VOV.K’ho-1 nam lài, tờm prìt Nam Mỹ geh ai tam tàm ù tiah kơnhoàl Buôn Đôn, càr Daklak jat rơndăp broă lơh tam gơl rơndăp tăp sèng chi tam tàm tiah do bal mờ jơnau kờ` uă ngan là tăc mờ lơgar ndai.

Mơya, bơh bồ kàl tơnhàu sơnrờp tơn, phan bơna prìt sơnđùng mìng gơtùi tăc bro tàm lơgar lơm ờ go\ geh tơl khà nàng tăc mờ lơgar ndai bulah mpồl lơh rơcang kă bro rơcang blơi jơh phan bơna.

Hìu bơnhă ồng Nguyễn Đức Buông, ơm tàm [òn Ea Mar, xã Krông Na, kơnhoàl Buôn Đôn, càr Daklak là dùl tàm ală hìu bơnhă bơh sơnrờp ki\ sră pơrgon mờ Công ty Cổ phần đầu tư Chuối Việt ([òn dờng Hồ Chí Minh) tam 1 lồ 3 sào prìt Nam Mỹ tăc mờ lơgar ndai.

                                                                Làng bol tơnhào prìt

Ồng Buông pà gi\t, ồng geh Phòng Nông nghiệp mờ Phát triển nông thôn kơnhoàl Buôn Đôn dong kờl nggùl khà priă chi sơntìl, kuang bàng bơto pơlam bơta chài bơh công ty dê sùm lòt còp sươn mờ bơto pơlam broă sơngka sền gàr dipal. Tơnơ\ mờr 1 nam sơngka sền gàr, prìt neh ai tơnhàu kàl sơnrờp.

Mơya, jat jơnau đơs, phan bơna prìt bơh ồng Buông dê mìng lơh geh khà B, hơ\ là mìng gơtăc tăc geh tàm lơgar mờ ờ gơtùi geh tơl khà nàng tăc mờ lơgar ndai, tài bè geh ală toh dum jù tềng plai. Ồng Buông đơs:

Đơs bal là lài mờ tu\ ki\ sră pơrgon, den khi kung ai he in sền jơh sơl, kung geh sơl bơta gi\t wa\ mơya mìng geh pơgăp 70% lơm ai 30% den he kung ờ gi\t wa\ sơl. Pơn yơu bè prìt khà A, khà B den he ờ go\ gi\t ngan, he kư\ tồn lah plai dờng niam là di.

Mơya, gơ wèt mờ khi den ờ go\ di geh dùl toh jù lơi den hơ\ sồng geh khà A, ai bơh he dê den geh tềl jù den mìng geh khà B lơm. Bè ală hìu cau ndai den he ờ go\ gi\t mơya hìu a` dê den a` sền go\ prìt he dê kung geh tềl jù sơl den tàng ờ lơh geh khà A mờ mìng lơh geh 100% khà B bè do, den he pal ko\ng ờ gi\t lơh bè lơi tai.

Kung bè hìu bơnhă ồng Buông sơl, hìu bơnhă ồng Nguyễn Trung Thành, ơm tàm [òn Ea Mar, xã Krông Na, kơnhoàl Buôn Đôn, càr Daklak ki\ sră pơrgon mờ Công ty Cổ phần đầu tư Chuối Việt tam 1 lồ prìt Nam Mỹ.

Tơnơ\ ală tu\ tơngai duh hồl ơm kơ\p ngan den kàl tơnhàu bơh sơnrờp tơn, prìt mìng geh blơi jat khà priă khà B lơm, lơh ồng gơlơh muăt jrùm ngan mờ geh jơnau kờ` ờ tam tai prìt bulah jat sră pơrgon den tơngai tam mờ tơnhàu prìt jo\ jòng tus 5 nam. Ồng Buông đơs:

Hìu a` pa tam 1 lồ mờ ờ hềt khin tam uă, mơya sền go\ broă bè do, den làng bol kung ờ gơdan ngan sơl. Đơs bal là lơh broă do nàng lơh geh khà A tơl khà tăc mờ lơgar ndai jat jơnau sồr bơh khi dê den là kal ke ngan, ờ gơtùi lơh geh ờ.

 Bơta do pal lơh jat dùl broă lơh jơh is lơm jat broă lơh sa mờ măy mok jak chài pa. Hìu bơnhă a` [ồm sơnơm bơh tu\ prìt pa geh tus dì tu\ pik jơh bơkàu tềng bồ pah prìt sơnđờm ndơl jat bơta bơto pơlam, bè hơ\ mơya tềng plai kung gam geh sơl ală tềl jù gơlơh bè tềl jù rơđò muh mat cau.

Jat sră pơrgon, tu\ tam jat di bơta bơto pơlam den ală sươn digơlan lơh geh 90% prìt khà A rlau hơđang (khà priă blơi là 5 rbô đong dùl ki\); mìng geh pơgăp 10% prìt khà B (khà priă blơi là 3 rbô đong dùl ki\). Mơya, tàm bơta geh ngan tàm kơnhoàl Buôn Đôn, tàm khà mờr 30 lồ prìt neh ai tơnhàu, den ờ geh sươn lơi lơh geh khà A.

Ồng Hoàng Thế Hiền, kuang bàng bơto pơlam bơta chài bơh Công ty Cổ phần đầu tư Chuối Việt dê, pà gi\t: bulah neh geh bơto pơlam jơh tàm tơl tu\ tơngai, mơya làng bol ờ hềt ngan ngồn lơh tơl mờ di jat bơta bơto pơlam.

Den tàng bè hơ\, phan bơna prìt ờ lơh geh tơl khà bè jơnau sồr, sền mờ mat bè ờs den kung gơtùi sền go\ sơl. Tàm tu\ do là phan bơna tăc mờ lơgar ndai den jơnau sồr bè bơta niam là bòl glar ngan. Ồng Hoàng Thế Hiền, đơs:

Ndrờm bè làng bol ờ hềt gơtùi lơh geh jat bơta bơto pơlam, tài bơh dilah đơs ngan, den làng bol ờ hềt bơcri uă tàm tờm prìt. Pơn yơu bè ală tiah tam prìt tàm Tây Nguyên, đah jum dà lơgar kung uă ngan sơl mờ ndrờm bè kơnhoàl ù tiah bơh cau dê ơnàng ngan. Dilah kờp dùl kơnhòal he hềt ndrờm mờ dùl hìu bơnhă cau dê lơh, mơya cau lơh den lơh mờng chài sùm. Ai làng bol he den ờ mờng chài bè tờm prìt.

Đơs là tu\ do `chi gơlơh prìt ờ gơtùi tăc geh mờ lơgar ndai, bè [ồm sơnơm pal [ồm ờs mờng jat tơngai den ờ go\ [ồm, halà pik bơkàu dam bơkau me kung bè hơ\ sơl, dilah ờ go\ lơh di tu\ di kàl den digơlan gơtìp lơh tìs bơta bơto pơlam mờ gơtìp phan cuh kăp.

Bulah prìt neh tơnhàu mơya mìng lơh geh khà B, mơya jat sră pơrgon, den công ty kung gam pal blơi sơl jơh ală phan bơna prìt. Mờ bal mờ khà priă mờ cồng nha lơh geh bè tu\ do, den cau tam prìt kung gam lơh geh priă cồng bơh 50 tus 60 tơlak tàm dùl.

Mơya, kờ` đơs ngan là, broă ờ hềt lơh jat di mờ tơl bơta bơto pơlam jat di jơnau bơto pơlam neh lơh kàl prìt tơnhàu kàl sơnrờp tàm kơnhoàl Buôn Đôn ờ geh khà priă bè jơnau kơ\p kờ`. Do kung là jơnau pal kah ngan gơ wèt mờ cau lơh broă sa tàm broă ngui bơta jak chài pa tàm broă lơh sa, lơh bè lơi lơh geh cồng nha, lơh geh jơnau kờ` bơh drà kă bro dê.

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’Yến