VOV4.K’ho- Sùm tàm ală nam nhai tam lơh bol glar kal ke ting bơtrơh bol sò tơm sơgràm phà, tàm càr Kontum, cau ùr ală kòn cau, bè Jeh Triêng, Sơdàng, Brâu, Rơmâm…ơm kis tàm jat kềng tiah nhàr lơgar mờ lơgar gơ\p bơyô Lào mờ Campuchia neh geh ală tă pơgồp dờng ngan ai kăc mạng in.

Tàm rài kis ring lơngai tu\ do, lơh jat bơhiàn “Khin cha jak chài dùl nùs lơh jak ală broă”, oh mi cau ùr ală kòn cau tiah do gam tàm sơm băt bal tê tai tă pơgồp bal pràn bal mờ kuang bàng, cau ling sền gàr tiah nhàr lơgar sền gàr gơnoar tờm ù tiah lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar dà lơgar dê.

Càr Kontum geh rlau 280 kơi sồ gùng nhàr lơgar rềp bal mờ 2 lơgar gơ\p bơyô: Lào mờ Campuchia. Sùm tàm ală nam do, kàl mìu kung bè kàl prang sơl, rùp să cau ùr Jeh Triêng, Sơdàng, Brâu, Rơmâm…lơh bal mờ kuang bàng, cau ling Sền gàr tiah nhàr lơgar lòt sền gàr gùng nhàr lơgar, jrong nhàr lơgar neh gơ gơs mờng quèng ngan.

Deh dờng mờ ơm kis tàm ală [òn lơgar tàm tiah nhàr lơgar dà lơgar dê, ală bi kah jơh ală bơnơm, ală dà croh, dà dờng mờ [ươn ngan đal gi\t geh tơn ală bơta tam gơl bulah dềt rơhền ngan tàm tơl bă ù [òn lơgar tờm dê. Lơh broă lam sồr làng bol neh uă nam do, Thượng úy Vũ Mạnh Hiển, là cau ling sền gàr tiah nhàr lơgar càr Kontum dê đơs niam ngan gơnoar broă bơh oh mi cau ùr tiah do dê tàm broă tus bal sền gàr gơnoar tờm ù tiah, bơta lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar dà lơgar dê. Thượng úy Vũ Mạnh Hiển, đơs:

“Oh mi cau ùr lơh niam ngan tàm broă mblàng yal, bơto tơngkah ơruh pơnu, kơnòm pa tàu là oh kòn tàm hìu bơnhă bơh he dê sền gàr gơnoar tờm ù tiah lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar. Dơ\ bàr tai là tiah sar lơgar ngài, tiah kòn cau, oh mi tàm mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar bol a` dê kơnờm tàm ală oh mi cau ùr tàm ală [òn lơgar mờ uă ngan là cau tàm mpồl cau ùr xã dê dong bol a` lơh sir jơh kơnòl broă”.

Lơh niam rlau tai gơnoar broă bơh cau ùr dê tàm broă sền gàr gơnoar tờm ù tiah lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar, nhai 9 pa do, tàm xã Đăk Dục, kơnhoàl Ngọc Hồi, Mpồl tam klac cau ùr càr Kontum mờ Gah đơng lam mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar càr neh tơlik mat broă lơh lài “Cau ùr tàm sơm băt tê bal mờ cau ling sền gàr tiah nhàr lơgar sền gàr gơnoar tờm ù tiah lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar dà lơgar gơ jat bal mờ sền gàr brê bơnơm tiah ơm kis”.

Mờ cau bơh sơnrờp là 30 nă cau tàm 11 [òn, oh mi cau ùr xã Đăk Dục geh bal mờ kuang bàng cau ling sền gàr tiah nhàr lơgar lơh bal tàm ală broă lơh sền gàr tàm 14 kơi sồ gùng nhàr lơgar bal mờ 5 jrong nhàr lơgar rềp bal mờ lơgar gơ\p bơyô Lào. Bi Y Chon, Kuang atbồ Mpồl tam klac cau ùr xã Đăk Dục, pà gi\t nùs nhơm bơh oh mi cau ùr dê tu\ lơh bal broă do, bè do :

“Oh mi cau ùr chờ hờp ngan, chờ hờp tài bơh broă lơh do geh kuơ ngan mờ niam ngan. Kơnờm broă lơh do mờ oh mi cau ùr gơtùi mblàng yal bau kòn mờ hìu bơnhă in gi\t geh gơnoar broă, kơnòl broă bơh he dê là kòn bơnus bơh tiah nhàr lơgar dê.

Broă lơh pơgồp bal đah Pôs đồng ling mờ cau ùr bol a` sùm sền dờng màng tus kơnòl broă sền gàr gơnoar tờm ù tiah lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar, hơ\ sồng brê bơnơm tiah ơm kis, mờ ngan ngồn tàm do là ờ go\ di mus brê ai ù lơh mìr, ờ go\ di koh kơl dơm chi brê”.

Trung tá Phạm Khắc Tấn, Chính trị viên phó Pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr lơgar Dục Nông pà gi\t, nàng broă lơh do lơh broă geh cồng nha ngan ngồn, jat tàm bơta geh ngan tàm rài kis, broă lơh broă lơh sa bơh oh mi cau ùr dê, Mpồl cau atbồ geh lơh broă rơndăp lơh lơh broă ngan ngồn ai tơl nhai tàm nam in. Trung tá Phạm Khắc Tấn, đơs:

“Sùm pah nhai mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar bol a` bal mờ cau ùr xã geh broă rơndăp lơh mờ ală broă lơh broă tàm tơl nhai. Bal mờ cau ùr mblàng yal cau ùr bơh xã dê in nàng hòi jà hìu bơnhă, hòi jà làng bol tus bal sền gàr gơnoar tờm ù tiah lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar. Pah nhai, mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar bal mờ cau ùr xã kung lòt sền gàr bal gùng nhàr lơgar, ală jrong nhàr lơgar mờ tus bal pès ru\ rơm ntê chi klăp klê nàng lơh ha pah gùng nhàr lơgar”.

Bal mờ bơ\t bơtàu hìu bơnhă hờm ram, lơngăp lơngai chờ hờp, ală nam do, oh mi cau ùr tàm 101 [òn bơh 13 xã, gơ wèt 4 kơnhoàl nhàr lơgar tàm càr Kontum, tàm hơ\ geh: Đăk Glei, Ngọc Hồi, Sa Thầy, mờ Ia H’Drai neh lơh niam geh gơnoar broă bơh he dê tàm broă sền gàr gùng nhàr lơgar jrong nhàr lơgar, pơgồp bơnah bơ\t bơtàu ală anih lơh broă chính trị kơnă hơđơm pràn kơldang kơ\ kơl jăp, lơh kơ\ kơl jăp nùs nhơm làng bol rơcang lài sền gàr dà lơgar, lơh jat di jơnau kờ` kơnòl broă tàm tu\ tơngai pa.

Uă broă lơh bơh oh mi cau ùr dê geh mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar mờ gơnoar atbồ tiah do đơs niam ngan, mờ jơng rơ, gam pơn jat tai lơh geh cồng nha mờ geh lơh uă tàm tơngai tus. Mò Nguyễn Thị Phong Lan, Phó Kuang atbồ Mpồl tam klac cau ùr càr Kontum, pà gi\t:

“Mpồl tam klac cau ùr càr mờ mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar càr dê gi\t broă bơyai lơh ală broă lơh ngan ngồn tàm ală xã tiah nhàr lơgar nàng ai ală cau ùr tàm mpồl in geh lơh bal mờ tơngo\ gơnoar broă bơh he dê. Kung kơ\p kơnờm ngan ală cau lơh bal broă do bơh broă lơh do geh lơh bal ală broă den geh tơnguh jơnhoa jơnau gi\t wa\ bơh să tờm dê mờ geh gơ gơs là dùl mpồl cau tờm nàng mblàng yal lam sồr ală rơnàng làng bol jơh nùs tus bal sền gàr lơngăp lơngai chính trị, rơndăp tăp sèng ờdo ờdă tiah nhàr lơgar”.

Mờ ală tă pơgồp uă ngan tàm broă lơh sền gàr gơnoar tờm ù tiah lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar dà lơgar dê, Mpồl tam klac cau ùr ală kơnă jat tiah nhàr lơgar rềp bal mờ bàr lơgar gơ\p bơyô Lào mờ Campuchia bơh càr Kontum dê chờ hờp geh Gah đơng lam ling sền gàr tiah nhàr lơgar dà lơgar dê mờ Mpồl tam klac cau ùr Việt Nam rwah lơh lài tàm tiah Tây Nguyên nàng lơh jat broă lơh pơgồp bal “Lam sồr cau ùr tus bal bơ\t bơtàu mờ sền gàr gơnoar tờm ù tiah, lơngăp lơngai tiah nhàr lơgar, bồt bơlào, dà lềng” tơngai bơh nam 2017- 2022.

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’Yến