VOV4.K’ho- Ngai sơlơ geh uă ngan cau ùr kòn cau Tây Nguyên jơh nùs ngan mờ ală broă lơh mpồl bơtiàn, đơs nền cồng nha tàm mpồl bơtiàn bal mờ bơta jơh nùs jơh tồr tài bơta bơtàu tơnguh bơh să tờm oh mi cau ùr dê tơn. Bi Y Chon, Kuang atbồ Mpồl cau ùr xã Đăk Dục, kơnhoàl Ngọc Hồi, càr Kon Tum là dùl krơh bè hơ\.

Bi Y Chon deh nam 1986, tu\ do là Kuang atbồ Mpồl cau ùr xã Đăk Dục, kơnhoàl Ngọc Hồi, càr Kon Tum mờ là dùl tàm ală kuang bàng Mpồl lam lài, jơh nùs jơh tồr, bơceh pa tàm broă lơh.

Bi Y Chon yal: Deh mờ dờng tàm ù tiah nhàr lơgar Ngọc Hồi, sền rài kis làng bol kòn cau dê tàm do, ngan là oh mi cau ùr dê gam tìp uă ngan kal ke jơh bal bè nùs nhơm mờ phan bơna, den tàng a` geh uă ngan bơta kơlôi rcăng. Bơh dì ală ngai gam lòt bơsram, a` neh kơ\p kờ` ngan là tơnơ\ do pal lơh bơta lơi hơ\ nàng dong kờl oh mi cau ùr kòn cau he ờ huan [à bòl glar kal ke…

Kơ\p kờ` ngan sùm là bè hơ\, bi sùm lơh ngan pơđơl pràn nàng lơh gơs kơnòl ală kấp dê jàu. Kuơmàng tàm ală nam pa do, bi neh bal mờ Mpồl kuang bàng atbồ Mpồl cau ùr xã rcăng lài kơlôi sơnơng, dan ală gùng dà broă lơh gơrềng tus gơnoar mờ bơta kuơ dipal mờ kơrnoat boh lam bơh cau ùr kòn cau dê, mơkung geh ală gùng dà broă lơh dong kờl bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn tàm xã.

Bi Y Chon là kuang bàng Hội đồng Nhân dân xã, là cau bơh ală mpồl, bè: Mpồl dong kờl bơto pơlam bè ù tiah, Mpồl Rơndăp broă lơh tơrmù r[ah Tây Nguyên, Ban Rcăng sơndră mìu càl rbu\t dà ko\ dà cò xã dê….den tàng bi geh tu\ tus bal tàm ală dơ\ gròi sền, tă pơgồp wơl bè ală gùng dà broă lơh bơh Dà lơgar dê ai lài ai cau ùr in. Tàm hơ\, ala mat ai jơnau đơs bè cau ùr cau klau, bi neh tus bal 3 dơ\ cribơyai tơngume mờ nisơna gơrềng tus broă lơh jăt gùng dà broă lơh sền gàr tơl niam rài kis mpồl bơtiàn, sền gàr gơnoar mờ bơta kuơ dipal mờ kơrnoat boh lam bơh cau ùr mờ kơnòm dềt dê, broă lơh tơrmù r[ah, kham sơm kòp ai kòn dềt bơh pa deh tus 6 sơnam in, bơta tam lah tam pờng tàm hìu bơnhă, sơgràm aniai kơl tơ\ kơnòm dềt.

Bi kung să tờm tơn tus bal tơr`a broă geh cồng nha 8 dơ\ tàm gơjra` tàm thôn, 3 dơ\ tàm gơjra` tàm hìu bơnhă, 6 dơ\ gùng tam bau tàm hìu bơnhă, mơkung dan mờ gah lơh broă geh gơnoar bơsong di tu\ 2 dơ\ broă gơrềng tus tam lah tam pờng tàm hìu bơnhă.

Tàm broă bơtàu tơnguh lơh sa, bi Y Chon neh khin cha lam lơh ală broă lơh gơcèng bơta cồng nha lơh sa ai oh mi cau ùr in mơkung lơh kloh tiah ơm kis mờ lơh geh ù tiah [òn lơgar niam bơne\. Bè broă bi neh lam lơh broă lơh “Tam gơl sồ siă gơ lik wơl priă jền” tàm Mpồl cau ùr thôn Chả Nội I, bơh sơnrờp mìng geh 15 nă cau lơh bal. Tơnơ\ mờr 4 nam lơh, broă lơh do neh bơtàu tơnguh tus 11 mpồl cau ùr bal mờ 714 nă cau tus bal mờ lơh geh rlau 46 tơlak priă.

Mờ broă lơh “Gùng bơkàu”, lơh bơh nam 2016, bi Y Chon neh hòi jà geh 64 nă oh mi cau ùr thôn Dục Nhầy I tus bal mờ tam geh 1 kơi sồ gùng bơkàu ală bơta. Tus tu\ do, broă lơh do neh rề ơnàng tus 11 mpồl cau ùr tus bal tam geh rlau 11 kơi sồ gùng bơkàu bal mờ ală tờm bơkàu nhơ\t rùp să niam ngan, bơkàu mười jìơ mờ bàr pe tờm bơkàu ndai gơdờp mờ ù tiah, trồ tiah tàm do.

Broă lơh “Cau ùr ròng sur sơnrang lơ u” pa lam lơh di mờr 10 nhai tàm thôn Nông Nhầy I bal mờ 8 nă cau geh sac rwah dong kờl càn lài priă nàng wàng ròng kơ\ kơl jăp mờ blơi 40 nơm sur sơntìl. Tus tu\ do, sur kis dờng niam ngan, tàm hơ\ neh geh 8 nơm sur me deh kòn geh 98 nơm.

Bi Y Lát, Kuang atbồ Mpồl tam klac lơh bal “Cau ùr ròng sur sơnràng lơ u” thôn Nông Nhầy I bơh xã Đăk Dục dê, pà gi\t: Tàm ală tu\ lam lơh broă do, bi Y Chon sùm kơlôi rcăng mờ broă lơh den tàng sùm tus [òn lơgar nàng bal mờ oh mi cau ùr bơto pơlam broă chài ròng siam sền gàr bè lơi nàng sur in mhar dờng. Bulah rơ\p mìng là bơh sơnrờp lơm, mơya broă lơh do neh geh oh mi tàm mpồl chờ hờp ngan mờ jờng rơ ngan bơta jơh nùs jơh tồr, bơceh pa, ngac ngar bơh bi Y Chon dê tàm broă tơnguh uă jơnau gi\t wa\ bơh oh mi cau ùr kòn cau dê tàm broă tam gơl rơndăp tăp sèng chi tam, phan ròng nàng rơhời tơrmù r[ah kơ\ kơl jăp.

Bal mờ bơta jơh nùs jơh tồr, bơceh pa, ngac ngar tàm broă lơh Mpồl tàm xã, bơh nam 2016 tus tu\ do, bi Y Chon sùm geh ală kấp jờng rơ; geh Mpồl tam klac cau ùr Việt Nam pà Gai lòng Kir sơnrai “Tài bơta bơtàu tơnguh bơh Cau ùr Việt Nam dê”.

Bulah sơnam gam kơnòm, mơya bal mờ ală jơnau kơlôi sơnơng mờ broă lơh bềng bơta jơh nùs jơh tồr, ngac ngar bơceh pa tàm ală tu\ lam lơh broă Mpồl, bi Y Chon neh đơs nền geh gơnoar broă mờ kơnòl broă bơh he dê gơ wèt mờ oh mi cau ùr, bal mờ oh mi cau ùr lơh ngan brồ guh đơs nền să tờm he tàm mpồl bơtiàn.

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến