cau chơ\t; uă bă ù lơh broă sa sươn sre mờ ròng phan tàm dà, phan ròng gơtìp sơrbì jơh; ală phan bơna mờ hìu làng bol gơtìp tơrlah tơrlơm, aniai mờ dà cò pơr dô jơh. Hoàc hươr gơguh tus gi\t nđờ jơ\t rbô tơmàn priă.

10. Tơngo\ ală broă lơh tìs, ờ niam tàm tu\ lơh, atbồ mờ ngui BOT gùng lòt; rềs àr gùng lòt ờ gơmù.

            Ală broă lơh ờ niam tu\ lơh jat broă lơh BOT gùng lòt tàm BOT Cai Lậy, Tiền Giang, Gùng rơndeh dờng sồ 5, gơl lòt gan Hưng Yên, tiah đah Jum rơbàng Bến Thuỷ (rềp mờ càr Nghệ An, Hà Tĩnh) …

Gam geh uă cau lòt tàm gùng ờ niam nùs, tơm mờ priă rài khà priă dềt lơh gơbàn kòl gùng lòt mờ tàm gơjra` tàm mpồl bơtìan. Nam do, khà cau chơ\t tài rềs àr gùng lòt kung gam uă rlau 15 rơbô nă cau.

          Cau cih mờ yal tơngit - Lơ Mu K’Yến mờ K’Hạnh