VOV4.K’ho - Bơh tu\ crơng gơs tàm ngai 01 nhai 02 nam 1962, anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar neh mùl màl là 1 anih sò tơm pràn kơl dang ngan, ai săp đơs bơh Mặt trận Dân tộc tơnklàs đah jum dà lơgar Việt Nam mờ Chính phủ lâm thời Công hoà đah jum dà lơgar Việt Nam tus làng bol bal mờ cau ling gùt lơgar, tus mờ làng bol kờ` gơboh mờ bơta lơngăp lơngai dunia, lơh mpồl bơtiàn dunia wă rơlao bè dơ\ tam lơh di ngan, gùt làng bol, tơl bơta bơh làng bol đah jum, dà lơgar Việt Nam dê.

Tơnơ\ 14 nam 7 nhai lơh broă glar bòl mờ pơn ỳơ să, anih pờ tơl^k jơnau đơs neh lơh gơs kơnòl kuơ màng să tòm dê mờ tơngăc cau iăt tàm mang ngai 31 nhai 8 nam 1976. Mờ ală broă pơgồp bơh să tòm, di tơnkah 73 nam ngai kăc màng nhai 8 mờ sơn tòm dà lơgar ngai 2 nhai 9 mờ 73 nam crơng gơs anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam, anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar pơn y ờ să geh dờp khà pơn jờng khin cha jăk chài mpồl ling klàng làng bol.

“Do là anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar”, hơ\ là jơnau đơs pơlam lài, là nùs nhơm chờ hờp mờ pơn ỳơ să bơh ală cau neh geh dơ\ lơh broă tàm anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar dê. Tàm ngai 01 nhai 02 nam 1962, tềng bă brê geh pôs ling Mã Đà, gơwèt tiah tam lơh D, anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar – do là anih lơh broă bơh Mặt trận Dân tộc tơnklàs đah jum lơgar Việt Nam geh măt sơnđan is là CP 90 mùl màl pờ tơl^k ală jơnau đơs sơnrờp ngan tus mờ làng bol gùt lơgar mờ dunia.

Geh lơh tàm bơta gơbàn uă ngan kal ke, bơh broă lơh ngan bơh mpồl lơh broă tơn tàm do mờ kuơ màng là geh broă dong kờl pràn bơh kuang bàng, cau lơh broă tàm anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar A tiah đah tô dà lơgar dê, tàm sồ hìu 56 gùng Quán Sứ, [òn dờng Hà Nội, mìng tàm 1 tơngai ờ jo\, anih lơh broă do neh pờ 10 jơ pah ngai mờ 5 dà đơs là dà lơgar Việt Nam, dà Tây, dà Mỹ, dà Lo mờ Dà Khmer drơng làng bol bal mờ cau ling in iăt, pờ tus tàm đah dră wơl mờ pờ tơl^k tus uă lơgar tàm dunia. Do kug là bơnàng jăk sơnrờp ngan bơh broă tơnguh bơtàu bơh sră [ăo kăc màng dê tàm tiah tam lơh hờ đah jum dà lơgar.

Mờ nùs nhơm bơh 1 nă cau ling kăc màng, cau ai tơng^t jơnau đơs anih pờ tơl^k jơnau đơs do sùm lơh broă jơh nùs, jơh kơnòl, mờ ndơ\p ndơr ngan. Jơnau tơng^t bơh tiah tam lơh geh cèng tus pal di tu\, di pal, jơnau tơng^t mhar ngan, anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar A mờ B neh dong kờl bal, lơh gơs 1 anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar, tu\ geh pờ den ờ gơtùi tam cah is anih lơi là A, anih lơi là B, broă lơh bal bơh tiah đah tô mờ tiah đah jum dà lơgar đềt mềr ngan. Jơnau tơng^t bơh tiah tam lơh cèng tus bơh cau jun jơnau yal geh gàr niam bơta ndơ\p ndơr. Cau lơh [ăo Trần Đức Nuôi, là cau cih jơnau tơng^t lài do, cau sền sơwì jơnau đơs anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar pà g^t:

-Tơngu me tòm bơh anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar là di pal, rơcang pơlam, lơh kờ` dunia wă he dê. Bơta pràn bơh broă pờ tơl^k jơnau đơs là bơta pràn lam sồr tu\ đơs bè anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp neh đơs “Anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar geh pơgồp kuơ màng bè 1 sư đoàn pràn kờ` lơh gơs pha lin”.

Den jăt jơnau đơs bơh Phó Chủ tịch lơgar lài do, mò Nguyễn Thị Bình dê là “Anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar” geh bơta pràn tàm broă lơh broă bal mờ lơgar ndai, dong kờl tàm kơ [àng cri bơyai. Bơta pràn dờng rơlao tai là lơh tơnkah nùs nhơm bơh ală cau ờ hềt wă bè lơgar Việt Nam tàm dunia, tàm hơ\ geh bal cau lơgar Mỹ.

Tàm nùs nhơm bơh ală cau neh geh dơ\ lơh broă tàm anih pờ tơl^k jơnau đos7 tơnklàs dà lơgar, ală jơnau kah wơl bè anih pờ tơl^k jơnau đơs do, bè ală cau lơh broă bal, bè ală broă lơh gơtìp glar bòl, ngòt rơngơ\t ờ gơtùi yal jơh. Cau lơh [ăo Nguyễn Yến Tuyết ngoh rơngăc kah wơl, là cau bơh càr Quảng Ngãi, hìu nhă tus tơrgùm hờ đah tô dà lơgar tu\ mò rơ\p 5 sơnam.

Tàm tơngai kis mờ bơsram sră tàm Hà Nội, mò sùm wèt nùs nhơm tus hờ [òn lơgar tòm, do là tiah gam gơbàn [ồm, mềm bơh ling lơgar Mỹ lơh aniai. Tơnơ\ mờ tu\ neh jơh bơsram khoa Văn – Đại học Tổng hợp Hà Nội, nam 1969, mò Yến Tuyết dờp kơrnoăt rê tàm tiah CP 90, lơh broă tàm phòng A1, (do là phòng yal jơnau tơng^t).

Ală nam nhai gam kơnòm să, mò lòt uă tiah cih uă jơnau yal bè rài kis làng bol, bè ală cau ling sồt să, cau ling kòp tê jê să. Nam 1972, mò tus tàm tiah tam lơh ờ đah jum dà lơgar, tus sền dơ\ jào cau jàm tu\ rơ\p geh bao. 3 nhai tus tàm tiah tam lơh là tơngai glar bòl kòl jan kal ke mờ uă bơta ngòt rơngơ\t gơbàn tus, geh ală tu\ bơta chơ\t neh mờr tus mơya jơnau tơng^t tus bơh tiah tam lơh gam sùm geh tus mờ anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar bơh đah lơh broă kỹ thuật dờp. Mò Yến Tuyến yal wơl:

-Đơs ngan là bol a` ơ kơlôi tus mờ bơta chơ\t jê, tài neh lòt lơh broă den bơta chơ\t jê là pal geh. Tàm rơnàng hơ\, ờ mìng ai jơnau tơng^t bơh tiah đah jum dà lơgar mờ bol a` gam lòt lơh broă tus tàm uă tiah. Geh ală tu\ tus mờ ală mpồl ling, mu\t tàm hìu sơnơm cau ling, tìp mờ ală cau ling sồt să gơbàn lu\t jơh 2 đah jơng ha là 2 đah tê sơnđàc ngan. A` kơlôi, nđan lah cau gơtùi phi să uă ngan bè hơ\, să he pràn bè do ờ geh bơta lơi là he ờ gơtùi lơh gơs.

Rơlao 14 nam lơh broă, bu\ lah pal ntrờn uă tiah kờ` pleh mờ broă lơh aniai bơh ling lơgar Mỹ, mơya anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar neh sùm gàr niam jơnau đơs, jơnau tơng^t di tu\, di pal jăt mờ nùs nhơm đơng lam bơh Dà lơgar. Tàm ală nam nhai glar bòl hơ\,. 24 nă kuang bàng, cau lơh broă tàm anih pờ tơl^k jơnau đơs do neh khin cha jăk chài tàm tiah tam lơh.

Tus ngai 31 nhai 8 nam 1976, anih pờ tơl^k jơnau đơs do mùl màl jơh lơh broă, mơya, hơ\ ờ di là jơh lơh broă, mpồl ală cau neh geh dơ\ lơh broă tàm anih pờ tơl^k jơnau đơs do tus tàm ală anih lơh broă pờ tơl^k jơnau đơs ală càr, [òn dờng ndai bal mờ Dà lơgar, pơn jăt tai tơnguh nùs nhơm lơh [ăo cau ling. Cau lơh [ăo Nguyễn Thị Kim Cúc, neh geh dơ\ lơh broă tàm phòng A1, anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar A yal, ngoh rơngăc mờ pơn yờ să tu\ kơno jơnau yal, anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar geh dờp khà khin cha jăk chài mpồl ling klàng làng bol:

-Anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar neh lơh gơs broă geh jào bơh nam 1976, mơya nùs nhơm kung bè ală cồng nha mờ anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar neh geh uă cồng nha tàm dơ\ tam lơh mờ Mỹ sò tơm, tơnklàs dà lơgar bơh làng bol dê gam sùm tus tu\ do.

Bol a` pơn yờ să bè ală broă mờ bol a` neh lơh geh tàm ală nam lơh broă tàm anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar. Ală broă pơgồp bal, ală cồng nha bal mờ ală pha lin hơ\ geh gam sùm bal mờ dà lơgar kờ` tơl^k bơngă bơh anih pờ tơl^k jơnau đơs dê tàm broă lam sồr dơ\ tam lơh mờ ling lơgar Mỹ sò tơm tơnklàs dà lơgar.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp neh đơs: “Anih pờ tơl^k jơnau đơs tơnklàs dà lơgar là phào crong pràn ngan, sùm pơgồp bal, lam sồr ling klàng bal mờ làng bol he tàm ală tiah tam lơh; tơnguh nùs nhơm khin cha jăk chài kăc màng, tam lơh pràn kơl dang mờ ngăc ngar, lơh jai pha ling lơgar Mỹ sò tơm, geh tơnklàs jơh tàm broă tam lơh tơnklàs dà lơgar mờ tơrgùm 1 Dà lơgar, ù tiah dà lơgar geh tơrgùm bal, đah jum – đah tô tơrgùm bal 1 hìu”.

Ală cồng nha mờ cau ling lơh [ăo đơs lài do sùm geh ală rơnàng tơnơ\ do kah mờ bơsram sùm. Ală cau do là ală kòn bơnus kis sùm bal mờ rài anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam mờ rài Dà lơgar. Tu\ sơnam neh dờng, ală cau do gam g^t gàr bơhiàn niam bơne\, pơn jăt bơto pơlam ală rơnàng tơnơ\ do in.

Cau mblàng Ndong Brawl