VOV4.K’ho - Nam 2021 neh lòt gan, sền wơl tơrgùm bal ală gah lơh sa mpồl bơtiàn tàm Tây Nguyên, geh uă khà ờ gơtùi geh lơh gơs tài gơtìp kal ke bơh kòp Kovid-19, mơya kung geh uă bơta niam ai he in geh jơnau kơ̆p kờñ tàm nam 2022 do sơl:

Nam 2021, là nam sơn rờp lam lơh jat broă rơndap lơh tơngai lơh broă bơh nam 2021 tus nam 2026 tàm bềng ngan bơta kal ke. Ală càr Tây Nguyên kung gam geh ală bơta niam cèng bềng bơta kơp kơnờm. Tàm dơ̆ pơrjum lồi nam Hội đồng Ñân zân ală càr tàm tiah Tây Nguyên yal 2, 3 khà kờp niam ngan: Kờp jơh tă dia bơh ală càr tàm tiah Tây Nguyên dê ndrờm sơrlèt rlau mờ khà kờp dŭ bơh dà lơgar mờ Hội đồng Ñân zân càr jàu. Tàm hơ̆, càr Gia Lai tă dia geh rlau 7 rlô 170 tơmàn đông, gơguh 57% pơndrờm mờ khà kờp dŭ dà lơgar jàu; càr Dăk Lăk tă dia geh 8 rbô 150 tơmàn đông, gơguh 51,8% pơndrờm mờ khà kờp dŭ dà lơgar jàu. Mìng is càr Lâm Đồng ơm tàm khà 36 tàm 63 càr, ƀòn dờng gơguh khà tă dia tàm gùt lơgar, geh rlau 10 rbô 620 tơmàn đông. Ală rơndap broă lơh hìu măi pờ tơlik ồs đèng càl tàm 2, 3 càr tàm tiah Tây Nguyên gơ gơs là bơta niam, lơh gơlik priă jền tơmut tàm kes priă uă ngan ai ală càr in. Nam 2022, ală càr tàm tiah do ndrờm jơh nùs mờ ală nghị quyết sền gròi bơtàu tơnguh wơl ală ròt mpồl lơh gơlik phan, tac phan, gàr niam broă pơndiang, tac bro phan bơna, bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn tàm càr.

Kòp Kovid-19 gơtìp uă den tàng ală bơta gơrềng bal uă ngan gơwèt mờ dà lơgar, tàm hơ̆ geh Tây Nguyên. Kuơ màng, tơnơ̆ mờ tŭ ală càr, ƀòn dờng hờ đah jum dà lơgar lơh thoàr broă tam cah ngài mpồl bơtiàn bơh bồ nhai 10, git nđờ rơhiang rơbô nă cau lơh broă geh ƀòn lơgar tờm tàm ală càr Kon Tum, Gia Lai, Dăk Lăk, Dăk Nông mờ Lâm Đồng neh rê nàng pleh mờ kòp lơh gơtìp gơtờp kòp dơ̆ 5 tàm tiah do. Lơh jăt jơnau đơng lam pràn kơl dang bơh Cíñ phủ, broă dong kờl di pal bơh ală ƀộ, gah lơh broă dà lơgar, broă lơh ngan bơh ală mpồl lơh broă cíñ trị tàm Tây Nguyên, tus tŭ do bŭ lah kòp Kovid-19 gam gơtìp kal ke mơya neh geh sền gròi.

Kuơ màng, ală càr tàm Tây Nguyên neh lơh jăt niam Nghị quyết sồ 128 bơh Cíñ phủ- “Gơdờp bal ờ do ờ dă ndrờm bal, sền gròi geh cồng nha kòp Kovid-19”. Geh ờ uă càr neh lơh jăt broă tam cah is F1 tàm hìu mờ atbồ, sền gàr cau F0 tàm hìu ai ală cau geh tơl bơta niam di jăt mờ kơrnoăt geh ai. Ală càr kung neh rơcang lơh jăt broă dong kờl cau lơh broă mờ cau ngui cau lơh broă gơtìp kal ke tài bơh kòp gơtờp, mờ ngui kes priă càr nàng dong kờl tai ai ờ uă cau gơtìp kal ke in di jăt mờ bơta geh is.

Lơh sa suơn sre ngui kông nghệ kao gam là gùng dà niam ngan tàm tiah Tây Nguyên tàm bơta gơ dờp mờ tŭ tơngai pa. Dilah bè ală nam lài, mìng Lâm Đồng là càr tàm tiah do geh đơs tus tàm broă bơtàu tơnguh kông nghệ kao tàm lơh sa suơn sre den tàm nam 2021, ală broă lơh do gam gơrề uă tàm càr Kon Tum, Dăk Nông, ai tơnggŏ loh làng ngan cồng nha lơh geh. 2 càr do ndrờm tơrgùm bơtàu tơnguh tờm chi lơh sơnơm. Dăk Nông pràn jơh bal bè chi sa plai. Nam 2021, Kon Tum gơ hòi gơ jà bơcri priă bơt bơtàu mpồl rơndap broă gah lơh sa suơn sre ngui kông nghệ kao mờ kờp jơh khà priă bơcri gơguh tus 1 rbô 450 tơmàn đông. Tàm Dăk Nông, tàm gah lơh sa suơn sre, ală hợp tak xã gam là mpồl tờm tàm gùng dà bơt bơtàu ală tiah lơh sa suơn sre ngui kông nghệ kao bơh càr dê, lơh bal tơrgùm cau lơh broă bal lơh broă jat ròt bơta kuơ lơh geh. Càr neh crơng gơs 8 tiah lơh sa suơn sre ngui kông nghệ kao; neh geh 12 phan bơna bơh ală hợp tak xã dê tơl khà bơh 3 tus 4 sơmañ tàm broă lơh tơl xã dùl phan bơna (OCOP), geh tac tus drà kă bro kal ke bè câu Âu.

Nam 2021, tàm pơrjum dơ̆ 33 bơh Hội đồng đơng lam dunia broă lơh Kòn bơnus mờ rài kis ù tiah UNESCO (ICC-MAB) geh bơyai lơh tàm lơgar Nigeria neh bơyai đùh sră ring bal sră ală tiah prăp gàr ù tiah tàm dunia. Tàm hơ̆, geh Tiah prăp gàr ù tiah kơh bơnơm Kon Hà Nừng càr Gia Lai. Broă Tiah prăp gàr ù tiah kis bơnơm Kon Hà Nừng geh UNESCO dờp tơlik broă dờp bơh dunia dê gơwèt mờ ală bơta kuơ bè geh uă sinh học kung bè lơh ngan prăp gàr phan geh is, tơnguh bơtàu kơl jăp bơh lơgar Việt Nam đơs bal mờ càr Gia Lai đơs is.

Tiah prăp gàr ù tiah bơnơm Kon Hà Nừng geh dờng ơnàng tàm bă ù mờr 413 rơbô 512 lồ, tàm hơ̆ geh bal bă brê dà lơgar Kon Ka Kinh, Tiah prăp gàr ù tiah geh is Kon Chư Răng mờ dùl bơnah ù tiah bơh 5 kơnhoàl là Đak Đoa, Mang Yang, Kbang, Chư Păh, Đak Pơ, thị xã An Khê. Bơta kuơ màng bơh Tiah prăp gàr ù tiah bơnơm Kon Hà Nừng tơlik bơta tàm tiah hơ̆ geh uă bơta sinh học, tàm hơ̆ geh uă bơta kuơ màng.

Cau mblàng Ndong Brawl- K’ Duẩn