VOV4.K’ho – Càr Gialai tu\ do geh rlau 5 rbô hìu bơnhă làng bol bal mờ ờ uă mpồl lơh sa kă bro geh jơnau kờ` càn priă nàng tam pa wơl kơphe, mơya tu\ do mìng pa geh mờr 100 hìu bơnhă làng bol mờ 2 mpồl lơh sa kă bro geh càn priă do. Geh uă ngan jơnau lơh gơbàn bơta geh ngan do, lơh broă dong kờl bơh dà lơgar dê tàm broă tam pa wơl kơphe kal ke ngan nàng gơ gơs ngan ngồn:

Hìu bơnhă ồng Loi, kòn cau Bơnhàr tàm [òn Brông Thông, xã Ia Băng, kơnhoàl Đăk Đoa geh 5 sàu kơphe tam pơgap mờ do rlau 20 nam. Tu\ do suơn chi neh kra, cồng nha tơnhàu mờ bơta niam kơphe dê lơyah ngan. Hìu bơnhă ồng kờ` tam pa wơl jơh suơn kơphe, mơya tài ờ tơl priă, mờ pal roh bơh 4 tus 5 nam den hơ\ sồng gơtùi tơnhàu kơ\ kơljap wơl, den tàng ờ hềt gơtùi tam pa wơl jơh suơn, mờ uă ngan mìng tam wơl ờ uă tờm kơphe gơtìp chơt halà gơtìp kòp tu sa aniai. Bu\lah git dà lơgar geh broă lơh dong kờl ai càn priă geh dong kờl priă cồng nàng tam pa wơl, mơya tus tu\ do, hìu bơnhă ồng Loi dê kung ờ hềt geh càn priă do: “Kơphe kờp ngan là neh 25 nam bloh, tu\ do gơ neh kra, cồng nha tơnhàu ờ uă. Broă lơh tam pa wơl den go\ dà lơgar geh broă lơh dong kờl là ai càn priă jo\ tơngai mơya làng bol ờ hềt geh càn. Kơp kờ` làng bol he dê geh càn priă bơh broă lơh dong kờl, tài tam pa wơl kơphe den êt ngan kung pal bơh 4 tus 5 nam hơ\ sồng gơtùi tơnhàu kơ\ kơljap wơl, 2, 3 nam sơn rờp den ờ hềt geh tơnhàu kơ\ kơljap.”

Jơnau kờ` càn priă tam pa wơl kơphe bơh làng bol dê, ngan là làng bol kòn cau là uă ngan, mơya broă geh càn priă dong kờl priă cồng gam gơtìp kal ke, tu\ mờ tu\ do uă ngan làng bol ờ geh sră ngui ù (gam geh hòi là sổ đỏ). Ală hìu bơnhă geh sră ngui ù halà geh jơtài ndai den ndrờm bè neh ai nàng lơh sră càn ală ngân hàng nàng lơh broă ndai. Den tàng, làng bol kal ke ngan geh càn priă dong kờl priă cồng tu\ mờ sră nggal ai càn sồr pal geh jơtài nàng gơtùi lơh sră càn. Ồng Jil, kòn cau Bơnhàr, ơm tàm [òn Brông Thông, xã Ia Băng, kơnhoàl Đăk Đoa pà git, ùr bơklau ồng dê geh mè bèp pà 1 lồ kơphe, tu\ do neh kra. Tài ù do ờ hềt geh lơh sră ngui ù den tàng ờ geh càn priă dong kờl priă cồng: “Mè bèp pà oh kòn in den ờ hềt tam cah is, den tàng ờ hềt geh sổ đỏ. Den tàng he kờ` càn priă ngân hàng kung kal ke. Đơs bal là làng bol kờ` càn priă ngân hàng dê, dilah geh sổ đỏ den kờ` càn nàng tam pa wơl kơphe. Ai sơntìl kơphe do neh kra bloh, cồng nha tơnhàu ờ uă, ngai sơlơ ờ niam, sơlơ gơmù cồng nha tơnhàu.”

Bal mờ hơ\, broă geh càn priă dong kờl priă cồng ai broă tam pa wơl kơphe in gam gơtìp ờ uă bơta kal ke tài broă ai càn priă geh uă jơnau sồr pal lơh jat. Khà ai càn tàm dùl bă ù tu\ do là 150 tơlak tàm 1 lồ là lơyah ir. Tàm tu\ hơ\, priă cồng ờ hềt ngan ngồn lơyah, tơngai ai càn kung gam lơyah mờ broă tă priă ai càn uă dơ\ kung ờ dipal mờ jơnau kờ` bơh làng bol mờ mpồl lơh sa kă bro dê.

Jat ồng Hà Ngọc Uyển, Kuang atbồ Chi cục tam phan mờ sền gàr phan tam càr Gialai, kờp tus tu\ do, gùt càr geh rlau 5 rbô hìu bơnhă làng bol bal mờ ờ uă mpồl lơh sa kă bro geh jơnau kờ` mờ cih mat dan geh càn priă dong kờl tam pa wơl kơphe. Mơya, tu\ do mìng pa geh mờr 100 hìu bơnhă làng bol mờ 2 mpồl lơh sa kă bro geh càn priă, mờ jơngkah dồs mờr 38 tơmàn. Dùl khà lơyah ngan pơn drờm mờ jơnau kờ` ngan ngồn: “Priă ai càn geh dong kờl priă cồng mờ Chính phủ ai tơlik tàm broă lơh tam pa wơl kơphe den tàm càr Gialai, cau lơh broă sa geh càn là dùl êt ngan. Dan mờ Ngân hàng dà lơgar geh jơnau đơng lam tơnguh khà ai càn nàng làng bol in geh priă càn uă rlau. Dơ\ 2, lài do đơs là bơh 2 tus 3 dơ\ tă priă ai càn, den jat a` mìng lơh 1 dơ\ là di, mờ dilah uă ngan den 2 dơ\, nàng làng bol in [uơn tàm broă ngui priă càn. Dơ\ 3, ală anih lơh broă bè tài nguyên môi trường pal lơh mhar sră ngui ù làng bol in. Hơ\ sồng, ngan hàng dong kờl hìu bơnhă làng bol in crơng gơs phan bơna tàm ù nàng bơh hơ\ lơh sră càn priă den [uơn rlau.”

Gùt càr Gialai tu\ do geh mờr 90 rbô lồ kơphe, là dùl tàm ală bơta chi tam tờm ngan bơh càr dê. Mơya, gah lơh kơphe gam ơm tềng đap uă bơta lòng tài bă kơphe neh kra ngai sơlơ gơguh uă. Tàm tu\ hơ\, broă geh dờp bơta dong kờl ai broă tam pa wơl in gam gơtìp uă ngan kal ke.

            Cau mblàng K’Duẩn