VOV4.K’ho- Tềng đăp mờ bơta pa bơh kòp Covid-19, nàng gàr niam ờ do ờ dă ai cau kòp in, cau lơh sơnơm mờ mpồl bơtiàn, gah lơh sơnơm càr Dak Lak gam mhar chồl pràn ală broă rơcang sơndră mờ sền gròi kòp Covid-19 tàm ală hìu kham, sơm kòp.

Tàm hìu sơnơm tiah Tây Nguyên, broă sơndră mờ kòp Covid-19 pơn jăt tai geh lơh, sùm geh sền gròi di jăt mờ kơrnoăt sồ 3088 bơh Bộ Y tế ai tơlĭk bè “Khà broă hìu sơnơm niam ờ do ờ dă tàm broă sơndră mờ kòp Covid-19 mờ ală kòp gơtờp tàm gùng tă nhơm mhar”. Jăt mờ hơ̆, nàng gàr niam khà broă “Hìu sơnơm niam ờ do ờ dă”, broă tam pà, ai geh gùng lòt is drơng broă sền gròi, rơwah kòp gơtờp geh mhar lơh jăt. Jơh ală cau mŭt tàm hìu sơnơm ndrờm pal lơh jăt broă yal lơh sơnơm mờ sền gròi bơta duh să jan. Tềng mpồng hìu sơnơm geh cih jơnau bơto sồr, mờ cau geh tơngŏ bơsiă, duh să, gơlĭk dà muh, jê rơnồng dờ, gơsăp ntơh, gar tă nhơm, lơgah să lòt gùng is mờ kham tàm anih kham rơwah kòp Covid-19 geh lơh rềp tơn tềng mpồng hìu sơnơm, gàr niam nàng bañ lời geh cau kòp gơtìp pin geh kòp mŭt tàm hìu sơnơm.

                        Yal mờ cau lơh sơnơm tơn tềng gùng mŭt tàm hìu sơnơm tiah Tây Nguyên

Cau kòp, cau sền gàr cau kòp tŭ mŭt tàm hìu sơnơm pal lơh jăt jơnau bơto sồr tam pà gùng lòt bơh hìu sơnơm dê, pơn chèo glòm muh măt, ờ ngkhàk choh lềng làng, bañ tơrgùm gal cau, gàr bơta ngài 2 thơ̆k mờ cau rềp bal.

Jăt bác sĩ Võ Minh Thành, Phó Kuang atbồ hìu sơnơm tiah Tây Nguyên yal, mờ broă rơcang lài nền nòn, tam pà kơnòl lơh broă loh làng bal mờ ală broă ndrờm bal bè broă lơh, sơnơm, phan lơh broă, jơnau yal tơngĭt, hìu sơnơm sùm rơcang sơndră mờ ală bơta di gơlan gơtìp, gàr niam ờ do ờ dă ai cau kòp, cau lơh sơnơm in, tơmù ờ uă ngan bơta aniai bơh kòp gơtờp tus mờ broă lơh hìu sơnơm dê. “Bơh tŭ gơtìp cau kòp sơnrờp ngan tàm tŭ gơtìp kòp dơ̆ 4 do den hìu sơnơm neh bơyai sền wơl, lơh jăt nền nòn broă sơndră mờ kòp gơtờp. Tus tŭ do, jơh ală cau kòp tus kham kung bè cau bơh bơdìh tus hờ hìu sơnơm geh sền bè là F0, den tàng pal gàr niam broă sơndră mờ kòp gơtờp tàm bơta uă ngan, tàm hơ̆ geh broă yal lơh sơnơm mờ sền gròi broă was bơta duh să jan mờ bơyai lơh ală broă sơndră mờ kòp gơtờp ndai bè chèo, was bơta duh să jan mờ ơm tam cah ngài. Tŭ do, bol añ neh ai uă anih sền gròi bơh tŭ cau kòp mŭt tàm hìu sơnơm mờ tơl nă cau kòp mìng geh 1 nă cau tàm hìu sền gròi”.

Gam tàm hìu sơnơm bơsiă jòr gơlĭk mhàm mờ kòp klờm soh – do là anih gam sơm 3 nă cau kòp Covid-19 tàm càr Dak Lak, broă dờp geh lơh jăt nền nòn ngan bè broă sơndră mờ kòp Covid-19 bơh broă dờp, sơm kòp cau kòp. Mờ 3 nă cau kòp gam sơm kòp, hìu sơnơm neh tam pà gơs 4 mpồl lơh broă tàm ala bal sùm, tơl mpồl geh 1 nă bác sĩ, 2 nă điều dưỡng mờ 1 nă cau dong broă. Jăt mờ hơ̆, mpồl lơh broă geh sền gròi nền nòn bơh tŭ cau kòp mŭt tềng mpồng hìu sơnơm nàng tam pà, tam cah is.

                   Cau lơh sơnơm gàr tềng gùng mŭt mờ lĭk nàng was bơta duh să jan

Bal mờ hơ̆, broă lơh kloh vi khuẩn tàm hìu sơnơm geh lơh sùm, siồ siă geh tam cah is, lơh kloh di jăt mờ kơrnoăt geh ai. Hìu sơnơm kung lơh jăt nền nòn broă lơh 1 gùng tàm broă kham sơm kòp, mùl màl tŭ kuang bàng lơh sơnơm mŭt 1 anih is nàng bơsoh phan lơh broă sền gàr hơ̆ sồng geh kham cau kòp tơnơ̆ mờ hơ̆ tus tàm anih ndai bơsoh phan sền gàr nàng lơh kloh di jăt mờ kơrnoăt geh ai. Bác sĩ Châu Đương, Kuang atbồ hìu sơnơm bơsiă jòr gơlĭk mhàm mờ kòp klờm soh càr Dak Lak pà gĭt: “Tŭ do hìu sơnơm neh tam pà tiah, tam pà gùng bơh sơnrờp tơn. Jơh ală cau kòp, cau hìu nhă cau kòp ndrờm geh yal broă lơh sơnơm mờ mã QRcode, tŭ neh yal di lah gơtìp, geh tơngŏ den bol añ cèng mŭt tàm anih kham rơwah hơ̆ sồng ai bác sĩ lĭk nàng kham, di lah geh tơngŏ den bol añ geh ai mŭt tàm anih tam cah is hơ̆ sồng ai mhàm xét nghiệm nàng sền gĭt kòp. Di lah geh gŏ mờ kòp den bol añ tơmŭt tơn tàm tiah sơm kòp, di lah ờ gŏ kòp den bol añ kung gam sơm kòp sơl nàng bời ngan hơ̆ sồng tus tàm tiah tam cah is tơrgùm bal nàng pơn jăt tai tam cah is”.

Ồng Nay Phi La, Kuang atbồ Sở Y tế càr Dak Lak pà gĭt, nàng pleh mờ broă gơtờp kòp tàm ală hìu sơnơm, Sở Y tế neh sồr ală hìu sơnơm pơn jăt tai lơh jăt broă lơh jăt khà broă hìu sơnơm niam ờ do ờ dă tàm broă sơndră mờ kòp Covid-19 mờ ală kòp as sồt tàm gùng tă nhơm mhar di jăt mờ kơrnoăt sồ 3088 bơh Bộ Y tế ai tơlĭk tàm ngai 16 nhai 07 nam 2020. Geh bơyai sền gròi sùm broă gơtờp vi khuẩn tàm hìu sơnơm, bañ lời gơtờp bơrlŭ bal tàm hìu sơnơm. Ală hìu sơnơm pal crơng gơs mờ lơh jăt nền nòn ală mpồl lơh broă rơcang sơndră mhar, lơh jăt broă neh geh ai lài ală broă gơlĭk geh, ai anih tam cah is di jăt mờ kơrnoăt geh ai. Ồng Nay Phi La pà gĭt: “Gah lơh sơnơm neh đơng lam gơwèt mờ ală hìu sơnơm pal bơ̆t bơtàu tơl broă gơtìp is ai tơl hìu sơnơm in. Lài ngan di gơlan geh gùng dà broă tam cah is tơl khoa, anih lơh broă, ha là tam cah is ală ròt hìu mờ broă gơtìp ờ niam ngan là gùt hìu sơnơm, den tàng kung pal geh dùl bơta pràn mờ gàr niam broă kham, sơm kòp kung bè broă sơndră mờ kòp gơtờp. Tàm do tơl hìu sơnơm kơnhoàl kung bè ală hìu sơnơm pal geh broă lơh ge ai là cau lơh broă, gah tam pà gơs jăt mpồl lơh broă nàng lơh bè lơi ờ gơtìp aniai tus mờ broă kham, sơm kòp, dơ̆ bàr rơcang lài phan lơh sơnơm kung bè broă tam pà is nàng tơmù ờ uă ngan bơta gơtờp kòp tàm hìu sơnơm”.

Tŭ do, càr Dak Lak geh di pơgăp 80 nă cau gam tam cah is tàm hìu sơnơm mờ tam cah is tơrgùm bal, mờr 1 rơbô 800 nă cau cah is tàm hìu. Broă jòi cau neh tìp rềp mờ cau kòp, wàng se, tam cah is mờ sơm kòp gam geh gah lơh sơnơm lơh jăt nền nòn, gàr niam ờ do ờ dă, geh cồng nha. Mờ ală broă lơh ngan bơh gah lơh sơnơm bal mờ broă rơcang nền nòn bơh làng bol dê tàm broă lơh jăt ală kơrnoăt bè sơndră mờ kòp gơtờp, càr Dak Lak bal mờ gùt lơgar tus bal tàm broă kơrian kòp gơtờp, gàr niam bơta pràn kơl dang să jan mpồl bơtiàn in.

Cau cih Nam Trang-Cau mblàng Ndong Brawl