VOV4.K’ho- Ală ngai nhai 4, trồ tơngai tiah đah jum dà lơgar duh bè ồs, mơya kung gam ờ jai sơl kơryan geh cơlđoà jơng lòt bơh gi\t nđờ nă cau dê tus mờ Sài Gòn- [òn dờng Hồ Chí Minh nàng kah bè jơnau kah yau khin cha jak chài ngan bơh jơi bơtiàn dê pơgăp mờ do 44 nam, tàm ngai 30/4/1975, tiah đah jum geh tơngklàs jơh, dà lơgar tơrgùm dùl, dà lơgar geh lơngăp lơngai khat gơboh is. Ală cau sền go\ jơnau kah yau mờ ală cau să tờm tơn tus bal dơ\ ntàu tam lơh dờng mờ ntàu dră kàl prang nam 1975 kah wơl tai bè nùs nhơm Sài Gòn tàm ngai tơngklàs, kah wơl tam lơh pha lin pơnrơ ngan bơh jơi bơtiàn dê bal mờ dùl bơta pin dờn bè bơta bơtàu tơnguh pa bơh [òn dờng Hồ Chí Minh dê mờ dà lơgar dê ngai do.

Kah wơl bè ngai 30/4/1975, pơgăp mờ do 44 nam, tu\ mpồl ling dờng lơgar he dê mu\t tus tơngklàs Sài Gòn, tiến sĩ Nguyễn Nhã, dùl nă cau sền go\ jơnau kah yau mơkung là cau kơlôi sơnơng bè jơnau kah yau, ai lơh krơi s[ơi ngan là, ngai hơ\ Sài Gòn wa\ rò ling tơngklàs gơlơh bè wa\ rò ală cau kòn lòt ngài rê wơl. Ờ geh bơta chơ\t jê, ờ geh bơta gơprah gơpreng, tơrlah tơrlơm bơh dùl tiah drà tơnơ\ dơ\ tam lơh dê. Sài Gòn geh gàr wơl ndrờm bè gam bè ờs.

Tàm dùl dơ\ tam lơh mờ tơn jơh rlau mờ jơnau kơlôi sơnơng. Hơ\ là dùl đah den ntoăt dô dùl bă sơrlồng sơrlàng, dùl đah den mu\t tus dùl bă kơ\ nùs. Hời rơhời a` sền go\ ală rùp hin yờ bùng bi gơ par li\p lơ\p tàm càl, wa\ rò sơlơ tu\ sơlơ uă. Là dùl nă cau kơlôi sơnơng bè jơnau kah yau, a` sền go\ do là dùl bơta krơi s[ơi ngan.

Là dùl nă cau lơh broă kăc màng jo\ sơnam, ồng Nguyễn Trọng Xuất, lài do là Kuang atbồ Mpồl cau gơnoar cih broă lơh Jơnau kah yau tiah ring đah jum dà lơgar tam lơh, pà gi\t: dơ\ tam lơh bơh bol he dê là dipal ngan den tàng bè hơ\ neh hòi tơrgùm geh bơta pràn jơh tơl nă làng bol dê tus bal, mờ geh bal cau là làng bol ơm tàm tiah bol sò tơm atbồ sơl.

Bơta jak pơlam tam lơh mờ bồ tơngoh bơh ală cau kuang đơng lam bồ dê mờ geh đòm jat tai bồ tơngoh jak bơh ồng bèp he dê jơh dùl rbô nam den hơ\ sồng lơh geh bơta do. Đảng neh bơto là: Dilah bi gi\t lam sồr làng bol den ngan kăc màng gơ ơm tàm làng bol mờ ờ go\ di là gơ ơm tàm kuang bàng ờ. Tài bơh làng bol là kăc màng.

Di ngan bè jơnau ồng Nguyễn Trọng Xuất neh đơs, mờ tàm dơlam tiah drà Sài Gòn ngai hơ\ tơn, tơl nă làng bol kờ` gơboh dà lơgar bơh broă lơh bơh he dê neh bal mờ gơ\p hòi jà mù tàm gùng tam lơh. Hơ\ là mè, là bi bàn Cờ; hơ\ là cau bơsram dờng tàm ală hìu bơsram đại học, là cau jak, cau geh bơsram sră dờng, là cau kơđơng yàng Phờk…Gơ wèt mờ cau bơsram dờng, kơnòm bơsram khi neh geh ală mang ờ bi\c guh bal mờ làng bol tiah đah jum dà lơgar chu rơndeh bol sò tơm Mỹ dê, ngui jơnau đơs crih nàng tam dră wơl mờ rài atbồ Mỹ- Ngụy. Ồng Tôn Thất Lập, là dùl nă cau bơceh jơnau đơs crih, să tờm ồng tus bal tơn tàm srơh “Đơs ai làng bol a` dê in iat”, gơlơh kah wơl bè do:

Jơnau đơs bơh cau bơsram dờng, kơnòm bơsram dê là jơnau đơs bơh làng bol dê. Den tàng ală jơnau khi đơs là làng bol ndrờm lơh jat bè jơnau hòi jà, lơh tơngkah wơl jơnau gi\t wa\ tam lơh sền gàr Dà lơgar, sền gàr gơnoar kòn bơnus mờ dan ring lơngai. Ngan ală jơnau đơs crih hơ\ gơ lòt mu\t tàm dơ\ tam lơh bè là dùl phàu crong, gơ là lơh ai bol sò tơm in pal rơngòt.

Đại tướng Phạm Văn Trà, lài do là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đơs ngan: Tàm ală dơ\ Ntàu tam lơh dờng mờ ntàu dră tàm tiah đah jum dà lơgar, gơnoar broă bơh ling klàng làng bol tiah đah jum dà lơgar dê dờng màng ngan. Dilah ờ geh làng bol tiah đah jum dà lơgar den bol he ờ gơtùi tam lơh geh Mậu Thân, ờ geh bơta tam lơh pha lin bơh ngai 30/4/1975 dê ờ.

Làng bol Sài Gòn- Tiah ring đah jum dà lơgar neh jơm glòm, ròng gàr dong kờl ai cau ling tiah đah tô dà lơgar in, sền ală cau ling ndrờm bè oh kòn tàm hìu bơnhă. Ai ală cau ling wa Hồ den sùm sền làng bol tiah ring đah jum dà lơgar bè là cau pròc mhàm tờm, tam lơh mờ bol sò tơm mơya sùm kah pal sền gàr màng kis mờ phan bơna ai làng bol in. Ngan bơta do neh geh làng bol pin dờn, làng bol kờ`, làng bol sền gàr cau ling. Đại tướng Phạm Văn Trà đơs sùm:

Ờ geh làng bol den bol he ờ tu\ lơi lơh gơtùi. Mìng geh làng bol dong kờl den hơ\ sồng geh jơh ală bơta. Mơya tàm do kung pal đơs là, ngan nùs nhơm kờ` gơboh dà lơgar bơh làng bol tiah ring đah jum dà lơgar dê sùm kah tus Dà lơgar mờ kah tus Bác Hồ bol he dê.

Thiếu tướng Phan Khắc Hy, Phó tư lệnh Đoàn 559, Mpồl ling Trường Sơn là mpồl ling tus atbồ Sài Gòn tơn tàm ngai 30/4/1975 đơs là, kơnờm pơgồp bal bơne\ bơnài bal đah ală gah: Cau ling sò tơm, làng bol ntàu dră, jơh tơl nă làng bol tus bal tam lơh mờ bol sò tơm mờ sền gàr ală anih kuơmàng tàm dơlam ù tiah bol sò tơm atbồ den tàng Sài Gòn geh gàr wơl bè ờs. Jơh ală gùng che đèng, gùng ding dà geh lơh wơl dùl bă sơrbac mhar ngan. Uă cau lơh báo lơgar ndai neh ai lơh nrơ\t ndơl ngan bè bơta do. Rài kis Sài Gòn tàm ngai tơngklàs tơn rlau mờ bơta kơlôi sơnơng bơh khi dê. Thiếu tướng Phan Khắc Hy gơlơh kah wơl bè do:

Cau ling tam lơh mờ bol sò tơm den làng bol kung tus bal sơl. Tàm tus bal hơ\ là kơ\ kơl jăp rài kis, kơ\ kơl jăp jơh ală broă lơh. Ngai 1/5/1975, a` neh lòt drà Sài Gòn, lòt nhơl gùng drà Sài Gòn. Ală hìu ràng tăc phan cau kung gam tăc phan bè ờs sơl. A` neh blơi dùl nơm jiơ ai kòn ùr a` dê in.

Bơtòm tơrgùm bơta pràn bơh jơh gùt jơi bơtiàn dê neh lơh gơs tam lơh pha lin bơh ngai 30/4/1975 dê. Tơnơ\ 44 nam tơngklàs, sơrlèt gan uă gùng lòt bơtàu tơnguh, Sài Gòn- [òn dờng Hồ Chí Minh neh gơ gơs là tiah drà bơceh pa mờ là tiah lam bồ lơh sa bơh gùt lơgar dê. Do gam là ù tiah niam, gơhòi gơ jà cau jak tàm lơgar mờ cau Việt Nam ơm kis tàm dunia bơtòm tơrgùm rê tàm do nàng bal mờ gơnoar atbồ tiah do bơ\t bơtàu [òn dờng gơ gơs là [òn dờng ngac ngar mờ uă broă lơh tam gơl sơrbac mhar ngan bơh Kơrnoat 54 bơh Quốc hội dê bè lơh tơrlòng lài gùng dà broă lơh krơi is bơtàu tơnguh [òn dờng Hồ Chí Minh.

Lơh jat nùs nhơm khin cha jak chài bơh ngai 30/4/1975 dê, làng bol [òn dờng sơnđan mat Bác Hồ dê sơrlèt gan tai jơh ală bơta lòng, dùl nùs bal mờ Đảng bộ mờ gơnoar atbồ lơh ngan jơh nùs lơh geh cồng nha Kơrnoat 54 Quốc hội dê, ai [òn dờng Hồ Chí Minh bơtàu tơnguh rlau tai, dipal là [òn dờng kis niam ngan ndrờm pal mờ tiah do mờ tàm dunia.

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến