VOV4.K’ho- Ờ kờ` bài kong mờ rài kis jơgloh r[ah, bơngơl gơ la sùm, 70 hìu làng bol kòn cau Sơdàng tàm [òn Kon Pring, xã Đăk Long, kơnhoàl kal ke ngan Kon Plông, càr Kon Tum dê rwah gùng dà bơtàu tơnguh nhơl chờ [òn lơgar nàng bơtàu tơnguh lơh sa. Kơnờm ngui niam geh bơta kuơ niam chài bơh yau, bal mờ bơta niam bè ù tiah, trồ tiah [òn lơgar, tiah ơm kis, Kon Pring gam là anih tus geh uă năc lòt nhơl bơh tiah rềp tiah ngài sac rwah pah tu\ tus bồ sơnam pa.

 Tơnơ\ tu\ lòt gùng jòng bòl glar kal ke ngan rlau 500 kơi sồ mờ rơndeh măy, bàr nă bơyô Nguyễn Thị Ngọc Dung mờ Nguyễn Quỳnh Trang, tu\ do là cau bơsram dờng tàm [òn dờng Hồ Chí Minh geh mat tàm [òn Kon Pring, xã Đăk Long, kơnhoàl Kon Plông, càr Kon Tum tàm dùl ngai bồ sơnam pa.

                             Kon Pring pồn să tàm bơta tơrlir niam ngan bơh chi che brê bơnơm dê

Gơlơh kờ` ngan tềng đap rài kis lơngăp lơngai, ngềt ngơ\t, [òn lơgar gơlơh bè gam wơl bơh yau mờ niam bơne\, song dơ pă mờ jơh nùs mềr năc ngan bơh cau Sơdàng tàm do dê, bơyô Nguyễn Thị Ngọc Dung đơs bè do:

Đơs bè bơta niam den oh sền go\ jơh ală bơta ndrờm niam lơm. Gơlơh ndrờm bal ngan bè bơta kơ\p kờn sùm bơh oh dê. Ai ală bơta ờ niam den ờ geh. Jơh tơl nă cau ơm kis tàm dùl nơm [òn lơh geh bơta rềp mềl gơlơh ram mhu\ ngan. Oh kờ` ngan mờ oh kơ\p kờ` tơnơ\ do oh geh lòt tus tai tàm do.

Pơgăp mờ do ờ hềt jo\, 70 hìu làng bol kòn cau Sơdàng jơi Rơnâm tàm [òn Kon Pring ờ hềt tu\ lơi gi\t tus broă lơh nhơl chờ [òn lơgar. Bơh bơta pơlam gùng bơh gơnoar atbồ kơnhoàl Kon Plông dê mờ să tờm bi Nguyễn Thị Thuỳ Trang, lơh broă tàm Công ty TNHH Một thành viên Du lịch Măng Đen Đại Ngàn dê, làng bol tàm do sơnđờm bơtê lơh broă nhơl chờ.

Đòm jat krơh ală cau tờm tàm mpồl dê, bè ồng A Lum cau kra [òn, ồng A Rvét kuang atbồ thôn, bi Y Lim…làng bol tàm [òn geh hòi jà sồr sền gàr bơhiàn niam chài bơh yau, sền gàr ù tiah [òn lơgar, ơm kis sàu sa sàng goh..

                                                                  Ală homestay tàm Kon Pring 

Atbồ dùl hìu tăc dà hùc dềt mờ phan bơna drơng năc lòt nhơl in tềng ngkời hìu rông [òn dê tơn, bi A Tâm pà gi\t, broă do lài do ùr bơklau bi ờ hềt tu\ lơi kơlôi tus. Tu\ do, den go\ dipal mờ rài kis mờ bơta pràn kơldang să jan bơh he dê. Bi A Tâm đơs:

Sơnam dờng, să jan ờ gam pràn tai hơ\ sồng ùr bơklau a` ờ gi\t lơh broă lơi. Den tàng ùr bơklau a` bơyai mờ lơh dùl nơm hìu tăc phan dềt nàng tăc rah rài mờ năc lòt nhơl. Cau lơi tus kờ` hùc dà halà blơi ală bơta phan. Tăc phan geh priă jền rah rài nàng gơtùi ngui sa dipal mờ bơta pràn kơldang să jan he dê.

Nàng dong làng bol [òn Kon Pring in lơh nhơl chờ [òn lơgar, gơnoar atbồ kơnhoàl Kon Plông dong làng bol [òn lơgar in rlau 3 tơmàn priă lơh gùng bê tông tàm [òn, bơcri priă ai 3 hìu làng bol in lơh homestay wa\ năc ơm bi\c.

Nàng kờ` bơto pơlam jơnau gi\t wa\ lơh sa kă bro nhơl chờ ai làng bol [òn lơgar in, gơnoar atbồ kơnhoàl neh ai bàr pe nă làng bol lam lòt còp sền ngan ngồn broă lơh nhơl chờ [òn lơgar tàm tiah kơh bơnơm đah tô dà lơgar dê.

                 Cau Sơdàng tàm Kon Pring prăp gàr geh uă bơta kuơ niam chài bơh yau

Mơkung pờ ală ơdu\ bơto pơlam jơnau gi\t wa\, bơta chài tàm anih tơn làng bol in. Sơrlèt gan bơta ờ khin ờ chài bơh sơnrờp, hơ\ sồng nùs nhơm rơngòt ờ khin tìp mat boh bơr mờ cau krơi, làng bol [òn Kon Pring ngai sơlơ jơh nùs ngan tus bal lơh broă lơh sa kă bro nhơl chờ [òn lơgar, tru\ gơm ală phan sa bơh yau, tam ya, đơs pơnđick, dròng cing mồng, lơh wơl dơ\ lơh chờ nàng yal tơngi\t mờ năc lòt nhơl in…

Bi Y Lim là cau atbồ dùl tàm 3 homestay gi\t wa\ loh làng ngan gơnoar broă bơh tơl nă làng bol dê tàm ală tu\ lơh sa kă bro nhơl chờ [òn lơgar mờ bi là cau tờm tam klac bal sùm lam lài tàm ală broă lơh. Bi Y Lim yal bè do:

Lài jơh, [òn lơgar pal sàng goh, tơrlir mờ niam. Dơ\ bàr tai là ờ go\ di mìng is să tờm a` dê lơm mờ bơta hìu homestay lơm ờ. Lơh nhơl chờ jơh ală làng bol tàm thôn kung pal lơh nhơl chờ. Pal lơh gơlik ală phan bơna. Khat ală bơta lơi mờ he lơh gơlik geh den he geh tăc mờ năc lòt nhơl in, bè cê jriang, bè [e\ tơrnờm, giảo cổ lam, tiêu brê. Làng bol lơh bal nhơl chờ.

Tus Kon Pring, năc lòt nhơl geh ơm kis gơrờm bal tàm rài kis [òn lơgar niam bơne\ ngan gơlơh bè mìng geh tàm mpau mang lơm bơh brê bơnơm dê; geh sền nàng gi\t bơta niam chài bơh yau cau Sơdàng dê; đơs bal jơnau pơnđick, tam ya bal tàm săp ntas dròng cing mồng, tam ya xoang ờs mờng bơh yau; sa phan sa mờ uă ngan phan sa, dà hùc bơkah ngan, bè iar buh, piang ding, biăp gơm bơrlu\ bal iar mờ kơnuh sơnơm jriang, ka dà croh, tiêu brê, tơrnờm yăng, mbar [ô thồm….

                                        Năc lòt nhơl geh sa phan sa bơh yau cau Sơdàng dê

Kơnờm ngui niam geh nùs nhơm tam klac bal, ù tiah [òn lơgar brê bơnơm geh is niam bơne\ mờ neh geh lài tai uă phan sa bơkah, bơta niam chài krơi is bơh yau, mìng tơnơ\ dùl tu\ tơngai ờ jo\ bơtàu tơnguh nhơl chờ [òn lơgar, [òn Kon Pring, xã Đăk Long, kơnhoàl Kon Plông, càr Kon Tum neh gơ gơs là anih tus bơh uă năc lòt nhơl dê bơh tàm lơgar mờ dunia.

Bi Nghiêm Thị Anh Đào mờ oh Trịnh Thục Khánh Ngọc, là năc lòt nhơl tus mờ Kon Pring bơh [òn dờng Hồ Chí Minh geh ală jơnau sền go\ niam bơne\ ngan mờ đơs bè do:

A` tus tàm ală tiah do là a` kờ` lòt nàng gi\t. A` go\ làng bol [òn lơgar cau lơbơn niam ngan, cau mềr năc ngan.

Oh Trịnh Thục Khánh Ngọc, kung là năc lòt nhơl tus bơh [òn dờng Hồ Chí Minh đơs bè do:

Bè ờs den lòt bơsram tàm hìu bơsram bè tàm sră pơ àr cih yal bè ù tiah Tây Nguyên là uă ngan. Tu\ tus tàm do den oh geh sền, go\ ală hìu rông, hìu jòng ngan ngồn khi dê, sền gơlơh dờng jơnhoa ngan, niam bơne\ ngan. Niam rlau uă ngan pơndrờm mờ ală jơnau neh cih tàm sră pơ àr mờ oh neh bơsram tàm hìu bơsram.

Khin cha rwah gùng lòt pa nàng lik klàs bơh rài kis jơgloh r[ah, bơngơl gơla, cau Sơdàng tàm [òn Kon Pring, xã Đăk Long, kơnhoàl Đăk Hà, càr Kon Tum tu\ do neh geh tai priă jền bơh broă bơtàu tơnguh nhơl chờ [òn lơgar. Ờ dùl êt hìu làng bol pah nhai lơh geh priă jền kờp bal bơh 3 tus 5 tơlak priă kơnờm bơh broă tus bal wa\ rò năc, drơng năc lòt nhơl.

Cau Sơdàng tàm [òn Kon Pring lài do sùm mìng gi\t tus tờm kòi, tờm tơngời den tu\ do geh tai jơnau gi\t wa\, bơta chài lơh nhơl chờ. Kon Pring neh geh lơh tơngkah wơl mờ gam ngai sơlơ geh tai uă năc lòt nhơl rwah anih do nàng lơh anih tus ai ală dơ\ lòt nhơl bơh he dê in.

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến