VOV4.K’ho – Gơ tìp jơngo mat bơh deh, hìu bơnhă r[ah, kal ke, mơya ồng Y Côn Bkrông (kòn cau Rơđê) ơm tàm kơnhoàl Krông Ana, càr Dak Lak neh lơh ngan bơsram sră, bơsram broă lơh nàng geh broă lơh kơ\ kơljap. Ki ngàm bơta pràn brồ guh is mờ chài đơs crih ồng dê, dùl nă cau ùr tàm [òn bal neh kờ` is bau mờ ồng, bơt bơtàu gơs hìu bơnhă gơboh gơbài.

Bèp chơt gờ`, hìu bơnhă mìng gam mè kra mờ bi klau gơtìp jơngo mat bơh deh bal mờ hơ\ gam gơtìp kòp jê sùm tai, den tàng bơh tu\ gam kơnòm să, bulah mat sền ờ huan loh, ồng Y Côn Bkrông (kòn cau Rơđê) ơm tàm [òn Kla, xã Drai Sáp, kơnhoàl Krông Ana, càr Dak Lak neh gơ gơs là cau tờm ngan pal kơ lôi rơcang tàm hìu bơnhă.

                        Ồng Y Côn jơh nùs ngan ròng siam mè kra nam do neh 97 sơnam

Kơnờm geh chài đơs crih, geh bồc ồng Y Moan Ê`uôl bơto bè gùng đơs crih, hơ\ sồng ồng Y Côn gam bơsram is nhơl đờng ghita, đờng cò, kơ`i, piano, accordion. Làng bol tàm [òn kờ` ngan sap ntas teh đờng, sap đơs crih ồng dê tàm ală dơ\ `ô bau, lơh chờ.

Bulah bè hơ\, priă lơh geh bơh broă nhơl đờng mờ đơs crih ờ dong ồng Y Côn jai ròng jơh hìu bơnhă. Den tàng, nam 2014, ồng neh khin cha mut tàm mpồl cau jơngo mat kơnhoàl Krông Ana mờ geh bơsram sră mpờl lời ai cau jơngo mat in, bơsram broă ceh lơh rài să jan. Jơngo mat, ờ geh priă nàng pờ anih lơh broă, ồng Y Côn lòt lơh mat-xa làm bă tiah nàng geh tai priă jền.

Jat ồng Y Côn yal, bơh tu\ mut tàm mpồl cau jơngo mat, rài kis ồng dê neh tam gơl uă ngan. Git sră dong ồng git bè rài kis bơh ală cau geh rài kis bè ồng, mờ ai hơ\ lơh bơta pràn nàng lơh ngan brồ guh uă rlau tai:

“Geh uă ngan bơta tam gơl, pơn yơu bè tu\ do a` geh lòt tus bal ală dơ\ pơrjum tàm mpồl càr mờ a` gơtùi cih sră nàng yal bè cồng nha să tờm dê, gơtùi lơh is  broă nàng geh priă jền, geh uă gơp bơyô mờ gơtùi dong kờl priă jền mè kra in. Tu\ neh geh broă lơh den gơtùi lơh geh priă jền”.

Bu\ lah rài kis kal ke, mơya Y Côn là cau kis lơbơn niam git jơnau. Gơwèt mờ ală cau r[ah kal ke, kơnòm bơsram halà cau kra gơtìp jê să jan, ồng ndrờm ceh lơh rài ờ sa priă.

     Mat jơngo, ờ priă geh pờ anih lơh broă den tàng ồng Y Côn sùm lòt mat-xa làm bă tiah nàng geh tai priă jền

Ồng Nguyễn Văn Sơn, Kuang atbồ Mpồl cau jơngo mat kơnhoàl Krông Ana pà git, ồng Y Côn là cau geh bềng bơta pràn brồ guh is, lơh ngan bơsram đòm jat mờ geh nùs nhơm lơbơn niam kờ` gơboh cau ndai, geh uă làng bol tàm [òn kờ`, là krơh niam nàng uă cau ndai tàm mpồl in bơsram jat:

“Bè ồng Y Côn là cau jơngo mat bơh deh, mơya là krơh àng ờ ngòt kal ke bơsram đòm jat. Geh mpồl bol a` dong kờl ai geh bơta [uơn den Y Côn neh khin cha lòt bơsram sră. Bè niam chài kis mờ cau tàm [òn den a` go\ Y Côn jơh nùs ngan mờ ală cau kal ke. A` go\ ală cau àng mat tàm [òn khi kung jờng rơ ngan Y Côn, bulah să tờm gơtìp jơngo mat mơya kung dong uă ngan cau tàm [òn bè nùs nhơm.Pơn yơu bè pa do, Y Côn neh bơsram geh broă lơh ceh lơh rài să jan, sền gròi pràn kơldang să jan mpồl bơtiàn in den Y Côn kung neh dong kờl uă ngan cau mờ ờ geh bơta  sơ êt sơ ềl halà tàm pơndrờm bè priă jền”.

Geh dùl broă lơh nàng lơh geh priă jền, git sền mờ git cih, bơta chờ hờp sơlơ uă rlau mờ ồng Y Côn, tu\ neh rlau 50 sơnam, ồng jòi geh bau nàng dong kờl bal sền gròi cau mè kra, bi klau mờ gơ gơs là anih kơl dìng tu\ sơnam neh dờng. Mò H’Bơk Hđơk, cau ùr ơm tàm [òn bal, sền ngềr bơta pràn brồ guh mờ bơta song dơpă ồng Y Côn dê neh kờ` rê bal dùl nơm hìu nàng bơt bơtàu gơs hìu bơnhă gơboh gơbài.

                                     Ồng Y Côn tàm dùl dơ\ đơs crih tamya

Mò H’Bơk yal, mò quèng ồng Y Côn bơh lài, mơya tus lồi nam lài, hơ\ sồng 2 nă ồng mò bau mờ rê ơm bal dùl hìu:

“Lài do a` go\ bi là dùl nă cau lơbơn niam mờ git dong kờl cau dnai. Tơ nơ\ tu\ bi geh lòt bơsram sră hơ\ sồng bơsram broă lơh mờ git lơh broă ceh lơh rài să jan den a` sơlơ sền ngềr mờ bi kung kờ` a` sơl. Bơh tu\ do, 2 nă ùr bơklau bol a` kung kơp kờ` geh anih ơm kơ\ kơljap mờ kung kơp kờ` bơklau a` dê dong kờl ală oh mi gơp bơyô lòt bơsram broă lơh. Geh bè hơ\ den a` sơlơ chờ hờp rlau mờ tam pà bal mờ bi”.

Geh bơta lơh bal bơh Mpồl cau jơngo mat dê, nam 2018, ồng Y Côn tus bal jơnau đơs “Thần tài gõ cửa” bơh anh pờ tơlik jơnau đơs sơ` io rùp Vĩnh Long mờ geh dờp bơnah priă dong kờl 43 tơlak. Ồng neh ngui priă do nàng blơi phan ceh să jan mờ ơpah ù, pờ anih ceh să jan rềp hìu tơn, ờ mìng gơtùi lơh broă mờ gam gơtùi sền gròi mè kra mờ bi klau in tai. Yal bè ală bơta kơp kờ` mờ jơnau kờp du\ tơnơ\ do, ồng Y Côn pà git, bơta mờ ồng kơp kờ` ngan rlau jơh tu\ do là geh tơl priă nàng lơh dùl anih mat-xa rềp hìu nàng geh anih lơh broă kơ\ kơljap, mờ blơi wơl phan nhơl gùng đơs crih hơ\ sồng bơto wơl ai cau lơi geh bal bơta kờ` gơboh đơs crih:

“Tu\ do den a` kơp kờ` bè lơi geh càn priă halà geh bơta dong kờl nàng lơh 1 nơm hìu ơm dềt kơ\ kơljap nàng gơtùi dong kờl ală cau kơ nòm să neh bơsram broă lơh mơya ờ hềt chài lơh broă nàng a` gơtùi pơlam tai khi in tơnguh rlau tai bơta chài lơh broă, nàng khi gơtùi lơh is broă bè a`. Đơs ngan den kung geh uă ngan cau lùp kờ` bơsram mơya tài ờ hềt geh tơl bơta den tàng ờ  hềt khin dờp bơto khi in”.

Bulah rài kis r[ah kal ke, să tờm den ờ pràn, mơya ồng Y Côn Bkrông ơm tàm [òn Kla, xã Drai Sáp, kơnhoàl Krông Ana, càr Dak Lak ờ hềt tu\ lơi go\ gơlơh moat jrùm halà ờ kờ` lơh tai. Sơ lơ\u wơl, ồng sùm lơh ngan nàng pah ngai sơr lèt gan să tờm kis sơlơ niam rlau, geh kuơ rlau. Pah tu\ geh tu\ tơngai ru, ồng ai sap ntas teh đờng, sap đơs crih nàng sền go\ rài kis sơlơ geh kuơ rlau.

                                                                                                   Cau mblàng K’Duẩn