VOV4.K’ho- Ală nam do, ring bal ùr klau tàm Dăk Lăk lơh geh uă cồng nha, mờ khà cau ùr tus bal lơh broă tàm kấp ủy xã geh 25,4% (gơguh 3,4% pơndrờm mờ tơngai lơh broă lài), kấp kơnhoàl 16,4% (gơguh 3,2% pơndrờm mờ tơngai lơh broă lài). Tàm hơ̆, cau ùr jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau neh cơnđoà lòt ală cơnđòa jơng lòt jòng tàm broă bơsram sră, kơlôi sơnơng, lơh broă, lơh sa, ai geh uă cồng nha jak chài ngan tàm ală gah broă, đơs nền gơnoar broă bơh he dê tàm mpồl bơtiàn, bơ̆t bơtàu hìu bơnhă hờm ram, chờ hờp mờ tă pơgồp tàm bơta bơtàu tơnguh bal bơh tiah he dê.

Là ùr ƀác sĩ jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau kơnòm ngan rlau jơh Khoa kòp bơtờp, Hìu sơnơm dờng tiah Tây Nguyên mơya ƀác sĩ Ayun Thị Ánh Hồng deh nam 1991, cau Rơđê sơrbac mhar ngan dờp geh bơta pin dờn bơh oh mi lơh broă bal dê mờ bơta pin dờn kờñ gơboh bơh cau kòp dê. Bơh nhai 07 nam 2021 tus tŭ do, tŭ bơta kòp Covid-19 tàm ù tiah càr gơbàn kal ke, ƀác sĩ Ayun Thị Ánh Hồng geh ntrờn tus lơh broă tàm Hìu sơnơm ing sồ 01, să tờm tơn sền gròi, dong kờl mờ kham sơm kòp ai cau kòp Covid-19 in, ƀác sĩ Ánh Hồng pà gĭt, kòp bơtờp kal ke lơh he bòl glar ngan mờ kong uă bơta sơbơng roh rlau, mơya kung là dùl tŭ tơngai niam dờng nàng bơsram tàp, kơlôi sơnơng, tơnguh uă bơta pràn jak tàm broă lơh ờs mờng. Ƀác sĩ Ayun Thị Ánh Hồng, đơs: Tàm gah lơh sơnơm den jơnau đơs bơh bol añ dê là bơsram, bơsram tai mờ bơsram sùm ờ tŭ lơi ơm rlô tơn, tài bơh gah lơh sơnơm là dùl gah lơh broă sùm sùm pal lùp bơsram, ơm rềp tam tìp mờ ală bơta ngui jak chài pa tàm broă kham mờ sơm kòp. Dilah sền den añ mờr bè là dùl nă ƀác sĩ kơnòm să ngan rlau jơh khoa, gùng lòt bơsram sră bơh añ dê gam jŏ jòng, mơya bơta kòp bơtờp tàm càr gam kal ke den tàng kơnòl broă tềng đăp măt bơh bol añ dê là tam dră mờ kòp, ngan là tàm ală tŭ lơh broă den bol añ sùm sùm lơh ngan mờ sùm sùm lùp bơsram.

Tàm mpồl cau đơs crih tam ya, lơh bơta niam chài bơh càr Dăk Lăk dê đơs is mờ Tây Nguyên dê đơs bal digơlan ờ cau lơi mờ ờ gĭt tus bi Niê Thanh Mai. Ùr cih sră là cau Rơđê Niê Thanh Mai sơnđờm ăt gơnoar broă ătbồ văn học nghệ thuật nam 27 sơnam. Hơ̆ sồng ală gơnoar broă bi ăt sơlơ ngai sơlơ kal ke rlau, kơn jơ̆ rlau, bơh là dùl nă ùr pơgru tơnơ̆ do ntrờn tus lơh broă tàm Sở Giáo dục mờ Đào tạo, tus tŭ do, bi gam là Phó Kuang ătbồ Mpồl Văn học Nghệ thuật ală jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau Việt Nam, Kuang ătbồ Mpồl Văn học Nghệ thuật càr Dăk Lăk. Tŭ do, Niê Thanh Mai là cau cih sră kơnòm să ngan bềng bơta hơ pơrgon bơh Tây Nguyên dê tŭ sùm ai geh ală khà jờng văn học geh bơngă pin dờn ngan.

Tơnơ̆ bàr pe jơnau cih bè “Croh dà brê dê”, “Rê hờ đah ne bơnơm”, “Ngai hìng gơklŏ gơcrà”, pa do, bi pa tơlik mat pang sră yal yau lơyah sơnđan mat “Đah lơi mhual ơm ờ gơdùh”, cèng tus ală bơta niam bơnĕ mờ gơlơh gơkờñ ngan cau bơh kơnhoàl ù tiah Tây Nguyên dê. Ờ gŏ di mìng là dùl nă cau cih văn mờ gai cih bềng lìu mờ bềng nùs nhơm ngoh rơngăc lơm, Niê Thanh Mai gam là dùl nă kuang bàng ătbồ jơh nùs ngan, geh broă lơh jak, geh làng bol ală jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau tàm tiah Tây Nguyên dê mờ oh mi cau cih văn lơh bơta niam chài kờñ gơboh ngan, ki ngàm ngan. Yal bè ală cồng nha mờ he neh lơh geh, cau cih sră kơnòm să bi Niê Thanh Mai đơs là, bơdìh mờ bơta kờñ gơboh jơnau cih, hơ̆ gam là ală broă lơh ngan, pơđơl pràn sùm bơh să tờm dê tai. Bi Niê Thanh Mai, đơs: Añ là dùl nă cau ờ gŏ jak chài ờ, tŭ añ bơsram tàm ơdŭ kơnòm dềt den añ là cau cih ơm tàm mpồl dơ̆ 5, dơ̆ 6 tàm mpồl cau bơyô jak ngan bơh añ dê tàm rơnàng hơ̆, den tàng bè hơ̆, añ pal lơh ngan pơđơl pràn uă rlau mờ bơyô uă ngan, mờ bè ờs den kung bè hơ̆ sơl, cau cih dùl jơnau gơtùi pơnđàng tơn den añ pal cih 10 jơnau den hơ̆ sồng geh pơnđàng, añ lơh niam wơl uă ngan dơ̆. Ngai do, tŭ sền wơl jơnau cih bơh ngai lài dê añ gŏ añ gam pal lùp bơsram tai lơh ngan pơđơl pràn tai uă rlau. Pah ngai añ gŏ he ndrờm ờ hềt lơh sir niam să jan mờ he gŏ dùl bơta là sơlơ cih den sơlơ gŏ he gam pal bơsram uă ngan, bal mờ hơ̆ den he pal sền, sền uă ngan.

Là Phó Giáo sư, Tiến sĩ cau jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau bơh sơnrờp tàm Tây Nguyên, mò Tuyết Nhung Ƀuôn Krông, Kuang ătbồ Ƀộ môn Ngữ văn, gah bơsram lơh pơgru, Hìu bơsram dờng Đại học Tây Nguyên dê neh gơ gơs là bơta chờ hờp ngan mờ pơñiờ să ngan bơh ƀòn lơgar dê mờ gĭt nđờ rơnàng cau bơsram dờng bơh hìu bơsram Đại học Tây Nguyên dê. Bơh nam 2007 tus tŭ do, mò bal mờ bơklau là Tiến sĩ Măy mok yal tơngĭt jơnau ồng Văn Ngọc Sáng mờ cau lơh broă bal neh lơh geh cồng nha broă lơh điện tử mờ sồ ală sră mblàng dà đơs Yoan- Jrai, Jrai- Yoan, Yoan- Stiêng, Stiêng- Yoan; M’nông- Yoan, Yoan- M’nông, Prum- Yoan, Yoan- Prum, lơh cau ătbồ jơnau kơlôi sơnơng kấp Ƀộ “Kơlôi sơnơng dơ̆ lơh chờ jơnau lời wơl bơh rài yau cau Rơđê dê”, “Jơnau pơnđik Rơđê”, cih sră bơto dà Rơđê, sră bơto dà Prum pờ tơn tàm internet; tus bal lơh jơnau kơlôi sơnơng kấp Dà lơgar bè “Gơnoar broă bơh mpồl cau lơh broă jak dê gơwèt mờ ală broă lơh bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn krơi is tiah Tây Nguyên”, geh jà tus bal lơh uă jơnau kơlôi sơnơng bè bơta niam chài, dà đơs, akhar cih cau Rơđê, M’nông, Jrai, Bahnar dê... Uă broă lơh jak chài geh bơta tă pơgồp dà kơlhề mờ bơta pràn bơh Tiến sĩ mò Tuyết Nhung Ƀuôn Krông dê geh cih gơs sră mờ yal tơngĭt bè pang sră “Bơta niam chài jăt jơi đah mè bơh jơnau yal yau Rơđê dê”; “Bơta niam chài trŭ gơm phan sa cau Rơđê dê”; “Jơnau yal yau Y’Khing Jú- H’Bia Ju Yâo” mờ rơ̆ ru ngan broă lơh jak chài ndai tai.

Ờ gŏ di mìng geh uă tă pơgồp bè bơta niam chài- kơlôi sơnơng jak chài lơm, Phó Giáo sư- Tiến sĩ mò Tuyết Nhung Ƀuôn Krông gam là dùl krơh pơnrơ sơrlèt gan kal ke, tài bơh mò deh tàm dùl ƀòn lơgar bơh càr Dăk Lăk dê, hìu geh tus 12 nă oh mi, siơ̆u siar uă bơta bè rài kis mờ broă bơsram sră. Phó Giáo sư- Tiến sĩ mò Tuyết Nhung Ƀuôn Krông yal: tàm bơta geh ngan bơto bơtê bơh he dê, mò ờ mìng bơto yal wơl ală bơta kuơ niam chài bơh jơi bơtiàn kòn cau dê tus mờ cau iăt cau sền in lơm, mò gam pơndờm pơnđiang bơta pin dờn brồ guh, ngan là bơh ală ùr cau bơsram dờng jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau dê. Phó Giáo sư- Tiến sĩ mò Tuyết Nhung Ƀuôn Krông, đơs: Bơto tàm ơdŭ bơta sền gròi ngan rlau jơh bơh añ dê là lơh bè lơi lơh gơlik geh bơta lơh gơrề tus mờ ală cau bơyô kơnòm să, bơdìh broă lơh tơn roh jơh tĕ ală bơta ƀàssìl bơh dùl êt nă oh ờ hềt khin đơs bè să tờm, ờ hềt khin đơs bè bơta niam chài bơh he dê. Gơwèt mờ añ den sră cơng tàng jơh bơsram ală kâp gơ ờ gŏ kuơmàng, mờ ngan ngồn dilah bol he geh sră cơng tàng jơh bơsram mờ bol he geh bơta gĭt wă den bơta ngui gơ bơh bol he dê niam rlau mờ mpồl bơtiàn kung bè oh mi lơh broă bal jơh tơl nă tŭ tơm bơh bơr mờ bol he, cau geh dờp bol he là cau jak, geh bơta wă wờng mờ geh nùs nhơm niam. Ngan den tàng bè hơ̆, añ kung gam sùm lơh ngan, lơh ngan ờ gŏ di mìng ai să tờm añ dê in lơm mờ añ kơlôi hơ̆ là bơta chờ hờp bơh jơh ală jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau tàm Tây Nguyên dê. Cau ùr bol he lơh gơtùi, añ lơh gơtùi den añ kơlôi ală bi geh lơh geh uă rlau mờ añ mờ ală bơyô kơnòm să rlau mờ añ den ngan ngồn jơnau nàng lơh geh cồng nha bè añ den añ kơlôi là ală bơyô hơ̆ geh ƀươn ƀoài rlau mờ añ.

Sơrlèt gan bơta kal ke tàm rài kis, sơrbì tĕ jơnau kơlôi tìs bơh mpồl bơtiàn dê, lơh ngan pơđơl pràn brồ guh bal mờ bơta kơ̆p kờñ ngan đơs nền să tờm, uă cau ùr jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau ngai sơlơ pin dờn, đơs nền bơngă bơh he dê tàm mpồl bơtiàn. Ală bơta tam gơl, ală cồng nha neh lơh geh lơh gơlik geh tềl kah lời wơl pràn kơldang ai cau ùr jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau tàm càr Dăk Lăk in, ngai sơlơ geh uă tŭ tơngai niam pa gam pờ tơlik ai bơta bơtàu tơnguh bơh khi dê in tàm jơh ală broă.

Cau cih Nam Trang- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến