VOV4.K’ho - Tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên geh uă bơta niam mờ bơta pràn bè nhơl chờ. Uă nam do, ală càr, [òn dờng tàm tiah do neh rơcang lơh broă bal, pơgồp bal kờ` tơnguh bơtàu nhơl chờ, tơnguh uă bơta niam bơh ală tiah tàm tơl càr, [òn dờng mờ tàm gùt tiah do. Mơya, nhơl chờ tiah do tơnguh bơtàu ờ hềt di pal mờ bơta geh bal mờ bơta pràn tu\ do geh. Ală càr, [òn dờng tiah tàm gơl lơgar mờ Tây Nguyên gam jòi tơl bơta kờ` tơnguh broă nhơl chờ, uă bơta phan nhơl chờ tơnguh bơtàu pràn mờ kơl jăp.

Tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên geh 19 càr, [òn dờng mờ bă ù geh is ơnàng mờr 152 rơbô kơi sồ vuông, khà kờp làng bol 24 tơlăk nă. Tiah do geh phan geh is nhơl chờ uă bơta mờ uă bơta geh geh pơnrơ bè ù tiah geh is niam, phan lời wơl chài rơgơi-rài lài do.

                                           Nhơl chờ tiah tềl kah yau Huế

Jơh gùt tiah tu\ do geh 12 [làng rơndeh par gam lơh broă, mờ 5 nơm [làng rơndeh par dunia; 10 anih ơhò ơm dà lềng bơta 1.

Do là anih tơrgùm 14 phan lời wơl tềl kah yau dunia mờ 40 phan lời wơl kah yau dà lơgar kuơ màng… nam 2018, kờp jơh khà năc tus nhơl chờ tàm tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên geh di pơgăp 56 tơlăk nă, geh rơlao 60% khà năc tàm gùt lơgar; mơya, kờp jơh priă geh mìng geh 19% pơn drờm mờ gùt lơgar. Ồng Nguyễn Đức Chính, Chủ tịch UBND càr Quảng Trị đơs là, nhơl chờ tàm tiah do gam ờ tơl broă pơgồp bal:

-Dùl tàm ală bơta ờ pràn ngan là broă pơgồp bal jơh tàm tiah do. Càr Quảng Trị ơm tàm gùl bơh càr Quảng Bình mờ càr Thừa Thiên Huế, là ală anih geh phan lời wơl tềl kah yau bè ù tiah geh is geh pơnrơ ngan.

Mơya broă pơgồp bal hơ\ ờ hềt geh lơh jăt mờ jơnau kơ\p kờ` bơh ală cau atbồ. Broă pơgồp bal tơnguh bơtàu nhơl chờ bơh ală càr mờ bơh ală anih lơh sa kă bro tàm tiah do nền nòn mờ geh broă tam pà bal kơnòl den hơ\ sồng nhơl chờ jơh gùt tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên tơnguh bơtàu pràn rơlao.

Nhơl chờ bơh tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên geh tam pà gơs 3 tiah: tiah đah tô tàm gùl lơgar, tiah jăt gah dà lềng tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên. Tiah do geh ală anih tus nhơl chờ niam bè càr Quảng Bình, Huế, Đà Nẵng, Hội An, Nha Trang, Phan Thiết, Dà Làc...

Khà năc tus tàm tiah do geh uă mơya tam pà ờ ndrờm bal, ờ hềt hòi jà geh uă năc nhơl chờ dờng; broă bơ\t bơtàu nhơl chờ ờ hềt ndrờm bal, nùs nhơm tam klăc bal tàm broă tơnguh bơtàu nhơl chờ gam ờ pràn, tàm hơ\ uă ngan là pơgồp bal bơ\t bơtàu phan nhơl chờ geh is. Ồng Lê Quang Tùng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao mờ Du lịch đơs là, tơnguh bơtàu nhơl chờ tàm tiah do ờ hềt ndrờm bal:

-Tu\ do, tiah tàm gùl lơgar nhơl chờ tơnguh bơtàu ờ ndrờm bal, geh ală tiah nhơl chờ tơnguh bơtàu pràn bè Đà Nẵng, Huế, Quảng Nam, Nha Trang - Khánh Hòa… Mơya kung geh ală tiah tu\ do nhơl chờ kung gam là bơta geh gời, pal geh ală gùng dà broă lơh, tàm hơ\ geh broă tơnguh bơtàu bơta pràn.

Tàm do bol a` đơs là, yal mờ hòi jà bơcri priă nhơl chờ bơh ală tiah geh dùl gơnoar kuơ màng mờ tàm hơ\ broă yal jăt tiah kung là dùl bơta ai geh bơta pràn tiah nhơl chờ tơnguh bơtàu tàm tơngai tus in.

Lơh broă nhơl chờ tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên gam gơbàn mờ uă kal ke, bè broă phan nhơl chờ ndrờm bal bơh ală tiah; Cau năc mìng ơm rơlô, um dà lềng, sền ù tiah niam mờ sào sa, ờ tơl ală broă lơh chờ pơ-rài bồ tơngoh geh nùs nhơm tus sền bơta chài rơgơi jăt tiah dê… broă lơh bơh ală dơ\ nhơl chờ ờ hềt di pal, khà ngai cau năc ơm gam ờ jo\.

Tiến sĩ Trần Đình Thiên, kuang atbồ Viện Kinh tế Việt Nam lài do đơs là: bơta geh nhơl chờ tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên là uă ngan, mơya ờ hềt geh broă pơgồp bal nền nòn:

-Tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên niam ngan là pơgồp bal, mơya tu\ do gam "Tơl cau tơl broă" .Bơta ờ niam bơh tơl tiah là “sa priă lài” ờ hềt lơh tơrgùm bal bè nhơl chờ. Jăt gah ală dà lềng tiah tàm gùl lơgar niam ngan, mơya đah ơnàng kờ` tơnguh bơtàu bơta pràn mìng geh bơh 300 tus 400 thơ\k. Đà Nẵng là tiah lam lài bè broă tơnguh bơtàu nhơl chờ, mơya ờ hềt geh tiah lơi ai cau năc kis tus mang. Mờ nhơl chờ ờ kis tus mang, mang rê b^c, ngai lòt nhơl den priă sa sùm ờ jơh.

Đơs tàm pơrjum tơnguh bơtàu nhơl chờ tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên pa geh bơyai lơh tàm [òn dờng Huế, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nehsồr ai gah nhơl chờ lơh bè lơi kờ` cau năc jòi tus lơgar Việt Nam gal rơlao, ơm jo\ rơlao, dơ\ priă uă rơlao; lơh bè lơi kờ` cau năc yal wơl jơnau nhơl chờ niam mờ cau pròc mhàm, mờ bơyô bal mờ nùs nhơm chờ hờp ngan.

Thủ tướng đơs là, broă “sa kơ`ao priă” cau năc, broă hoài du^ cau năc bơh cau tăc phan ntrờn, pơrlồm cau năc… gam gơbàn mờ neh lơh ờ niam tus mờ broă nhơl chờ. Thủ tướng sồr ală càr, [òn dờng pal bơ\t bơtàu rùp rài làng bol, cau lơh broă nhơl chờ đềt mềr, niam nùs; ală anih lơh sa kă bro pal tơnguh broă yal bơta niam dà lơgar:

-Ală tiah pal sền wơl, mblàng wơl sền phan geh is nhơl chờ bơh he dê tu\ do neh geh lơh, ngui geh cồng nha lah ờ? Lòt bal mờ hơ\ là pal kờp, tam cah is, rơndăp săp sèng mờ bơyai lơh ală broă tam pà, ngui phan geh is nhơl chờ. Pal lơh ngan toh wơl ală phan geh is nhơl chờ neh jào mơya cau tòm bơcri priă mờ bơcri priă lơh, ờ ngui ha là ngui ờ geh cồng nha lơh ờ niam phan geh is.

Tàm ală nam do, nhơl chờ tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên neh ai geh broă tam gơl tàm broă hòi jà cau năc tus tàm tiah do. Mơya, kờ` nhơl chờ tơnguh bơtàu di pal mờ bơta geh lài, ală càr, [òn dờng tàm tiah do pal ai geh tai uă phan nhơl chờ pa, krơi is, tơnguh uă bơta niam anih tus, tơnguh broă pơgồp bal ală tiah mờ bơ\t bơtàu mpồl tơnguh bơtàu nhơl chờ. Ală càr tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên at tê bal tơnguh bơtàu kơl jăp rơlao.

Cau mblàng Ndong Brawl