VOV4.K’ho- Mờ broă lơh pràn ală dơ̆ pơrlòng bơceh pa khoa học kỹ thuật ai kơnòm bơsram in, tàm ală nam do, srơh kơlôi sơnơng khoa học kấp trung học tàm Dak Lak neh dờp geh uă bơta sền gròi bơh jơh bal cau pơgru mờ kơnòm bơsram dê. Bơh hơ̆, dong kơnòm bơsram in geh uă tŭ tơngai niam geh tus bal kơlôi sơnơng  khoa học dùl bă niam ngan mờ ngan ngồn, bơh hơ̆ geh uă bơta bơceh pa, broă lơh geh kuơ geh ngui tàm rài kis.

Mờ tơngume kơlôi sơnơng, bơceh lơh kơdung ơn prap plai chi bơh phan lơh geh is, oh Nguyễn Thị Tường Vi  mờ oh Phan Thị Hằng, kơnòm bơsram ơdŭ  9A1, Hìu bơsram kấp bàr Tô Hiệu xã Ea Bông là mpồl kơlôi sơnơng dơ̆ 2 tàm kơnhoàl Krông Ana, càr Dak Lak dê, lơh geh khà tàm dơ̆ pơrlòng Khoa học kỹ thuật kấp dà lơgar ai kơnòm bơsram trung học in, bơh Bộ Giáo dục mờ Đào tạo bơyai lơh nam 2021. Cồng nha tơngume là phan bơna bè gel geh lơh bơh phan geh is, geh lơh gơlik bơh kơmhò kơphê mờ nha cùr, geh uă ngan tàm tiah do dê. 2 nă cau bơceh lơh do pơn iờ să ngan tài bơh tơngume bơh he dê dong bơsong dơ̆ lĕ 3 broă bơh bơta geh ngan tŭ do dê, hơ̆ là bơta ờ do ơdă bơh phan bơna dê, dong ơn prap phan lơh geh bơh gah lơh sa suơn sre, plai chi geh tơnhào uă ngan tàm tiah do dê mờ pơgồp bơnah bơsong tiah ơm kis bơh phan lơh gơlik bơh kơphê dê, tàm càr geh khà kơphê lơh geh uă ngan rlau jơh gùt lơgar dê. Oh Phan Thị Hằng đơs:

Kơphê là bơta tờm chi tam jŏ nam uă ngan. Mơya tàm tŭ lơh gơlik kơphê den cau ngui broă lơh gơlik sùh den bơnah dà lơiang geh bơta tờm là Pectin tuh tơlik tus tiah ơm kis uă ngan mờ  lơh bơ̆ bơl tiah ơm kis. Den tàng bol oh kờñ ngui dà lơiang neh tuh tơlik hơ̆ nàng lơh geh kơldung ơn prap plai chi in nàng gơtùi ơn prap plai chi mờ kung pleh  mờ broă lơh bơ̆ tiah ơm kis sơl.

Oh Nguyễn Thị Tường Vi mờ Phan Thị Hằng, kơnòm bơsram ơdŭ  9A1, Hìu bơsram kấp bàr Tô Hiệu (Krông Ana, Dak Lak) dờp khà tàm dơ̆ pơrlòng Khoa học lỹ thuật ai kơnòm bơsram trung học kấp dà lơgar in

Oh Nguyễn Thị Tường Vi pà gĭt:

Kơldung ơn prap bơh bol oh dê krơi is mờ ală kơl dung ơn prap ndai là bơta ờdo ờ dă mờ hữu cơ. Tàm tŭ kơlôi sơnơng bơh bol oh dê den kơldung ơn prap neh sền gàr plai chi ris jŏ rlau, tơrmù plai ồm lề, gơlik bơsềt mờ bơta jŏ jòng tàm tơngai ơn prap plai chi gơguh.

Kung wèt tus bơta geh ngan jal mhar tàm tiah do dê, dùl tơngume khoa học bơh kơnòm bơsram Dak Lak dê kung lơh geh khà dùl kấp càr mờ khà pe kấp dà lơgar dê dơ̆ pơrlòng bơceh pa Ơruh pơnu, kơnòm pa tàu mờ kơnòm dềt nam 2020, hơ̆ là “broă lơh sền gĭt mus kơl brê mờ ồs sa brê bơh ngài”. Tàm tơngume do, bơh oh Đỗ Lê Minh Quân mờ Trần Đại Lợi, kơnòm bơsram ơdŭ  9, Hìu bơsram kấp bàr Phan Bội Châu, ƀòn dờng Buôn Ma Thuột neh ngui mạch đơng pơlam mờ phan lơh cảm biến nàng sền gĭt bơta tam gơl bơta duh, sùh iò nhơm mờ jơnau ntas srĭ bơh măy òt dê geh bơh tàm ală bă brê. Bulah sóng tần vô tuyến (RF) nàng kŭp mờ pờ tơlik jơnau yal tơngĭt tus màn hìng tàm trung tâm jat sền tàm bơta ngài pơgap dùl kơi sồ mờ nggùl. Tàm do, cau jat sền geh gĭt ală jơnau yal bè bơta duh, sùh iò mờ jơnau ntas srĭ dê. Bơh hơ̆, gơtùi gĭt ală jơnau yal tơngĭt jơnau ntas dờng ir mờ bơta bè ờs (bè ntas măy òt) halà bơta duh tàm tiah ơm kis gơguh uă ir tài bơh ồs sa brê lơh gơlik. Phan bơna do geh lơh dềt, niam, ƀuơn lơh, priă mòn lơh ờ uă, gơtùi dong mpồl Kiểm lâm sơr bac mhar ngan gĭt mờ bơsong ală broă ồs sa brê halà gơtìp cau blơ̆ mus kơl brê. Oh Đỗ Lê Minh Quân đơs:

Tàm ƀòn dờng den oh ờ geh tơl bơta nàng lòt tàm brê uă ir, mơya oh gơtùi sền gŏ gơnoar bơh brê dê kuơ màng ngan bơh ală jơnau bơsram bơh tàm hìu bơsram, tàm ơdŭ bơsram. Tơnơ̆ tŭ crăp măy geh cồng nha, bol oh sơnđờm rê  tàm tiah geh brê sơnđờm đo,was lơh mbè lơi măy lơh sir nàng pơyoa. Măy do priă lơh geh pơgap 2 tơlak 300 đong. Oh kơ̆p kờñ geh lơh pa tai jơnau ntas yal tơngĭt lài nàng gơtùi ƀuơn ƀoài sền gĭt rlau tai. Mờ gơtùi tơngŏ thông sồ bơh tàm điện thoại mờ uă màn hìng ndai bơh 1 tài khoản dê.

Oh Đỗ Lê Minh Quân mờ Trần Đại Lợi, kơnòm bơsram ơdŭ 9 Hìu bơsram kấp bàr  Phan Bội Châu (Buôn Ma Thuột, Dak Lak) đơs bè broă sền gĭt mus kơl brê mờ ồs sa brê

Ală nam pa do, ală dơ̆ pơrlòng bơceh pa khoa học kỹ thuật ngai sơlơ gơ hòi gơ jà uă kơnòm bơsram tàm Dak Lak tus bal, mờ rlau 100 phan bơna, rơndap broă lơh geh bơta mut ngui ngan ngồn, rềp mềr mờ rài kis. Bàr pe rơndap broă lơh, phan bơna sùm ơm wơl tàm ală dơ̆ pơrlòng, mờ neh geh cih mat sền gàr geh ngui bồ tơngoh jak mờ ngui tàm rài kis. Bè rơndap broă lơh “Tơrlung dà pơrđồng ai tiah ngơr bam dà, tiah dà kŏ dà cò in mờ bơ̆ bơl dà”, gam geh ngui geh cồng nha tàm tiah sùm gơtìp ngơr bam dà, dà kŏ dà cò tàm Dak Lak mờ bàr pe càr tiah tàm gùl lơgar; rơndap broă lơh bơceh lơh, mòn lơh măy sền gròi mờ atbồ kơnòm bơsram tàm hìu bơsram bơh mpồl kơnòm bơsram kấp dùl, kấp bàr mờ kấp pe Victory, ƀòn dờng Buôn Ma Thuột dê, kung gam geh lơh sir tai nàng gơtùi ngui tàm hìu bơsram bơh ală oh dê gam bơsram tơn. Ồng Đỗ Tường Hiệp, Phó Kuang atbồ Sở Giáo dục mờ Đào tạo càr Dak Lak đơs, ală phan bơna, rơndap broă lơh bơh kơnòm bơsram dê pà gŏ, ală kơnòm bơsram neh tơngŏ bơta kơlôi sơnơng jrô ơnàng, ờ mìng ƀồ tơngoh jak, bơta pràn bơceh pa, bơta jak chài sền gĭt ală broă lơm gời mờ gam geh bơta gĭt wă bơh bơta geh ngan, bơta kơ̆p kờñ bơsong ală jơnau kờñ tàm bơta geh ngan tàm rài kis dê.  Ồng Đỗ Tường Hiệp đơs:

Dơ̆ pơrlòng khoa học kỹ thuật là dùl broă lơh ờs mờng jrô ơnàng tàm hìu bơsram dê. Gơwèt mờ tam gơl pa bơto bơtê tŭ do den broă lam lơh broă lơh bơto bơtê khoa học kỹ thuật là dùl tàm ală tơngume kuơ màng bơh gah bơto bơtê tàm hìu bơsram dê. Ală hìu bơsram pal lơh pràn bơto bơtê STEM, broă lơh sền gĭt, mờ jơnhoa ngan hơ̆ là bơta bơceh kỹ thuật bơh tàm hìu bơsram dê tơn.

Bơh ală dơ̆ pơrlòng bơceh pa khoa học kỹ thuật ai ơruh pơnu, kơnòm pa tàu mờ kơnòm dềt mờ kơnòm bơsram in, srơh kơlôi sơnơng khoa học neh geh lơh gơ rề tus uă hìu bơsram tàm Dak Lak. Bơh hơ̆, sồr ală oh jòi, ngui ală bơta gĭt wă khoa học tàm bơta geh ngan tàm rài kis. Mờ broă lơh do kung pơgồp bơnah tam gơl pa broă lơh bơto bơtê jat gùng dà broă lơh bơtàu tơnguh bơta jak chài bơh kơnòm bơsram dê bơh gah bơto bơtê tàm ală tiah dê.

Cau cih H’Xíu H’Mốc- Cau mblàng K’ Hạnh