VOV4.K’ho - Ồng Krung Dăm Veo (Y Veo), cau geh Đảng nam do neh 75 sơnam, kis tàm [òn Plei Piơm, thị trấn Đak Đoa, kơnhòal Đak Đoa, càr Gia Lai la dùl cau kuang kac màng  dờng sơnam neh  geh rlau 55 nam sơnam Đảng, dùl na\ cau geh Đảng lam lài, kis rềp mềr, jơh nus mờ làng bol den tàng geh làng bol tàm [òn rềp [òn ngài sền ngềr ngan. Tàm broa\ lơh kac màng mờ broa\ lơh tơnơ\ ngai dà lơgar geh tơng klàs, ồng pơnyờ sa\ ngan geh Đảng, Dà lơgar jàu pà  ua\ ngan khà jờng, gai lòng kuơ màng ngan mờ sa\ tờm ồng Nguyễn Minh Triết kuang atbồ lơgar tu\ gam at gơnoar neh tus còp hờ hìu is.

            Di tơng kah 88 nam ngai crơng gơs Đảng Cộng sản Việt Nam, anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên geh yal cau kòn jak chài ngan bơh kòn cau Bahnar dùl nùs mờ Đảng, Bác Hồ.

            Deh nam 1943, tàm dùl hìu nha\ rbah, geh 4 na\ oh mi tàm Kong Chro, Gia Lai, bơh dềt oh klau Krung Dăm Veo (Y Veo) neh pal kong mờ ua\ ngan bòl glar kal ke. Ờ hềt tòm 10 nam, mè chơt, bèp den gơbàn bol sò tơm Tây kung lơh phu den tàng oh mi Krung Dăm Veo sùm gơbàn tàm bơta ờ geh anih kơldìng, neh pal jòi sa is ròng bal, rài kis den bòl glar kal ke ngan.

Ồng Krung Dăm Veo mờ sau klau

            Pah ngai,  sền go\ hìu nha\ mờ [òn lơgar gơbàn bol sò tơm Tây lơh pơ hề pơ hà, bơklơn, geh lơh bơta gơ jra` kơ uềng mờ bol sò tơm dờng rhời tàm sa\ bồ kòn klau Krung Dăm Veo. Nam 12 sơnam Y Veo neh tìp mờ Đội tuyên truyền giải phóng quân, geh bơto bơtê mờ lòt jat cau ling Việt Minh,  jat kac màng. Kòn klau kòn đời mè lơh broa\ nhap  nhar ngan,  sơrbac sơrbang ngan, geh  cau kuang pin dờ` jàu lơh cau lam gùng,  pơndiang phan bơna, lơh du kích, gàr ndơp ndơl, sền gàr cau kuang lơh broa\ tàm mpồl bol sò tơm. Ồng Y Veo yal wơl:

            Tu\ hơ\ òr,  bol sò tơm Tây lòt tus tềng lơi, den lơh aniai chơt jê tus tềng hơ\, chu hìu, lơh tơrlah hìu đam, lơh rồn bơklơn làng bol, ngan la tàm kàl lơh sa khi kup jơh cau klau lòt phu, ờ ai ơm tàm hìu lơh mir tùk tam,  klai pơnu pràn kơldang den kup lòt ling… jơh ala\ broa\ drờm nàng lơh rbah lơ ời jơh Tây Nguyên.

            15 sơnam oh klau Krung Dăm Veo ngan ngồn gơ gơs la cau  ling bơ đội, lơh broa\ tàm mpồl 50, Tỉnh đội Gia Lai. Tu\ crơng gơs Quân khu 6 ( lài do geh ala\ càr Lâm Đồng, Dak Lak, Bình Thuận, Ninh Thuận mờ dùl bơnah bơh đah tô càr Đồng Nai), Krung Dăm Veo geh jàu at gơnoar la B Trưởng bơh dùl mpồl ling di Sư đòan 321, Quân khu 6, tus bal ua\ dơ\ tam lơh tàm tiah Tây Nguyên ơning ơnàng. Nam 1961,tu\ tòm 18 sơnam, Krung Dăm Veo geh pơnyờ sa\ ngan geh mut Đảng cộng sản Việt Nam. Tam lơh git nđờ tiah, sồt sa\ kung bề sa\, nam 1967, ồng neh pal  cèng hờ đah tô dà lơgar nàng sơm sồt mờ bơsram sra\. Tus nam 1972, ồng mut wơl tàm Gia Lai, sa\  tờm  lơh broa\ tàm ala\ ngai nhai tam lơh tàm tiah tam lơh Tây Nguyên cui rcai ngan, tus mờ ngai geh tơng klàs. Kah wơl  dùl rài khin cha jak chài tàm ala\ nam tam lơh mờ Mỹ  dong klàs dà lơgar, ồng Krung Dăm Veo pơn yờ sa\ ngan:

            Ngai 20/3/1961 a` geh tơmut Đảng Cộng sản Việt Nam, do la broa\ pơnyờ sa\ ngan, bơta pơn yờ dơ\ 2 la nam 1965 geh jàu pà gai lòng Cau ling khin cha jak chài  khà 2, mờ a` la bơta geh kuơ màng ngan mờ ngan sa\ tờm Bác Hồ ky\ pà, la pơnỳơ sa\  dờng ngan bơh dùl na\ cau lòt jat kac màng. Tơnơ\ ngai geh tơng klàs dà lơgar den  la chờ ngan geh ồng Nguyễn Minh Triết tus còp tàm nam 2009, tu\ hơ\ gam lơh Chủ tịch lơgar, tàm dơ\ tus còp càr Gia Lai  neh se\ còp hìu. Geh tìp ồng den chờ hờp ngan, at tê mờ chờ hờp, tu\ sền go\ den geh hòi mo ‘’Bi Sáu, Bi Sáu! Ông ho wơl: Y Veo, Y Veo… rềp mềr ngan!

Krung Dăm Veo mờ kòn mờ sau

            Tơnơ\ ngai  đah jum dà lơgar geh tơng klàs jơh, dà lơgar trơ gùm dùl nam 1975, Krung Dăm Veo neh tus lơh ua\ ngan broa\ lơh, bơh broa\ lơh mpồl bơtìan, mpồl cau lơh sa, tus mờ dân vận. La cau bơh broa\ lơh, tàm broa\ lơh lơi ồng kung lơh ngan lơh gơs broa\ jàu. Tu\ la Phó Bí thư Tỉnh đòan Gia Lai, tu\ la Chủ tịch Mpồl cau lơh broa\ sa, cồng nha dờng ngan ồng neh la neh bơyai lơh geh mpồl ơruh pơnu lam lài  geh lòt mus rồ rlau 23 bô lồ sre,  pờ ơnàng ala\ nông trường ce Bàu Cạn, Biển Hồ…, lam sồr làng bol cau Bahnar, Jarai ơm kis kơljap dùl ba\ tiah, pơlam làng bol broa\ ròng phan, tam phan, lơh kòi sre… Kơnờm bơh hơ\, rài kis bơh làng bol neh rhời lik klàs rbah, bơrngơr gơla mờ  rcang iat ồng, kờ` bal ua\ ngan broa\ lơh bơh Đảng, Dà lơgar.

            Tu\ geh jàu broa\ la Trưởng ban dân vận càr Gia Lai, ồng den geh lòt lơh broa\ tàm gah nùs nhơm, dong làng bol kòn cau wa\ loh bơta jòi kai klam jơ ngo bơh bol ling gam jơng kal Fulro kis lềng nàng  sơndra\ wơl dà lơgar. Sùm ua\ nam,  bơh sơnđan la ‘’Dà lơgar Tin Lành Đêgar’’, bol khi neh lơh broa\ bal mờ ờ ua\ cau ờ niam, cau ơlah lơh broa\, chul chồl, đơs ờ niam tus mờ Đảng, Dà lơgar, hòai jà làng bol lòt lik dra\, lơh tung kơtang  chính trị, lơh tam cah is bơta tam klac dờng gùt làng bol tàm ù tiah Tây Nguyên.

            Ờ kờp trồ ngai hala mang, tơngai hala mìu, ồng sùm bal mờ mpồl cau kuang tus hờ [òn, lòt tus tàm [òn ‘’ờ suk’’ tàm Gia Lai nảng geh mblàng pơlam, bơto bơtê, bơto  làng bol in git ala\ broa\ lơh tìs, ờ niam bơh bol pơrlo\ dra\ wơl mờ lam sồr  geh ua\ cau neh tìs gùng rê  wơl mờ hìu nha\, attê bal bơtàu tơngguh lơh sa, bơt bơtàu [òn lơgar.

            Ồng Roma, cau kuang lơh broa\ dân vận  huyện ủy Đak Đoa, càr Gia Lai đơs tờm:

            Làng bol den pơnyờ sa\ ngan  tus mờ ồng Veo, dùl na\ cau geh đảng  jo\ sơnam, geh bơnga\ ngan, la cau bơsram ua\ git wa\ dờng, rềp mềr mờ làng bol. Ồng nhap nhar ngan tàm jơnau đơs  bơt bơtàu Đảng, gơnoar atbồ mờ jơh mờ nùs nhơm,  geh kuơ ngan ngồn. Tơl ala\ broa\ dờng dềt tàm [òn lơgar drờm  ồng sền gròi bơto bơtê. Hìu nha\ ồng kung la hìu nha\ lam lài,  oh kòn drờm lòt bơsram sra\ tus gùng tus dà gơs jak chài.

            Tus tu\ do,  tàm sơnam 75, bulah neh dờng sơnam, ờ pràn sa\ ja` tai, pơ nời sồt yau sùm gơbàn jê den tàng lòt rê kal ke ngan, mơya mờ nùs nhơm bơh la dùl na\ cau geh Đảng jak chài, 57 nam Đảng, ồng ờ ai sa\ tờm ơm rlô hềt. Ồng Y Veo đơs la: ‘’ {òn lơgar gam rbah, làng bol   gam kal ke den cau geh Đảng mbè gơtùi ơm rlô’’. Tài bơh hơ\ mờ ồng pơnjat tai geh mblàng pơlam, lam sồr làng bol bơtàu tơngguh lơh sa, sang sơbì ala\ bơhìan bơrngơl gơla, pin dờ` ờ di, lơh geh rài kis pa, bơto bơtê oh kòn bơsram sra\, ờ dô di lah cau hòi lòt ling, ờ lơh ala\ broa\ tus mờ adat boh lam. Ồng Y Veo boh bơr:

            Tus sơnam 60  a` jơh sơnam  lơh broa\, rê kis tàm [òn Plei Piơm. Mơya, [òn lơgar gam rbah, làng bol gam kal ke den mbè he gơtùi ơm rlô sa\. He la cau geh Đảng pal lam lài, pơnjat tai geh drơng broa\ cau dờng sơanm, mpồl cau ling yau, lam sồr làng bol bơtàu tơngguh lơh sa,  tam biap,tam kơphe, ròng phan… lam sồr  kòn cau lòt ling tơl. Sang ala\ bơhìan bơrngơl gơla, pin dờ` bu ba, bơt bơtàu rài kis pa. Kơnờm bơh hơ\, [òn Plei Piơm neh  tam gơk niam bơne\ rlau, làng bol tam klac, ờ lơh bơta tìs.

            La cau geh Đảng, Krung Dăm Veo git wa\ ngan  kơnòl ta\ pơ gồp bơt bơtàu gơnoar atbồ, bơtàu tơngguh  mut đảng, ngan la tàm làng bol kòn cau. Tàm tơngai lơh broa\ mờ kờp bal tu\ neh  jơh sơnam lơh broa\, ồng neh git, yal tơnggit  ơdu\ rềp mềr đảng tus ua\ ngan  cau jak chài, geh  ơnà jak. Mò H’ Yao, dùl na\ cau pa mut Đảng  tàm [òn Plei Piơm, thị trấn Đak Đoa, càr Gia Lai đơs:

            Ồng Veo kis rềp mềr ngan mờ làng bol he, ồng atbồ tơr è jơh ala\ broa\ dờng dềt, sùm geh lam sồr kòn sau bơta niam, gùng ngan, la dùl na\ cau geh đảng jak ngan. Mơ tơn bè tàm bơtàu tơngguh  Đảng pa, ồng jơh nus lam sồr bol a` nàng geh mut mpồl Đảng, bal nàng lơh broa\ bơt bơtàu [òn lơgar, dà lơgar.

            Ờ yal jơh ala\ gai lòng kuơ màng mờ  Đảng, Dà lơgar neh jàu  ai tus  cau kán bộ  dờng sơnam neh gek rlau 55 sơnam Đảng, bơta chờ ồng dê la geh làng bol pin dờ`, kờ` gơboh. Ồng  đơs, hơ\ la  bơnga\ dờng ngan bơh cau lơh kac màng. Ồng Krung Dăm Veo di pal ngan  la  cau kòn Bahnar khin cha jak chài, la rùp sa\  go\ loh ngan  rlau jơh  dùl nùs dùl nhơm, tơl làm  bơh  ala\ kòn cau  kis tàm brê bơnơm Tây Nguyên tus mờ Đảng, Bác Hồ.

                                                Cau cih Dơng, cau mblàng K’ Brọp