VOV4.K’ho - Ea Súp la dùl tàm ala\ kơnhòal rbah ngan rlau jơh bơh càr Dak lak, mờ pơgap di 48% sồ hìu rbah. Tàm ờ ua\ xã, khà hìu rbah gơguh tus 70%. Nàng lik klàs tàm bơta do,  bal mờ broa\ lơh  bơcri pria\ Dà lơgar dê, Ea Súp gam geh dong kờl bơta nhap nhar bơh rơndap broa\ tơmù rbah tàm Tây Nguyên, crơng gơs ua\ mpồl geh bơtàu tơngguh lơh broa\ sa (LEG). Tàm khà sồ LEG geh crơng gơs tàm kơnhòal, mpòl LEG tam  plang ai tinh dầu tàm  xã Ya Tờ Mốt lơh geh cồng nha ngan, ờ mìng dong ala\ cau tàm mpồl lik klas rbah mờ gam brồ guh lơh pas,  ta\ pơ gồp dùl broa\ lơh sa suơn sre pa, di pal mờ ù tiah neh kràl, ù ua\ luh rđeh, kis tàm [òn lơgar.

            Mờ ala\ chi tam bơhìan bè kòi, tơngời, điều, tus tu\ do gal ngan cau lơh sa suơn sre kơnhòal Ea Súp, càr Dak Lak tàm tơngai puh pah. Mơya mờ ua\ ngan  cau lơh broa\ sa tàm ala\ [òn 10, 11, 12 xã Ya Tờ Mốt den do kung la kàl geh tơnhàu jơnhua, tu\  plang, phan tơnhàu tờm ngan [ơh làng bol tàm tơngai gơ ai cồng nha jơnhua ngan tàm nam. Tàm ù suơn  tam plang pa koh nha, gam bô bơkah tinh zờu plang, lo\ Đinh Thị Hằng, cau lơh broa\ sa tàm [òn 10 xã Ya Tờ Mốt kơnhòal Ea Súp ai git, tinh zờu plang gam tac yòm, plang den gơ ai tơnhàu gùt nam, den tàng gơ gơs la phan bơna lơh sa geh làng bol Ya Tờ Mốt kơp kờ` ngan tu\ do:

            Plang do la gơ ai tơnhàu tac  geh pria\ pah nhai. Dùl nhai khi koh dùl dơ\ hala 2  nhai koh dùl dơ\. Do  bè do, khi pa koh 2 ngai mờ gơ neh gơ cat tus kàr do gơ bloh.  Đơs bal la pria\ lơh geh  niam mờ pria\ geh tac bơh 300, 350, 400 rbô tàm dùl lik la chi do gơ tùi lơh geh. Mờ nam do cau dê geh tam ua\ ngan. Ờ gal oh mi tàm hìu geh tam 7-8 lồ.

            Jat ồng Trần Văn Hoàng, Ban lơh broa\ mặt trận [òn 12, xã Ya Tờ Mốt, [òn 12 la tiah bơh sơnrờp tàm Ea Súp tam plang ai tinh zờu, tơnơ\ geh lòt sền broa\ lơh bơh Rơndap broa\ tơmù rbah tàm Tây Nguyên.  Bơh tu\ geh tam tơ lòng tàm nam 2015, tus tu\ do,  tờm plang neh gơ gơs la cau dong kis cau rbah, mờ tờm ngan la lơh sa bơh ala\ mpồl bơtàu tơngguh broa\ lơh sa tàm xã, ai cồng nha kờp bal la 250 kg tinh zờu tàm dùl lồ dùl nam, cồng nha geh di 80 tơlak pria\, jơnhua rlau 3 dơ\ pơndrờm mờ tam kòi. Ồng Trần Văn Hoàng ai git, plang  geh  cau kờ` ngan tài  ờ mìng gơ cèng cồng nha, mờ gơ gam gơ kờ` ngan mờ ù tiah ờ điơm gơs Ea Súp, di pal mờ bơta làng bol ơm kis, tiah gam rlau 70% la hìu rbah,  kal ke ngan bè pria\ bơcri lơh:

            Tờm plang do he tru\ gơlik zờu tac den tu\ do ờ tơl zờu nàng tac. Zờu dùl kg la di 400 rbô hala 380 hala 400 rbô. Ù tiah do la ù tiah klàr, lu\ rơđeh mpồl chi plang hơ\ sồng bươn kis mờ gơ tùi kis. Bơta dơ\ 2, làng bol la làng bol rbah, pria\ nàng bơcri ala\ bơta den ờ hoan ua\ ngan. ờ ua\ hìu nha\ làng bol ờ  geh tơl den gam tam tàm khà sồ dà lơgar dong kờl. Bal mờ  gah LEG ai di 2 sào. Tàm hơ\ geh bal pơhơng tuh.

            Bơh [òn 12, tờm plang neh gơ rề tus [òn 10, [òn 11 mờ gam pơnjat tai geh  mut tam tàm ala\  broa\ lơh tơmù rbah tàm ala\ [òn ndai di xã Ya Tờ Mốt. Ồng Phương Khánh Giang, Chủ tịch UBND xã Ya Tờ Mốt đơs tờm, hơ\ la bơta gơ rề bơh cồng nha. Ala\ mpồl geh mut lơh niam broa\ lơh sa tàm xã neh geh bơh sơnrờp kơljap ai tờm plang tam nàng ai tinh zờu, mờ kờp du\ khà pria\ 25 rbô tàm dùl kg neh geh cồng. Tu\ do pria\ zờu gơguh tus 400 rbô pria\, ala\ hìu nha\ gơtùi lơh pas. Drà ka\ bro  kung gam geh pờ ơnàng, ờ ngòt tus broa\  tam ua\ geh lơh  phan tam kan ka\ bro:

            Nam lài xã mìng rơp tam 2 broa\ lơh lơm mo, mơya nam do neh lơh tai 5 broa\ lơh gơs 7 broa\ lơh. Mơya làng bol pờ ơnàng ba\ ù tam jat jơnau gơ rề,  la kờp jơh ba\ ù tàm xã tus lồi nam do, ngan la rlau 100 lồ. Bè  drà ka\ bro đah đại lý  blơi cấp 1 bơh Tổng kong ti lơh sơnơm Việt Nam he blơi, mờ gam wơl tai mờ dùl cau la  gơ rềng tus broa\ cah is sìô sia\ lơh tinh zờu kloh ka\ bro hờ lơgar cau. Khi kung neh atê bal mờ làng bol tàng pơrgon blơi jơh phan bơna. Bè hơ\, la geh bơta kơp kờ` ngan,  pria\ geh kung jơnhua.

            Bulah  broa\ tam  plang ai tinh zờu gam geh cồng niam, mơya lo\ Vi Thị Mai, Bí thư chi bộ [òn 12 xã Ya Tờ Mốt,  cau neh lơh geh broa\ lơh do kung la  cau tam plang ua\ ngan tàm xã,  gam ờ jơh ờ suk. Lo\ Mai pà git,  bulah geh ua\ cau nac dờng tus lơh broa\ bal,  pơrgon blơi jơh phan bơna,  mơya gam ờ khin ky\ sra\. Lo\ đơs la,  mờ bơnha\ tru\ tinh zờu bal hia\ mờ he geh ngui,  pah ngai mìng lơh geh di 80 kg phan  bơna, kan ngan nàng  lơh di bơta kờ` bơceh lơh tu\ ba\ ù tam plang tus rhiang lồ. Bơta ndai,  broa\ tơnhàu plang bơh làng bol lơh broa\ sa gam lơh mờ sa\, gơbàn kờ` ua\ ngan cau lơh broa\. Cồng nha bơh tờm plang geh gơmù lơyah mhar ngan di lah drà ka\ bro tinh zờu gơmù mờ pria\ ơpah cau kas. Den tàng ngan, lo\ gam jòi gùng nàng lơh gơs bơh broa\ tam plang, tus tơnhàu, mờ tru\ gơs tinh zờu,  pal gàr niam bơta chi tam do geh gơ cèng bơta kuơ kơljap:

            A` kơp kờ` geh tam gơl pa jơh ròt wơl. Gơ pal geh bơta lơh bal niam,  dùl la ròt pơndiang plang guh đang bơnha\. Dơ\ 2 la ma\y mok tơnhàu mờ trơ gùm tơn nàng ờ roh cau lơh broa\. Mờ ngai slơ geh tam ua\ den la kờ` ngan ma\y mok  geh tơnhàu mờ pờ ơnàng may mok bơceh lơh.

            Lơh nền nòn ndang, nhap nhar tam gơl pa, ala\ mpồl LEG, geh la gal ngan  cau ùr kòn cau rbah, tàm xã Ya Tờ Mốt, kơnhòal Ea Súp, càr Dak Lak neh mờ gam  lơh geh cồng nha. Khi kung gam pơ gồp ai ù tiah rbah, trồ tiah den kal ke gơs la tiah lơh sa suơn sre geh cồng nha. Dilah lơh tai ua\ ngan mpồl cau lơh broa\ sa bè hơ\, Ea Súp geh mhar ngan tờmu rbah mờ chul chồl mhar broa\ lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa tàm kơnhòal.

            Cau mblàng K’ Brọp