Nàng geh rài kis tơl ngui tơl sa bè tŭ do, bàr nă ùr bơklao bi Đường mờ lŏ Nẫm tàm thôn 4, sàh Trà Tân, càr Lâm Đồng neh pal sơrlèt mờ ală ngai nhai glar bòl nàng geh tàm rài kis. Bơta pal sền ngềr ngan tàm ùr bơklao bi Đường mờ lŏ Nẫm dê, hơ̆ là nùs nhơm sơrlèt mờ kal ke, ring bal mờ lơh ngan tàm broă lơh sa nàng lik klàs rơƀah mờ brồ guh wil tơl tàm rài kis.
Bơh tàm tŭ mìng geh 2, 3 sào ù lài ngan bơh mè bèp 2 đah pà, bàr nă ùr bơklao lơh ngan tam gơl phan tam nàng geh priă uă. Bơh broă lơh kòi, tam tờm tiêu, kơphe, tus mờ broă tam tờm điều, me, tơngời, … gŏ phan tam lơh geh uă priă tăc là bàr nă ùr bơklao tam, mờ lơh niam ù, tơnguh cồng nha, mờ lơh geh priă ai hìu nhă in.
Bơdìh mờ tam phan, ùr bơklao gam ròng sur, kơnrồ, be, … Tŭ neh neh priă, tơl ngui tơl sa, ùr bơklao bi blơi tai ù nàng rề ơnàng broă lơh sa. Tŭ do hìu nhă ùr bơklao bi geh 6 lồ ù tam tờm điều gam ai tơnhào, 1 lồ ù sre lơh kòi, 2 lồ ù tam phan ờ jŏ tơngai bè tơngời, mè, khoah, … ai geh priă sùm mờr rơhiang tơlăk đong pah nam.
Lŏ Võ Thị Nẫm pà git, gŏ priă tăc kơphe pa do gơguh wơl, hìu nhă lŏ neh tam bơrlŭ bal tờm kơphe tàm suơn tam tờm điều mờ rơ̆p pơn jăt tai tam tờm tiêu di lah priă gơguh niam. “Tŭ lài tam tờm tiêu, kơphe kung geh priă uă, mơya tờm tiêu ờ geh jŏ bè kơphe mờ tờm điều dê, den tàng bàr nă ùr bơklao añ tam gơl tam tờm điều jơh. Mờ tŭ do gam ai tơnhào. Bàr nă ùr bơklao kung kơlôi sơnơng nền nòn hơ̆ sồng tam tàm 1 lồ ù kơphe tàm suơn tờm điều. Di lah ƀuơn den tơnơ̆ do rơ̆p kơl tờm điều nàng tam bơrlŭ bal tiêu mờ kơphe”.
Nàng lơh sa geh cồng nha, ùr bơklao neh lơh ngan tus bal tàm ală ơdŭ bơsram, ngui ală bơta gơguh jăk măi mok, bal mờ hơ̆ là jòi sền nàng git drà kă bro ală bơta phan geh lơh bơh broă lơh sa suơn sre tŭ do nàng geh gùng dà tam gơl phan tam gơdờp bal, cèng geh cồng nha lơh sa uă. Bi Võ Văn Đường pà git, ùr bơklao bi lài do kung tam tờm tiêu, kơphe sơl, mơya tơnơ̆ mờ dùl tơngai tiêu mờ kơphe ndrờm gơmù priă tăc, den tàng kơl jơh tiêu mờ kơphe nàng tam tơngời, tam điều, tài tŭ hơ̆ điều geh priă tăc. “Tŭ do jăt jơnau bơto sồr bơh kwang bàng lơh sa suơn sre dê, lơh jăt broă lơh tam tờm điều hữu cơ, ờ hoan ngui phơng hoá học, mìng ngui ală phơng rơpu, kơnrồ, rơhe, … gŏ kung geh cồng nha. Đơs bal, tŭ do lơh jăt bơta jăk chài bơh mpồl bơto pơlam lơh sa suơn sre, añ lơh jăt bal mờ gŏ geh cồng nha”.
Nàng ngui cồng nha lơh sa, ùr bơklao bi ờ tŭ lơi ai ù ơm gời, broă lơh tàm suơn geh lơh sùm pah nam, jơh tơnhào kòi, điều tus mờ tơnhào tơngời, mè. Bi Đường pà git tai, kàl tơnhào mè pa do geh priă rơlao 60 rơbô đong tàm 1 kĭ, den tàng hìu nhă bi geh priă uă ngan. “Kung kơ̆p kờñ Dà lơgar sền gròi, đah gah lơh sa suơn sre bơto ngui ală sơntìl phan tam gơdờp bal, mờ geh cồng nha mờ gơdờp mờ trồ tiah prang, tăc geh priă niam, cèng geh cồng nha lơh sa uă rơlao.
Ờ mìng lơh sa jăk, hìu nhă bi gam lam lài tàm ală broă lơh, broă lơh tàm ƀòn, tàm sàh bè: tus bal bơ̆t bơtàu ƀòn lơgar pa, bơ̆t bơtàu hìu nhă niam chài, git tam klăc bal, dong kờl bal nàng bơtau tơnguh. Đơs bè nùs nhơm lơh ngan sơrlèt mờ kal ke bơh ùr bơklao bi Đường mờ lŏ Nẫm dê, ồng Lâm Văn Nhu, Kwang lam bồ thôn 4, sàh Trà Tân, càr Lâm Đồng pà git: “Tàm thôn 4 geh hìu ồng Võ Văn Đường là hìu làng bol lơh sa jăk, lài ngan, hìu nhă kung kal ke sơl, mơya tus tŭ do lơh sa hìu nhă neh bơtàu tơnguh niam, kơnờm bơh tam tờm điều, mè, tơngời, lơh kòi, … Oh kòn ồng geh dùl nă cau lòt ling, mờ dùl nă lòt lơh kơnòl kwang àng. Jơh bàr nă ndrờm lơh ngan tàm broă lơh sa, hìu geh bơh 5 tus 6 lồ ù, lơh sa kơl jăp ngan”.
Ùr bơklao bi Đường mờ lŏ Nẫm là ală cau tơriang lơh sa, lơh ngan lơh broă tàm bă ù geh bơh hìu nhă dê, den tàng ờ mìng lik klàs rơƀah mờ gam brồ guh lơh pas, geh uă làng bol tàm thôn jờng rơ ngan, sền là cau lam lài nàng bơsram mờ đờm jăt bal.
Viết bình luận