VOV4.K’ho – Xã Dak Sak, kơnhòal Dak Mil, càr Dak Nông lài do gơ wèt tiah pôs đồng kac màng tàm rài tam lơh. Tiah do geh tiah tềl kah yau dà lơgar Dòr bơnơm 722, lời tềl wơl jai pha khin cha jak chài ngan bơh mpồl ling tờm ngan bal mờ mpồl ling tàm [òn lơgar mut lơh dơ\ sò tơm lơh gơ prah gơ pring pôs ling Mỹ - Ngụy dê. Tơ nơ\ 45 nam tơngklàs, xã Dak Sak neh geh ua\ tam gơl loh làng ngan, là dùl tàm ală xã [òn lơgar pa sơn rờp bơh kơnhòal Dak Mil, càr Dak Nông dê.
Dùl ngai lồi nhai 4, ồng Y Sê (kòn cau M’Nông) kra [òn Dak Sak, xã Dak Sak, kơnhòal Dak Mil, càr Dak Nông lam bol a` lòt còp tiah tềl kah yau dà lơgar Dòr bơnơm 722. Chu `àng [ô thồm kah kơ lôi ală cau ling khin cha jak chài chơt màng neh phi să tài dà lơgar, ồng Y Sê yal wơl: “Tu\ tam lơh, [òn bol hi dê cau lơi kung tus bal kac màng lơm; tus bal dong kờl phe, boh, dà ai mpồl ling kac màng tàm Dòr bơnơm 722 in. Bol hi tìp mat ờm tàm brê nàng dong kờl phan sa cau ling kac màng in. Tu\ hơ\, Dòr bơnơm Yôk Lắt (tu\ do là Dòr bơnơm 722) mìng là brê lơm gơ dê. Tus nam 1967, Mỹ pès Dòr bơnơm do lơh pôs, hơ\ sồng kup làng bol tàm [òn lơh ling bol khi in, cau lơi ờ bài jat là khi lơh pờng, den tàng làng bol ntrờ` dô jơh. Tu\ do den neh ring lơngai, dà lơgar, Chính phủ neh sền gròi tus làng bol kòn cau bol hi ua\ ngan. Làng bol tam kơphe, kau su, làng bol kung lơh ngan lơh broă lơh sa”.
{làng sre Dak Sak tàm nhai tòes kòi
Tàm rài tam lơh dră wơl bol sò tơm Mỹ tơngklàs dà lơgar, Dòr bơnơm 722 là pôs ling bơh Mỹ - Ngụy dê. Bơh ngai 22 tus ngai 23/8/1968, tiah do gơlik geh dơ\ tam lơh cui rơcai ngan bơh mpồl ling tờm bal mờ mpồl ling tàm [òn lơgar, sò tơm ai wơl pôs ling. Jai pha do pơgồp bơnah kuơmàng ngan nàng tơngklàs Đức Lập, sơn đờm ai dơ\ tam lơh Tây Nguyên, tam lơh Hồ Chí Minh kah yau in, tơngklàs tiah đah jum mờ tơrgùm dùl dà lơgar. Tơnơ\ ngai tơngklàs, nàng kah kơlôi bơta phi să dờng màng ngan bơh kuang bàng, cau ling tàm Dòr bơnơm 722, càr Dak Nông neh lơh Anih kah kơ lôi ală cau ling chơt màng. Nhai 10 nam 2012, Dòr bơnơm 722 geh dờp là tiah tềl kah yau kấp dà lơgar.
Ồng Y Sê, kra [òn Dak Sak
Tu\ do, bơh Dòr bơnơm 722 gơtùi sền jơh xã Dak Sak, kơnhòal Dak Mil bal mờ ală bơta tam gơl niam ngan. Lồi nhai 4, là tơngai prang duh ngan tàm Tây Nguyên, mơya ală suơn kơphe, tiêu, kau su kung gam gơs tơlir niam ngan. {làng sre Dak Sak dờng ơning ơnàng gam mut tàm tơngai tòes kòi, mpờl go\ dùl dà rơmit niam ngan. Gơl gùng dờng tơrbo\ gùng càr 2 mờ gùng càr 3 bơh càr Dak Nông dê lòt gan tiah tờm xã Dak Sak tus Dòr bơnơm 722 pa geh tă pria\ lơh ơnàng. Bơh gơl gùng dờng do neh mòn gơs ală gơl gùng lòt tus ală thôn, [òn.
Ồng Trần Khắc Toản, Chủ tịch UBND xã Dak Sak, kơnhòal Dak Mil pà git: tàm 10 nam do, xã neh tă git nđờ rhiang tơmàn đông nàng lơh rlau 30 kơi sồ gùng lòt, ală broă lơh, rơndap broă neh pơ gồp bơnah tơnguh niam rài kis làng bol dê in, ngan là tàm tiah làng bol kòn cau: “Bơh tu\ geh broă lơh bơt bơtàu [òn lơgar pa den tus tu\ do, bơta bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtìan tam gơl niam ngan. Geh ală broă lơh bơcri pria\, tă pria\ lơh, ngan là ală gơl gùng lòt tàm [òn lơgar, kuơmàng là bơta at tê bal bơh làng bol dê geh kơ nòl ua\ ngan. Mìng is 2 [òn làng bol kòn cau, rài kis lài mờ nam 2015 den khà hìu bơnhă r[ah gam ua\, geh tus rlau 60%. Mơya tu\ do, khà hìu bơnhă r[ah tàm [òn mìng gam pơgap 25%, do là bơta tam gơl niam ngan gơ wèt mờ xã”.
Hìu chài rơgơi [òn Dak Sak
Xã Dak Sak tu\ do geh 19 thôn, [òn bal mờ 3 rbô 600 hìu bơnhă, mờ mờr 16 rbô nă cau, tàm hơ\ làng bol kòn cau geh pơgap 15%. Xã geh bơta pràn bè lơh sa suơn sre, bal mờ 200 lồ kòi sre, mờr 6 rbô lồ kơphe, tiêu mờ ală bơta chi sa plai bè bơ, pơ ò, chôm chôm. Bal mờ broă ròng rơpu, kơn rồ, be mờ iar ơda geh rlau 5 rbô nơm, den làng bol tàm xã Dak Sak gam bơtàu tơnguh ua\ broă lơh ròng il, jùn, jơrke… cèng wơl cồng nha lơh sa ua\. Bơh bơnah pria\ bơcri bơh broă lơh 135 dê, dong kờl càn pria\ bơh Ngân hàng Chính sách xã hội dê, git nđờ rbô hìu bơnhă r[ah, hìu bơnhă làng bol kòn cau geh càn pria\ dong kờl pria\ cồng nàng bơtàu tơnguh lơh sa, ai geh broă lơh. Kờp jơh pria\ lơh geh gùt xã tàm nam 2019 pa do geh rlau 800 tơmàn đông, pria\ lơh geh tàm dùl nă cau geh rlau 51 tơlak đông, khà hìu bơnhă r[ah tu\ do gam hơ đơm 4%.
Tiah tềl kah yau Dòr bơnơm 722 là tiah kuơmàng nàng bơto bơtê bơhìan kờ` gơboh dà lơgar mờ nùs nhơm kac màng ai cau kơnòm să in
Rê mờ tiah pôs đồng kac màng Dak Sak tàm ală ngai nhai 4 kah yau, jơnau yal geh đơs tus ua\ ngan rlau jơh là pha lin tàm pôs ling Dòr bơnơm 722 tàm rài tam lơh dră wơl bol sò tơm Mỹ, tơngklàs dà lơgar. Lòt còp tiah tềl kah yau dà lơgar Dòr bơnơm 722, chu `àng [ô thồm, kah kơ lôi cau ling bal, ồng Lê Văn Phượng – Chủ tịch Mpồl cau ling yau xã Dak Sak, kơnhòal Dak Mil, càr Dak Nông yal, tàm bơta chờ hờp pha lin lài do kung bè cồng nha dờng màng ngan tàm bơta tam gơl pa tu\ do, bol he sùm kah ưn ngài ală cau ling chơt màng neh phi să tài dà lơgar: “Tiah tềl kah yau dà lơgar do den gơ wèt mờ xã Dak Sak là dùl bơta pơn iờ să ngan. Gơ noar atbồ xã mờ làng bol tàm xã pơn iờ să ngan bè bơhìan kac màng. Pah nam, gơ noar atbồ xã, ală mpồl bal, làng bol mờ ală hìu bơsram ndrờm bơyai lơh tus chu `àng, pơn yơu bè Ngai cau ling sồt să – cau ling chơt màng, ngai 22 nhai 12, ngai sa tềp bơhìan yau… “Sa plai kah cau tam chi”, rơnàng lài do neh phi să, tă pơ gồp dà lơgar in den he pal bơtàu tơnguh bơhìan kac màng ai rơnàng kơ nòm să in, nàng geh nùs nhơm kờ` gơboh dà lơgar”.
Cau mblàng K’Duẩn
Viết bình luận