VOV4.K’ho – Tàm xã tiah nhàr dà lơgar Dak Wil, kơnhoàl Cư Jut, càr Dak Nông, nùs nhơm đềt mềr đah cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar mờ làng bol gơ tam tơrbo\ mờ ală broă lơh ngan ngồn, pơgồp bơnah bơtàu tơnguh lơh sa - mpồl bơtiàn. Làng bol ală kòn cau tàm do kung git loh kơnòl dờng màng bơh cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar dê, den tàng sùm git wă lơh broă bal nàng sền gàr tơl bă ù kuơ màng bơh dà lơgar dê; sền gàr tiah nhàr dà lơgar ring lơgar, lơh bơyô bal.

Bi Hoàng Văn Thịnh, ơm tàm thôn 7, xã Dak Wil, kơnhoàl Cư Jut, càr Dak Nông là cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar lik bơh mpồl ling rê wơl hờ [òn lơgar neh bau rlau 10 nam do.

Ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Nông mờ broă lơh “Lòt bal mờ cau ùr tiah nhàr dà lơgar”

Rài kis r[ah, kal ke ngan, pơ ùr pal lòt tus Bình Dương nàng lơh ơpah, bi Thịnh ơm tàm hìu ờ ru ngan mờ broă lơh suơn sre, mờ gam pal ròng siam 2 nă kòn dềt sàu sa, bơsram sră tai, bềng ngan kal ke. Git rài kis bè hơ\, pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Dak Ken (gơwèt mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Nông) neh jàu priă dong kờl bơsram ai kòn ùr tơnhua bi Thịnh dê là sau Hoàng Thị Kim Yến, tus tu\ jơh bơsram kấp 3.

Bơnah dong kờl do neh ngan ngồn dong kờl oh tus hìu bơsram, mờ cồng nha bơsram ală môn tàm tơngai bơsram dơ\ 1 pa do, sau Hoàng Thị Kim Yến (kơnòm bơsram ơdu\ 4, hìu bơsram kấp 1 Nguyễn Du, xã Dak Wil) ndrờm geh bơh 8 tus 9 điểm. Bi Thịnh đơs: “Hìu bơnhă kung kal ke, r[ah den tàng ală bi ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar tàm pôs đồng đồng 2 (hơ\ là pôs đồng Dak Ken) tus tàm hìu lùp còp, dong kờl hìu bơnhă ai oh kòn lòt bơsram, tu\ do sau gam bơsram ơdu\ 4 mờ dong kờl sau in bơsram tus jơh ơdu\ 12. Kung git hìu bơnhă r[ah den tàng a` pal lơh ngan nàng lơh bè lơi, ai 2 nă kòn in bơsram sră mờ nùs nhơm niam, kơp kờ` gơtùi lơh jat bơta kơp kờ` ală sau dê tơnơ\ do.”

Jat UBND xã Dak Wil, kơnhoàl Cư Jut yal, tàm xã tu\ do geh 10 nă kơnòm bơsram geh rài kis kal ke geh mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr jàu pà priă dong kờl bơsram “Dong kờl oh tus hìu bơsram”, mờ khà dong kờl pah nhai 500 rbô priă, dong kờl sùm tus tu\ bơsram jơh kấp 3.

Bal mờ hơ\, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Nông gam lam lơh uă broă lơh ngan ngồn, bè jàu pà 12 nơm kơn rồ sơntìl, pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Nậm Na lam lơh broă lơh “Kơnrồ me” mờ 2 nơm kơnrồ sơntìl bơh sơn rờp, tus tu\ do neh deh 9 nơm kòn bè. Tàm dơ\ sa tềp bơhìan yau Kỷ Hợi pa do, pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Nậm Na bơyai lơh broă lơh “Sơnam pa tiah nhàr dà lơgar ram nùs làng bol tàm [òn”, jàu pà 30 bơnah phan ai ală hìu bơnhă r[ah in, tơl bơnah geh 300 rbô; mìng is 2 hìu bơnhă làng bol uă kal ke geh dong kờl tơl hìu bơnhă 1 tơlak priă.

Dơ\ sơn rờp ơm wơl sa tềp bal mờ làng bol, Thiếu tá Nguyễn Văn Cương, cau lơh broă Mpồl lơh broă [òn lơgar pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Nậm Na git nùs nhơm kờ` gơboh đềt mềr bơh làng bol tàm [òn lơgar dê: “Nùs nhơm bơh làng bol tàm [òn lơgar dê mờ cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar den sùm tam klac ngan. Là kuang bàng sền gàr tiah nhàr dà lơgar, să tờm a` sùm đal git loh kơnòl bơh kuang bàng cau geh Đảng dê, geh sồr jat jơnau đơng lam bơh kấp hơđang dê, a` sùm lòt sền mờ git broă lơh lam sồr làng bol. Sùm lơh niam broă cribơyai kấp ủy, gơnoar atbồ tàm [òn lơgar in bè ală gah bơtàu tơnguh lơh sa - mpồl bơtiàn, sền gàr ngap lơngai, ờ do ờ dă tàm [òn lơgar. Mơkung pơgồp bal mờ mpồl ling xã, kuang àng xã lòt sền tiah nhàr dà lơgar.”

Broă lơh tam tơrbo\ đềt mềr mờ làng bol tàm tiah nhàr dà lơgar mờ nùs nhơm song dơpă bal mờ ală broă lơh ai go\ nùs nhơm geh kơ nòl uă, uă kuang bàng, cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Nông neh gơ gơs là ală cau tờm [òn lơgar dê. Tàm hơ\, uă cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar bơh 2 pôs đồng là Nậm Na mờ Dak Ken neh quèng mờ bau mờ ală cau ùr tàm xã Dak Wil, kơnhoàl Cư Jut mờ gơs ală hìu bơnhă chờ hờp, gơboh gơbàu. Pơn rơ là hìu bơnhă Trung úy Văn Đình Hùng mờ bi Nguyễn Hồng Thắm.

Là cau ling lơh sơnơm ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar sùm lòt tus [òn lơgar nàng kham kòp, pà sơ nơm sơm kòp làng bol in, bi Hùng neh tìp bi Thắm – 1 nă cau lơh broă sa gah khà kờp làng bol lơh broă ngac ngar mờ jơh nùs ngan. Bơta tam kờ` niam neh dong 2 nă bi sơr lèt gan git nđờ kal ke nàng lơh jơh niam kơnòl broă tàm tiah nhàr dà lơgar.

      Ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Nông pờ uă ơdu\ bơto sră ai làng bol kòn cau tàm tiah nhàr dà lơgar in

Tu\ do, bi Văn Đình Hùng là sỹ quan lơh sơnơm ling klàng bơh pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Dak Ken dê, ai bi Nguyễn Hồng Thắm là Phó Kuang atbồ Mpồl cau ùr xã Dak Wil. Bulah bơklau lơh broă ngài mờr 100 kơi sồ, 2, 3 poh hơ\ sồng geh rê còp hìu, mơya bi Thắm kung sùm là cau ơm bơh tơnơ\ kơ\ kơljap ngan, ờ mìng lơh jơh jak ngan kơnòl broă bơh anih lơh broă dê, mờ gam ròng siam ală kòn gơ lòng sồr, bơsram jak.

Bi Thắm pà git, nhai 3 do, tơngkah 60 nam ngai bơhìan mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar, tơngkah ngai dunia cau ùr, tơngkah 10 nam ngai 2 nă bi `ô bau, nùs nhơm chờ hờp mờ pơn ìơ să ngan tài neh tam pà geh nùs nhơm kờ` gơboh mờ cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar: “Gah mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar den geh uă ngan bơta bòl glar. Tu\ do neh ờ huan bòl glar ir tai, lài do lòt rê kal ke ngan. Phan sa a` rơcang lài, sồr cèng prap sa tàm hơ\ nđờ  ngai tơn.

Gùng lòt rê kal ke, geh tu\ bơklau a` dê lòt bơh àng drim gờ` tus mang hơ\sồng rê tus tàm hìu, geh uă gơl gùng pal tề rơndeh nàng lòt jơng, nđờ nă oh mi tàm chồl rơndeh mờ gơp. Bơklau a` dê den uă ngan là dong kờl bè nùs nhơm. Ală ngai rlô den rê dong pơ ùr tơl broă, bơh broă tàm hìu bơnhă tus oh kòn ală suơn mìr, ndrờm dong pơ ùr lơm.”

Tam pà kal ke mờ cau ùr tàm tiah nhàr dà lơgar, nam do, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Nông lam lơh broă lơh “Lòt bal mờ cau ùr tiah nhàr dà lơgar” tàm 4 xã. Mìng is tàm xã Dak Wil, kơnhoàl Cư Jut broă lơh neh jàu pà 40 bơnah priă dong kờl bơsram, rơndeh coh ai kơnòm bơsram r[ah in, dong kờl priă ai 8 nă bi gơbàn kòp jroă, hòi jà dong kờl bơh ală mpồl lơh sa kă bro geh rlau 80 tơlak priă, hòi jà cau ùr blơi rlau 800 nơm àu nàng dong kờl broă lơh, mơkung lam lơh srơh “ròng sur ù” nàng dong kờl cau ùr mờ kơnòm dềt r[ah.

Mờ jơnau đơs “Pôs đồng đồng là hìu, tiah nhàr dà lơgar là [òn tờm, làng bol ală kòn cau là oh mi tờm pròc mhàm”, kuang bàng, cau ling 2 pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar là Nậm Na mờ Dak Ken (gơwèt Mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Nông) sùm tam klac đềt mềr mờ làng bol ală kòn cau xã Dak Wil, kơnhoàl Cư Jut. Kuang bàng, làng bol tàm [òn lơgar kung git nùs nhơm song dơpă mờ kơnòl dờng màng bơh ală cau ling soh àu tơlir dê gam ngai mang sền gàr tiah nhàr dà lơgar dờng màng bơh dà lơgar dê.

Bơh jơnau git wă kuơ màng hơ\, lồi nam pa do, mpồl kuang bàng UBND xã Dak Wil, kơnhoàl Cư Jut neh ai go\ nùs nhơm kờ` gơboh đềt mềr  mờ bơta git wă he dê bơh dơ\ pơr lòng jòi git bè tiah nhàr dà lơgar mờ cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar, mờ jơnau pơr lòng geh lơh niam ngan rlau 109 pang sră rùp màu. Bal mờ broă hơ ală jơnau lùp di, tơl jơh, jơnau pơr lòng gam ai pơn yơu bơh bơta geh ngan niam mờ song ngan bè rùp să cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar lơh pôs đồng tàm [òn lơgar. Jơnau pơr lòng do bơh Thạc sĩ Nguyễn Thị Thuyến – Phó Chủ tịch HĐND xã Dak Wil lơh cau tờm cih, neh geh khà 1 kấp càr mờ khà 2 kấp Gah đơng lam ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Việt Nam. Do là phan pà kuơ màng ngan di tơngkah 60 nam ngai Bơhìan cau ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar, 30 nam ngai sền gàr tiah nhàr dà lơgar gùt làng bol.                         

                                                                                                                        Cau mblàng K’Duẩn