VOV4.K’ho- Tàm tơngai bè tŭ do, cau ùr ờ gŏ gam mìng at gơnoar broă cau rcang broă tàm hìu bơnhă tai  mờ cau ùr neh lơh ngan tus bal tàm ală gah lơh broă bơdìh mpồl bơtiàn. Den tàng, nàng gàr niam bơta duh hồl tàm hìu bơnhă mờ bơt bơtàu dùl hìu bơnhă chờ hờp, cau ùr pal ring bal lơh gơnoar broă dơ̆ lĕ bal- hìu bơnhă mờ mpồl bơtiàn bơh he dê, tàm tơrbŏ bal mờ lơh geh bơta tam pà jơnau đơs bal bơh ală cau tàm hìu bơnhă dê.

Là Kuang atbồ dùl anih tờm bơto bơtê bơta chài kis ai kơnòm dềt in tàm ƀòn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dak Lak, mơya broă bơh bi Dương Thị Thu Hiền dê den ờ mìng lơh broă tàm ƀòn dờng lơm gời mờ gam lòt gùt càr Dak Lak, geh tŭ geh ală broă lơh tàm uă càr, ƀòn dờng tàm gùt lơgar. Jơh 2 nă ùr bơklau sùm lòt lơh broă tàm tiah ngài jŏ tơngai, den hìu bơnhă sùm gơtìp ală bơta tam lah, ờ ring bal. Bi Dương Thị Thu Hiền đơs, nàng ring bal đah broă lơh mờ hìu bơnhă, 2 nă ùr bơklau ndrờm pal geh uă bơta gĭt wă bal, nùs nhơm kờñ gơboh mờ tàm pà bal.

Broă cau klau gĭt wă gơnoar broă bơh cau ùr dê, kong ơ̆t bal, gĭt wă bal mờ tam pà bal ală broă tàm hìu bơnhă là kuơ màng uă ngan. Broă tàm hìu bơnhă là broă lơh bal. Mờ nàng gĭt wă bơta hơ̆ là bơklau pal gĭt wă loh pơ ùr mờ pơ ùr pal gĭt wă bơklau kung bè hơ̆ sơl nàng tam pà bal jơnau đơs, broă lơh tàm hìu bơnhă. Mờ tam pà bal bè hơ̆ ngan ngồn pal nggui wơl mờ ngan ngồn tơngŏ bơta ưn ngài mờ kờñ gơboh bơh he dê gơwèt mờ gơnoar broă bơh bơklau dê mờ dùl bơta kờñ gơboh ngan ngồn lời ai hìu bơnhă he in. Mờ broă do den să tờm kung neh lơh ring bal bơta chờ hờp tàm hìu bơnhă bơh he dê.

Bulah uă broă ờ ru ngan mờ broă lơh mpồl bơtiàn, bi Lưu Thị Thu Hiền (ào kam) kung gam lời uă tŭ tơngai ai hìu bơnhă, bal mờ ală oh kòn sền gĭt ală broă lơh

Jat bi  Lưu Thị Thu Hiền, dùl nă cau lơh sa kă bro tàm Dak Lak den nàng bơt bơtàu bơta chờ hờp tàm hìu bơnhă, cau ùr bulah uă broă ờ ru ngan kung gam pal tơngŏ bơta kờñ gơboh bơh he dê mờ ală broă lơh ngan ngồn. Den tàng, bulah đơng lam bồ dơ̆ lĕ bal 2 nơm công ty, mơya ết ngan rlau jơh pah poh bàr pe dơ̆, bi kung mù tàm hìu ƀềp rcang phan sa ai bau kòn in. Pah ngai, jơh bal hìu bơnhă sa bal klo ngai; lồi poh sa drim bal, tơm bơh bơr bal, geh broă lơi gơlik geh den chờ hờp tàm yal bal, geh tŭ tàm pơn dang bal sơl... là ală broă dong lơh geh bơta chờ hờp hìu bơnhă in geh bơta kơ̆ kơljap. Bi Lưu Thị Thu Hiền đơs:

Bơklau añ kung đơs añ geh dùl “mpàng tê gơnrơh” nàng gơtùi hòi jà geh bơklau mờ ală oh kòn tus bal tơm bơh bơr bal, tam pà bal jơnau đơs, broă lơh hìu bơnhă dê bal mờ añ. Mơya, tàm bơta geh ngan den kung pal lời tŭ tơngai nàng añ ai bơklau mờ ală kòn in gơdờp mờ broă lơh mờ añ geh rcang lài, hơ̆ là sền dờng màng hìu bơnhă, sa piang bal mờ hìu bơnhă mờ añ kung lơh jat sùm bơta mờng kuèng sa piang 3 dơ̆ tàm hìu bơnhă.

Bi Dương Thị Thu Hiền đơs, nàng lơh ring bal broă lơh mờ hìu bơnhă, 2 nă ùr bơklau ndrờm jờng uă bơta gĭt wă bal, nùs nhơm kờñ gơboh mờ bơta tam pà bal

Jat Tiến sĩ tâm lý học Lý Thị Mai, Kuang atbồ Công ty tâm lý học ứng dụng ƀòn dờng Hồ Chí Minh đơs, tàm rài kis pa tŭ do, cau ùr ngai sơlơ tơngŏ gơnoar broă mờ lơh nền gơnoar broă bơh he dê tàm uă gah tàm rài kis mpồl bơtiàn. Mơya, ờ gơtùi ờ dờp, gơnoar broă mờ kơnòl broă bơh cau ùr dê tàm hìu bơnhă kung dờng màng uă ngan. Cau ùr là cau geh gơnăp gơnoar, là cau “gàr niam ồs hơng tàm hìu bơnhă” nàng bơt bơtàu bơta chờ hờp hìu bơnhă, tàm tơrbŏ bal ală cau tàm hìu bơnhă. Hơ̆ là gơnoar broă mờ kung là kơnòl broă cau ùr pal lơh. Tàm hìu bơnhă lơi kung bè hơ̆ lơm, nàng lơh wil tơl jơh gơnoar broă mờ hìu bơnhă mờ lơh jat broă lơh, cau ùr pal pơnđơl pràn lơh uă ngan. Mơ cau ùr kung tam pà bal is mờ lơh bal jơh bal 2 gơnoar broă hơ̆. Nàng lơh geh bơta do, lài ngan cau ùr pal geh bồ tơngoh jak mờ ală bơta chài bè tơm bơh bơr, tam pà ring bal ală bơta gĭt gơ̆p.

Bol he pal geh dùl bơta lơh ndrờm bal, hơ̆ là, bol he lòt lơh broă tàm anih lơh broă den kung geh cau lơh broă bal, geh kấp hơ đang dong kờl he, geh bal ală cau kấp hơ đơm lơh broă bal mờ he sơl. Hơ̆ kung là dùl mpồl mờ bol he kờñ geh bơta chài tơm bơh bơr, bơta chài tìp mat tơm bơh bơr nàng he in gơtùi tàm tơrbŏ bal mờ mpồl do nàng khi in đơs bal, àñ ơnòng kơnòl broă bal mờ he bè gah mpồl bơtiàn. Bè hìu bơnhă nàng kờñ geh ring bal den bol he ờ gŏ gơtùi lơh dùl nă să ờ, pal geh bau, kòn lơh bal, geh tŭ geh bal ală cau ndai tàm hìu bơnhă sơl, lơh sùm bơta tàm tơrbŏ bal đah ală cau.

Ờ mìng drơng broă hìu bơnhă lơm, cau ùr rài do neh lik bơh mpồl bơtiàn, sơrlèt gan uă bơta kòl yan mờ bơta rồn bơklơn nàng đơs nền gơnoar să tờm dê. Nàng lơh geh tơl bơta niam ai cau ùr in gơtùi ngui bơta pràn jak bơh he dê jơh bal tàm broă bơtàu tơnguh broă lơh mờ bơt bơtàu bơta chờ hờp, pal geh bơta dong kờl, tam pà bal bơh ală cau tàm hìu bơnhă dê. Geh bè hơ̆, cau ùr hơ̆ sồng at jai gơnoar broă là dùl nă pơ ùr, cau mè tàm hìu bơnhă, mơ kung lơh wil tơl gơnoar broă tŭ tus bal tàm ală gah tàm rài kis mpồl bơtiàn.

Cau cih H’Xíu- Cau mblàng K’ Hạnh