Cau K’ho tềng jơng bơnơm Lang Biang lơh nhơl chờ
Thứ năm, 00:00, 31/01/2019

            VOV4.K’ho - Kơnờm git ngui mờ chồl guh bơta kuơ bè bơhìan chài rgơi tiah do niam ngan kòn cau he dê, cau K’ho tềng jơng bơnơm Lang Biang di thị trấn Lạc Dương, kơnhoàl Lạc Dương, càr Lâm Đồng  neh pờ geh ala\ bơta lơh broa\ nhơl chờ nàng gơ hòi nac mờ drơng cau nac, gơ cèng wơl pria\ jền ua\ ngan, ai tơngguh lơh sa phan bơna hìu nha\ brồ guh. Tus tu\ do,  rài kis lơh sa bơh [òn làng neh tam gơl loh làng ngan sa tềp do neh wa\ dùl sơnam pa bềng bơta geh  cồng nha mờ boh gơbài.

             Gam ờ ru ngan rcang ala\ phan bơna kờ` ngan nàng ràng tơlik, wa\ nac ala\ mpồl cau nac tus lòt sền lòt nhơl tàm ala\ ngai bồ sơnam pa, mò Ka Liêng K’ Phước kis tàm [òn B’Nơr C, thị trấn Lạc Dương, kơnhoàl Lạc Dương, càr Lâm Đồng ai git,  phan  bơh ồi tà` bơh  tê tờm ala\ làng bol he tà` gam geh ua\ cau nac kờ` ngan mờ jòi wa\,  kờp bal cau nac la cau lơgar cau. Tài bơh ờ gam ờ suk tai bè  ka\ bro geh sùm pria\ jền bơh broa\ tà` phan bơhìan, bal mờ lơh ngan lơh broa\ sa tam biap, bơkào  mờ kơphe jat lơh sa suơn sre công nghệ cao den tàng lơh sa hìu nha\ bơh làng bol tàm [òn neh geh bơtàu tơngguh jơnhua. Jat hơ\,  sa tềp tus hìu lơi kung bơyai lơh chờ hờp mờ tơl srap ala\ bơta:

            Lài òr, rài kis tàm [òn lơgar den kal ke ngan, tu\ do Dà lơgar geh dong kờl ai càn pria\ nàng làng bol geh pria\ lơh sa bơtàu tơngguh rài kis slơ ngai slơ jơnhua. Lài den  tà` ồi pal càng tus tiah ndai lòt tac bè tàm Di Linh, Bảo Lộc, ai tu\ do he tà` ồi den he tac mờ cau nhơl chờ. Nac nhơl chờ khi tus tàm [òn  kờ` lòt sền,  mờ khi kờ` ngai phan ồi yau den khi blơi den tàng  tac bro bươn boài ngan. Pria\ geh geh bơtàu tơngguh den tàng làng bol chờ hờp ngan. Sa tềp tus, bơh rài kis lơh sa neh bơtàu tơngguh, den tàng làng bol wa\ rò sa tềp chờ ngan.

             Bal mờ broa\ ràng phan,  tac phan ồi tà` ai cau nac in, ala\ kòn bơh mò K’ Phước gam khin cha pờ  geh dùl anih wa\ nac nhơl chờ, ràng tac kơphe arabica mờ yal tơnggit broa\ lơh tam kơphe bơkah do.

             Ngài mờ [òn B’ Nơr C di 300 thơt la [on Đưng,  git nđờ rhiang na\ cau chài tàm tiah do neh crơng gơs 10 mpồl cau dròng cing nàng drơng bơta kờ` sền bơta  niam chài kòn cau ai cau nac tus mờ ù tiah Lang Biang ndu gơnrơh do. Bal mờ hơ\, ala\ broa\ lơh  phan sa `ô mờ ala\  phan lơh geh bơh làng bol kòn cau bè tơrnờm,  piang prùh tàm ding, poac sur ỳông đang pơ nơr kung  geh lơh ua\ sơl. Lơh geh ai geh broa\ lơh,  geh tai pria\ jền ai làng bol kòn cau tàm do. Jat mò Sa Ly dùl na\ cau chài  bơyai lơh dùl mpồl dròng cing  mồng drơng cau nac in tus sền tàm [òn Đưng, thị trấn Lạc Dương, bơh tu\ mò git lơh nhơl chờ den rài kis lơh sa neh bơtàu tơngguh ua\ ngan pah ngai,  khà cau lơh broa\ ruh broa\ tu\ do neh geh  broa\ lơh den tàng bơta jơ gloh rbah neh gơbàn lik ngài bơh tơl hìu, tơl bơnha\ ồs. Rài kis bơh  [òn làng neh tam gơl:

             Lài do,  sa\ tờm a` ờ git loh bơhìan cing mồng la bè lơi,  mìng git bal hia\ lơm bơh mò ồng rài yau. Mơya tàm tơngai rềp do,  bơh bơta kờ` bơh cau nac nhơl chờ khi tus [òn lơgar mờ kờ` jòi wa\ den tàng bol a` geh pờ lơh broa\ lơh drơng ơla drơng cau nac. Mờ bơh tu\ mut lơh broa\ lơh do, gơ jat bal broa\ be\ tơrnờm, tà` ồi mờ ai geh broa\ lơh bơh ua\ cau, geh proa\ bơh drơng nac nhơl chờ den tàng rài kis lơh sa phan bơna bơh làng bol mờ sa\ tờm a` kung bè  hơ\ sơl, neh bơtàu tơngguh ua\ rlau ua\ ngan pơndrờm mờ lài. Ngan la  mờ làng bol kòn cau la ala\ hìu nha\ rbah tàm [òn tài kơnờm geh tai pria\ jền den tàng neh brồ guh  niam,  tơmù bà bơnah lơi kơnjơ\ ai tus dà lơgar, gơnoar atbồ [òn lơgar.

             Jat ồng Cao Anh Tú, kuang atbồ Phòng văn hoá thông tin kơnhoàl Lạc Dương, tu\ do tàm kơnhoàl geh rlau 70% làng bol kòn cau ơm kis, gal ngan la cau K’ho. Bulah rài kis lơh sa-mpồl bơtìan neh geh bơtàu tơngguh jơnhua, mơya làng bol  gam gàr geh bơhìan niam chài, hơ\ la cing mồng, `ô sa dờng,  gùng đơs crih bơhìan, tà` ồi yau mờ be\ tơrnờm. Bal mờ  bơta pràn bè lơh sa sươn sre công nghệ cao,  broa\ geh ngui  bơhìan chài rgơi kòn cau bơh [òn lơgả drơng nac nhơl chờ in kung la broa\ lơh di mờ kơljap. La broa\ lơh nisơna ngan pa nàng kơnhoàl Lạc Dương đơs bal, mpồl bơtìan ala\ kòn cau  tềng jơng bơnơm Lang Biang đơs is  bơtàu tơngguh pah ngai:

            Mờ bơta pràn, bơta geh ngan bơh [òn lơgar la tiah geh gal làng bol kòn cau,  [òn lơgar geh gùng bơhiàn niam chài rgơi kòn cau, tàm hơ\ geh cing mồng – dùl phan bơna kah yau geh Unesco dờp tàm nam 2005, tàm tơngai tus  kơnhoàl geh pơnjat tai geh dong ala\ bơta ua\ ngan  bè bơhìan niam chài geh brồ guh,  tus mờ cau nac nhơl chờ nàng ai geh tai broa\ lơh mờ geh tai pria\ jền làng bol in. Bal mờ hơ\, mờ bơta  pràn bè ù tiah trồ tiah nàng bơtàu tơngguh lơh sa suơn sre công nghệ cao, wèt tus lơh sa  suơn sre kloh den [òn lơgar kung bơtàu tơngguh nhơl chờ bơh lơh sa suơn sre. Bơh hơ\, bơtàu tơngguh rài kis phan bơna mờ nùs nhơm ai làng bol tàm Lạc Dương.

            Kung jat ồng Tú,  ờ mìng bơtàu tơngguh jat broa\  lơh nhơl chờ mpồl bơtìan mo tơn tàm [òn,  tàm ala\ anih nhơl chờ ndai tàm kơnhoàl bè nhơl chờ phan bơna geh is chi che brê bơnơm Brê dà lơgar Bidoup- Bơnơm Mò, Tiah nhơl chờ Lang Biang, [òn Cù Lần… ala\ bơta kuơ chài rgơi bơhìan gam geh làng bol kòn cau yal tơnggit mờ cau nac, bơta do  geh pơ gồp bal dờng ngan tàm bơtàu tơngguh lơh sa [òn lơgar bơtàu tơngguh pràn, dong lơh niam  bơta niam chài rgơi kòn cau kơljap.

          Cau mblàng K’ Brọp

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC