VOV4.K’ho-Tàm srơh jơh gùt làng bol tus bal sền gàr gơnoar tờm ù tiah dà lơgar, lơngăp lơngai tiah nhàr dà lơgar dê neh geh gi\t nđờ rbô nă cau pơnrơ, pơgồp bơnah bơ\t bơtàu gùng nhàr lơgar ring lơngai, gi\t gơ\p lơh bơyô bal.

Ồng Y Mok Hra, mờ làng bol mờng hòi mờ măt rềp mềl ngan là bèp Hiêm, cau M’nông là cau geh bơngă pin dờn tàm [òn Drang Phôk, xã Krông Na, kơnhoàl Buôn Đôn, càr Dak Lak- [òn gơ ơm tàm gùl bơh Brê dà lơgar Yok Đôn dê.

Uă nam do, ồng neh lơh niam gơnoar broă cau mblàng yal kơrnoat boh lam tàm [òn, dong làng bol [òn lơgar gi\t wa\ niam rlau bè lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar, ù tiah dà lơgar, bè atbồ, sền gàr mờ bơtàu tơnguh brê; ồng gam bal mờ làng bol jơh nùs ngan tus bal yal yă ală cau lơh tìs bè ma túy, kă bro cau, mblàng yal jơnau yàng tìs mờ kơrnoat boh lam…Ồng Y Mok Hra, yal.

A` lơh ngan pơđơl pràn hòi jà làng bol sền gàr lơngăp lơngai chính trị, rơndăp tăp sèng ờdo ờdă mpồl bơtiàn, sền gàr ù tiah dà lơgar jrong nhàr lơgar tàm ù tiah [òn lơgar he dê. Bơdìh hơ\ tai, gam pơgồp bal mờ mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar lòt sền ơm kis ing, ơm kis jồ tàm ù tiah [òn lơgar dê.

Kra [òn Thạnh Phú, xã Lộc Thạnh, kơnhoàl Lộc Ninh, càr Bình Phước là ồng Điểu Pêm, cau S’Tiêng pà gi\t: Tus tu\ do, jơh 100% hìu bơnhă tàm [òn mờ ală mpồl, mpồl cau neh ki\ hơ lơh jat srơh atbồ is gùng nhàr lơgar. Tàm ù tiah [òn lơgar ờ go\ geh jơnau kă bro cau ùr, kơnòm dềt.

Ală jơnau gi\t wa\ kơrnoat boh lam, bè: Adat Rơcang sơndră ma túy, Adat tiah nhàr lơgar…geh bơto yal làm uă làng bol in. Tă pơgồp tàm cồng nha hơ\ geh dà kơlhề bơh kuang bàng, cau ling Pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr lơgar Chiu Riu. Ồng Điểu Pêm yal: Làng bol tàm [òn ndrờm sền kuang bàng, cau ling sền gàr tiah nhàr lơgar bè oh kòn tàm hìu bơnhă sơl.

Cau ling sền gàr tiah nhàr lơgar geh nùs nhơm niam ngan, jrô ơnàng ngan mờ làng bol. Bulah kơnòl broă kơn jơ\ kơn ju\t ngan mơya oh mi cau ling sền gàr tiah nhàr lơgar kung gam lơh ngan pơđơl pràn jơh nùs jơh tồr nàng lơh gơs niam ngan kơnòl broă bal mờ làng bol tus bal srơh sền gàr tiah nhàr lơgar dà lơgar dê.

Bơh [òn lơgar tàm tiah dà ia dà dờng Cửu Long, ồng Ngô Văn Nguyễn, Cau atbồ Mpồl atbồ is gùng nhàr lơgar, jrong nhàr lơgar [òn Tân Hoà, xã Tân Hội, thị xã Hồng Ngự, càr Đồng Tháp pà gi\t: Mpồl tu\ do geh 35 nă cau, 10 nam do mpồl atbồ is neh yal Pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr lơgar Bình Thạnh mờ ală mpồl lơh broă geh gơnoar in rlau 250 jơnau geh kuơ ngan bè gơrềng tus kơrnoat tiah nhàr lơgar, bơtòm tơrgùm să lơh roh bơta lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng ờdo ờdă tàm [òn lơgar, ală jơnau tơngo\ bè ờ niam mpồl bơtiàn, cau krơi muh mat tus ơm kis tàm [òn lơgar, kung bè ală jơnau ờ suk tàm ndrăng gơ\p is bơh làng bol [òn lơgar dê, dong Pôs đồng mờ [òn lơgar di tu\ bơsong ală dơ\ broă gơlik geh.

Mpồl gùng nhàr lơgar jrong nhàr lơgar mờ Mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar- 2 mpồl cau do pơgồp bal niam ngan tàm yal bal mờ gơ\p in ală broă gơlik geh bơta lơi tìs sơl tàm gùng tiah nhàr jrong nhàr lơgar. Broă gơlik geh tàm dơlam is [òn lơgar geh bơta lơi den bol a` kung yal sơl mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar in.

 Ală broă đah bơdìh tiah nhàr lơgar den Mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar kung yal wơl mpồl in nàng mpồl hòi jà làng bol lơh jat niam jơnau sồr broă lòt rê gan tiah nhàr lơgar.

Kuang atbồ Mpồl duh broă yàng Phờk Hoà Hảo [òn 3, xã Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu, càr An Giang, ồng Đoàn Văn Hổ là cau geh uă tă pơgồp tàm broă lơh dong kờl cau lơh broă niam tàm do.

Tơngai lài, pơgồp bal mờ Pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr lơgar mpồng nhàr lơgar dunia Sông Tiền, làng bol tàm xã neh tă pơgồp priă jền tơmu\t tàm kes priă, ngai lơh broă nàng lơh pa, lơh niam wơl rlau 135 nơm hìu bơta nđàc, hìu tam klac dờng ai hìu r[ah, hìu kal ke in, kờp priă rlau 4 tơmàn 50 tơlak.

Bơdìh hơ\ tai, Pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr lơgar mờ làng bol gam dong kờl 8 rbô pang sră cih, 60 tấn phe ai kơnòm bơsram, cau bơsram r[ah in mờ uă broă lơh niam dong kờl ndai kờp priă rlau 6 tơmàn. Ồng Đoàn Văn Hổ, pà gi\t: làng bol mờ mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar gam pà 550 bơnah phan tai ai làng bol lơgar Campuchia tìp kal ke in.

Làng bol 2 lơgar lòt rê den gàr niam nùs nhơm tam klac lơh bơyô bal, gàr kơ\ gùng nhàr lơgar, ờ geh cau lơi sơgràm, ờ go\ lời roh bơta tam klac. Kuơmàng là nam 2017, Mpồl đơng lam Mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar pơgồp bal mờ Mpồl duh broă yàng Phờk Hòa Hảo lòt pà phan ai làng bol xã Am-xà-no in. Kờp jơh là 550 bơnah phan, làng bol tàm xã chờ hờp ngan.

Ồng Hầu A Lềnh, Phó Chủ tịch – Tổng Thư ký Uỷ ban Mặt trận dà lơgar Việt Nam đơs ngan: Mờr 4 rbô nă cau pơnrơ tàm làng bol [òn lơgar là cau geh bơngă pin dờn pơnrơ, cau kra [òn, atbồ [òn, cau lam bồ ală jơi nòi neh pơgồp bơnah bơ\t bơtàu gùng nhàr lơgar ring lơngai, lơh bơyô bal đah Việt Nam mờ lơgar Campuchia gơ\p bơyô.

Tàm mờr 4 rbô nă cau geh bơngă pin dờn den geh uă ngan cau pơnrơ tàm ală srơh bè, broă lơh mblàng yal hòi jà, tam dră rơcang sơndră cau lơh tìs, sền gàr gùng nhàr lơgar jrong nhàr lơgar, bơ\t bơtàu nùs nhơm tam klac lơh bơyô bal đah làng bol 2 lơgar, den hơ\ sồng bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn, tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah… 

Bơh hơ\ den muh mat ù tiah [òn lơgar, tiah kơh bơnơm tàm làng bol kòn cau ngai sơlơ geh tam gơl, geh uă bơta bơtàu tơnguh niam ngan.

Sền gàr gơnoar tờm ù tiah dà lơgar, lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar dà lơgar là kơnòl broă king cru\ ngan bơh jơh gùt mpồl bơtiàn dê. Tàm hơ\, broă bơ\t bơtàu mờ ngui niam gơnoar broă bơh cau geh bơngă pin dờn dê tàm tu\ lơh jat srơh “Jơh gùt làng bol tus bal sền gàr gơnoar tờm ù tiah dà lơgar, lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar dà lơgar” là lơh jat jơnau nting tơngkah bơh Chủ tịch Hồ Chí Minh dê: “Tu\ làng bol dong kờl he uă den cồng nha uă, dong kờl êt den cồng nha êt, dong kờl he jơh lơm den jai pha jơh lơm”!

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến