VOV4.K’ho- Buôn Ma Thuột là ù tiah kah yau- gơ jăt bal mờ dơ̆ tam lơh pha lin Buôn Ma Thuột, sơnđờm ai dơ̆ ntàu tam lơh dờng kàl prang nam 1975 in, wèt tus tơngklàs jơh gùt tiah đah jum- dà lơgar tơrgùm dùl tàm ngai 30/4/1975. Buôn Ma Thuột kung là tiah sơnrờp bơh gar kơphê Việt Nam dê, gah lơh sa sươn sre tờm bơh jơh gùt tiah Tây Nguyên dê, tiah ƀòn pa bơh rlau 40 jơi bơtiàn kòn cau oh mi bơh làm gùt ù tiah ƀòn lơgar dà lơgar dê. Tơnơ̆ 46 nam bơ̆t bơtàu mờ bơtàu tơnguh, Buôn Ma Thuột rơhời gơ gơs là tiah drà tờm bơh tiah Tây Nguyên dê, gơ duh hồl ngan, pa ngan, niam ngan, mơkung bềng uă jơnau kah yau, bơta niam chài ờs mờng bơh yau sơl.

Ƀòn Akô Dhông, sơnah ƀòn Tân Lợi, ƀòn dờng Buôn Ma Thuột tàm dơ̆ tơngkah 46 nam ngai tơngklàs jơh gùt tiah đah jum, sơlơ gơlơh duh hồl nggồr nggàc ngan. Đah bơdìh ƀòn dờng, rơndeh ô tô pơndiang năc lòt nhơl ơm săp sèng gơ gơs dùl sèng jòng. Tàm dơlam ƀòn dờng duh hồl nggồr nggàc ngan săp cau ñŏ nhơl tơm bơh bơr, săp ntas măy lơh broă gam lơh hìu jòng ờs mờng bơh yau bơh cau Rơđê dê. Bal mờ dùl mpồl cau lơh hìu gam lơh tai hìu jòng pa, bèp Jenni pà gĭt: do là hìu tàm mpồl hìu- sươn nàng kah kơlôi wơl ồng kra ƀòn là do là bèp H’Rin, cau geh dà kơlhề crơng gơs mờ rơndăp lơh gơs rài kis chài rơgơi is bơh ƀòn Akô Dhông dê. Bèp Jenni, đơs: He lơh wơl hìu niam chài bơh yau nàng sền gàr muh măt ồng kra bèp H’Rin. He lơh wơl den cau geh lòt jòi is mờ gŏ hìu bơnhă gam sền gàr bơta niam chài. Mpồl bơtiàn geh ai tơl bơta ai he in, cau lòt nhơl lòt còp den cau sền gŏ geh bơta kuơ, den cau geh nùs nhơm dong kờl nàng prăp gàr bơta niam chài.

Bơta niam gam wơl bè ờs bơh yau bơh ƀòn Akô Dhông dê

Akô Dhông, jăt dà Rơđê dê hơ̆ là jơnau gơtha “bồ tô dà”, den tàng geh dà căt sùm gùt nam bam nhai, geh brê bơnơm bồ tô ƀòn chi che tơlir niam sùm jơh gùt niam. Brê bơnơm ai pà niam bơnĕ ngan glòm gùt dar ală hìu jòng ờs mờng bơh yau, bal mờ bơta niam chài bơh cau Rơđê dê bềng bơhiàn niam chài krơi is, lơh Akô Dhông gơ gơs là dùl tàm ală anih nhơl chờ pơnrơ niam krơi is ngan bơh Dăk Lăk dê. Tàm do, mò H’Kdăp Niê neh bơ̆t bơtàu tiah nhơl chờ Akô Ea, bal mờ ù tiah ƀòn lơgar ơnàng gĭt nđờ rbô thơk vuông, uă cơldŭ ràng tơlik phan lời kir sơnrrai, uă cơldŭ ơm bĭc lơh mờ phan ai bơh brê bơnơm...mờ mhar ngan gơ gơs là dùl anih bè ƀòn brê bơnơm, bơta niam chài nàng làng bol tàm tiah do bal mờ uă mpồl năc lòt nhơl bơh càr ndai tus sền. Tơngkah kir sơnrai 46 nam ngai tơrgùm dùl dà lơgar, mò H’Kdăp Niê bơtơl tàm tùh prăp sră bơh he dê tàm cơldŭ ơm bĭc bàr pe pang sră Jơnah kah yau Việt Nam mờ rơcăng ai ngai chờ trŭ gơm phan sa 3 tiah in, di tàm ngai 30/4 mờ ngai 1/5. Jăt mò H’Kdăp Niê yal, jơh ală bơta rơndăp ơn bal mờ ală broă lơh tàm do ndrờm wèt tus lơh geh jơnau kờñ niam chài, nùs nhơm bơh làng bol dê.

Mò H’Kdăp Niê, đơs: Tây Nguyên tŭ do neh geh rlau 47 jơi bơtiàn kòn cau oh mi, uă ngan jơi bơtiàn kòn cau ơm kis tàm do mơya bol he ờ hềt gĭt jơh. Mờ añ kờñ jơh ală cau tus tàm do, den sền do là hìu khi dê, nàng khi in sền gĭt ngan ngồn, sa bal, ơm bĭc, sền nàng gĭt bơta niam chài.

46 nam bơtàu tơnguh, Buôn Ma Thuột bơh jơnau lời wơl lề trah rơnhah rơnhơ bơh rài tam lơh dê neh brồ guh gơ gơs là tiah drà pa ngan niam ngan, duh hồl ngan, prăp bềng jơnau kah yau mờ gam brồ guh tus dùl rài tơnơ̆ do àng gơcrà. Rài tơnơ̆ do hơ̆ ờ mìng geh tàm ală gùng dà broă lơh kơrnoat boh lam neh ai ngui, bè Jơnau đơs pơndŭt sồ 60 nam 2009 bơh Bộ Chính trị dê bè bơ̆t bơtàu Buôn Ma Thuột gơ gơs là tiah drà tiah tờm Tây Nguyên dê; Jơnau đơs pơndŭt sồ 67 nam 2019 bè bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn Buôn Ma Thuột halà tàm jơnau kơlôi sơnơng bè Gùng rơndeh ntoăt răt Buôn Ma Thuột- Nha Trang.

Buôn Ma Thuột- Ƀòn dờng pa ngan ngai do dê

Ồng Vũ Văn Hưng Chủ tịch Ủy ban Nhân dân ƀòn dờng Buôn Ma Thuột pà gĭt: Buôn Ma Thuột geh bơtàu tơnguh bal pơlam gùng dà Ƀòn lơgar brê bơnơm, Rài kis niam chài is- Ngăc ngar mờ geh bơta pràn dơlam is nàng bơ̆t bơtàu ƀòn dờng lơh geh tus rùp să bè bơta gơn kơnờm. Buôn Ma Thuột là tiah tờm bơh kơphê gùt lơgar dê, kung là anih dờng bè kơphê bơh dunia dê. Gơnoar ătbồ ƀòn dờng geh lơh jơh kơnòl nàng gờñ ai ală bơta gơn kơnờm gơ gơs ngan ngồn tàm rài kis. Ồng Vũ Văn Hưng, đơs:  Tàm Jơnau đơs pơndŭt sồ 67 bơh Bộ Chính trị dê geh jơnau sồr bơ̆t bơtàu Buôn Ma Thuột gơ gơs là tiah drà tơlir, ƀòn lơgar brê bơnơm, rài kis niam chài is mờ ngăc ngar. Tàm ală mpồl jơnau đơs do neh tơngŏ geh pơlam gùng dà bơtàu tơnguh ai Buôn Ma Thuột in tàm rài tơnơ̆ do. Bol añ geh pơn jăt tai lơh tam gơl pa wơl ală sră nggal dà lơgar tàm ală broă nàng lơh bè lơi ai tơl ală bơta ƀươn ngan rlau jơh, ai làng bol mờ mpồl lơh sa kă bro. Kuơmàng là tiah ơm kis ƀươn ƀoàn den geh gơhòi gơ jà ală rơndăp broă bơtàu tơnguh tiah drà tus mờ Buôn Ma Thuột.

Chờ hờp tềng đăp mờ ală tam gơl niam bơnĕ bơh ƀòn dờng Buôn Ma Thuột dê, do là tiah pơgồp bal mờ tam lơh jai pha Buôn Ma Thuột, pờ sơnrờp ngan dơ̆ sò tơm, ntào tam lơh kàl prang nam 1975, wèt tus tơnklàs jơh đah jum, dà lơgar tơrgùm bal tàm ngai 30 nhai 4 nam 1975, làng bol ală kòn cau càr Dak Lak sùm ưn ngài ală cau ling khin cha jăk chài, cau ling chơ̆t màng ai dà lơgar in tơrgùm bal. Ồng Bèp Dre (kòn cau Rơđê) kis tàm ƀòn Puôr, xã Hoà Đông, kơnhoàl Krông păc, càr Dak lak đơs: “Nàng kah ưn ngài Đảng mờ Dà lơgar neh đơng lam geh cồng nha dơ̆ kăc màng lơh geh cồng nha, tơrgùm bal dà lơgar nam 1975, lài ngan làng bol kis mờ lơh broă jăt adăt boh lam bơh dà lơgar dê, ờ dờn jăt jơnau bơh cau ờ niam bơchồt, dơ̆ bàr bơto bơtê oh kòn kòn sao bơsram sră tus gùng tus dà, dơ̆ 3 tam pà bal ală jơnau gĭt wă nàng dong kờl bal tàm rài kis”.

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến