VOVO4.K’ho – Mờ 30 nam lơh broă sền gàr ngap lơngai tàm Tây Nguyên, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ - Kuang atbồ Phòng sền gàr ngap lơngai kòn cau Kuang àng càr Daknông, chài đơs uă dà kòn cau ơm kis bơh jo\ tàm [òn lơgar, bơh hơ\ lơh gơs bơta tam klac, rềp mềl, dờp geh nùs nhơm kờ` gơboh bơh làng bol dê. Làng bol ală kòn cau tàm càr sền bi là cau tờm tàm hìu nhă mờ hòi mờ mat sơnđan rềp mềl ngan Bàp Ngọc:

Nam 1990 jơh bơsram Đại học An ninh nhân dân (tu\ do là Học viện an ninh nhân dân), Đinh Sỹ Tuệ dờp kơnòl broă tàm Phòng sền gàr Chính trị Kuang àng càr Daknông. Tơnơ\ do, tài jơnau kờ` bơh kơnòl broă dê, bi neh at ală gơnoar broă bè mpồl sền gàr ngap lơngai Kuang àng kơnhoàl Dak Song, Phó kuang atbồ kuang àng kơnhoàl Dak Glong, mờ tu\ do at gơnoar broă là kuang atbồ Phòng sền gàr ngap lơngai kòn cau Kuang àng càr Daknông.

Lơh broă tàm dùl bă tiah dờng ơnàng, broă lòt rê kal ke, bal mờ hơ\ bơta ngap lơngai geh uă gơlik geh kal ke, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ sùm ờ suk: “Tàm broă  sền gàr ngap lơngai tu\ do mờ tơnơ\ do, lơh bè lơi nàng cribơyai mờ cấp uỷ bal mờ gơnoar atbồ tàm [òn lơgar lơh niam broă lơh lam sồr làng bol, cribơyai mờ cấp uỷ gơnoar atbồ tàm [òn lơgar, tàm hơ\ mpồl kuang àng lơh tờm nàng mut lơh niam broă lơh kòn cau, tài broă lơh kòn cau bơh Đảng, dà lơgar, chính phủ dê tus [òn lơgar geh uă ngan rơndap broă, mờ kuơ màng ngan rlau jơh là rơndap broă lơh di mờ bơta geh ngan bơh làng bol kòn cau dê làh ờ.”

Kờ` lơh jơh niam kơnòl broă, bơdĩh mờ broă kơlôi sơnơng bè ală bơhìan ơm  kis bơh làng bol kòn cau tàm [òn lơgar dê, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ gam tus tàm [òn tìp mat, sồr làng bol bơto đơs dà kòn cau nàng sơlơ tơnguh rlau tai bơta chài tàm rài kis mờ broă lơh he dê.

Tu\ do, bi neh iat, git wă, git cih mờ đơs chài ngan dà đơs bơh uă kòn cau ơm kis bơh jo\ tàm [òn lơgar dê. Tài bơh broă git mờ gơtùi đơs làng bol in wă mờ sùm rềp mềl mờ làng bol den tàng bi neh ngan ngồn gơ gơs là anih kơp kơnờm pin dờn ngan, bơsong ală bơta ờ ringbal tơl nă cau in tàm ală [òn rềp, [òn ngài.

Bơh bơta rềp mềl, git iat, sền ngềr làng bol bal mờ broă bơsong ală bơta gơlik geh dipal ngan, mờ bi bơh dùl nă cau ờ quèng gơ gơs cau rềp mềl, mờng quèng mờ geh làng bol tàm ală [òn hòi mờ mat sơnđan ngềr ngan Bàp Ngọc (là bàp Sau Ngọc dê – mat sơnđan kòn ùr tơnhua bi Đinh Sỹ Tuệ dê. Ồng K’Siêng, ơm tàm xã Đak ha, kơn hoàl Dak Glong yal:

“Nùs nhơm làng bol dê kờ` ngan bàp Ngọc, pah tu\ bàp Ngọc tus ndo là làng bol chờ hờp ngan, bè oh mi tờm tàm hìu nhă, kơp kờ` bàp Ngọc sùm tus còp làng bol nàng git bè rài kis làng bol dê, lam sồr làng bol lơh jat niam gùng dà, broă lơh bơh Đảng mờ dà lơgar dê.”

Mờ bơta ngac ngar tàm broă lơh, bơta rềp mềl mờ làng bol, bơh nam 2004 tus tu\ do, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ neh tus bal tơn mờ cribơyai, đơng pơlam mpồl lơh broă, git go\, kơryan 13 mpồl FULRO, kup mờr 200 nă cau lơh broă ờm mpồl do dê tàm ală [òn.

Kung tài bơh bơta rềp mềl, jơh nùs bơh bi Đinh Sỹ Tuệ dê neh pơn jờng mờ dong kờl Y K’rang, ơm tàm xã Trường Xuân ba` iat jơnau bơ chồt bol ờ niam dê dô gan tiah nhàr dà lơgar, di tu\ tơlik mat yal glài mờ lơh cơng nàng lah yă kai ngòt rơ ngơt bơh cau lam bồ bơ chồt làng bol.

Tu\ do neh là 1 nă cau lơh broă sa jak, ồng Y K’rang kung gam kah bè ờs broă lơh tìs lài do mờ geh bàp Ngọc bơ to tơngkah: “Nam 2003, a` kung iat jơnau pơn dờm bol ờ niam dê, sồr dô gan tiah nhàr dà lơgar nàng tus lơgar Mỹ kis ngap lơngai, iat bol ờ niam bè hơ\ a` kung yal 6 nă oh mi ndai in, bơtuah ngan bàp Ngọc git mờ tus tàm Trường Xuân tơngkah a`, sồr a` neh gơ di lơh tìs den tus kuang àng kơn hoàl Dak Song nàng yal loh làng, tơnơ\ hơ\ a` lòt yal, geh 6 nă oh mi nàng tơlik mat yal is glài.”

Tàm mat bơh ală cau lơh broă bal dê, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ là 1 nă kuang đơng lam bồ jơh nùs ngan, lam lài, jak chài tàm kơ nòl broă, ờ mìng là dùl nă cau bi dờng, dùl nă cau pơgru kră kơldang mơya kung chờ hờp, jơh nùs sền gròi tus bơta dờng pràn bơh kuang bàng, cau ling kuang àng dê.

Cau lơh broă bal bơsram tàm bi bơta song dơpă, rềp mềl tu\ tus mờ [òn lơgar mut lơh 4 tơn mờ làng bol, mờ nùs nhơm kơ\ dơn, khin cha jak chài cau ling kuang àng dê tu\ tam dră mờ ală mpồl tàu dră. Thiếu tá Phạm Trọng Đại, Phòng sền gàr ngap lơngai kòn cau, kuang àng càr Daknông đơs:

“Tu\ lơh broă tàm tiah làng bol kòn cau den bi Ngọc sùm sền gròi uă ngan, kuơ màng là bơta chài boh bơr bơh bi dê mờ làng bol, bi git đơs uă ngan dà kòn cau ơm kis bơh jo\ bè M’nông, Rơđê, mạ, Mông, ai geh uă ngan bơta [uơn tàm broă lơh, bè bơta do den kuang bàng, cau ling kuang àng bol a` pal bơsram uă.”

Tàm jơh dùl gơl gùng jòng lơh broă tài broă lơh sền gàr ngap lơngai dà lơgar, Đại tá Đinh Sỹ Tuệ neh geh Đảng, dà lơgar, Bộ Kuang àng kung bè gơnoar atbồ tàm [òn lơgar pà uă gai lòng kung bè ală khà jờng kuơ màng, uă nam sùm geh khà jờng cau ling pơr lòng kơnă [òn lơgar. Mơya digơlan khà jờng dờng ngan rlau jơh là geh làng bol pin dờn hòi mờ mat sơnđan rềp mềl ngan Bàp Ngọc.

                                                                        Cau cih mờ yal tơnggit K’Duẩn