VOV4.K’ho- Bơcri mờr 3 rbô tơmàn lơh broă lơh bơtơ\t tơnau dơng dà dờng ngan rcăng tuh dà ai pơgăp 14.500 lồ ù lơh sa sươn sre in, bơh hơ\ lơh geh bơta gơn kơnờm bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn ai dùl kơnhoàl ù tiah nhàr lơgar dờng ơning ơnàng tàm Tây Nguyên in mơya, tu\ broă lơh bơtơ\t tơnau dơng dà do lơh gơs den pal kong wơl mờ bơta geh ngan hơ\ là ờ geh tiah tuh dà. Hơ\ là broă lơh bơtơ\t tơnau dơng dà uă jơnau kờ` Ia Mơr. Tàm rơndăp lơh, bơtơ\t tơnau dơng dà do gơ ơm jòng mờ ơnàng đah 2 càr: Dăk Lăk mờ Gia Lai. Dùl ròt jơnau lùp geh lùp, là: Kơrnoat bơcri priă lơh tơnau dơng dà do neh dipal halà lơh pơhì pơhà priă jền Dà lơgar dê taih? Bơh tài broă lơh tơnau dơng dà do neh lơh gơs den ờ go\ geh wơl tiah nàng tuh dà taih? Mờ gùng dà broă lơh lơi ai jơnau krơi s[ơi tồn lah [ươn [oài do in?
Jơnau cih sơnrờp: Broă lơh bơtơ\t tơnau dơng dà dờng ngan bal mờ ală jơnau gơn kơnờm niam bơne\
VOV4.K’ho- Bơta lơi là jơnau jăt mờ Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn geh kơrnoat lơh nền bơcri priă ai bơh kes priă dà lơgar dê mờr 3 rbô tơmàn nàng lơh bơtơ\t tơnau dơng dà tàm xã Ia Mơr taih? Mờ bơtơ\t tơnau dơng dà dờng ngan do geh lơh bal mờ bơta gơn kơnờm bè lơh sa- mpồl bơtiàn bè lơi?
Bulah geh ngui bă ù dờng rlau nggùl bă ù bơh càr Bắc Ninh dê mơya Ia Mơr gơlơh wơl là xã tiah nhàr lơgar kal ke uă ngan, làng bol ơm kis dùl êt mờ rơha ngan. Ù tiah dờng ơning ơnàng mơya uă ngan là ro kơnra`, gùt nam sùm ờ geh dà tuh, lơh broă sa sươn sre kơnờm jơh lơm tàm dà mìu. Nàng kờ` tơnguh jơnhoa cồng nha ngui ù, dong lơh broă sa sươn sre tiah nhàr lơgar kal ke uă ngan do bơtàu tơnguh, bơh hơ\ dong kờl kơ\ kơl jăp làng bol [òn lơgar ơm kis tàm tiah do mờ crơng gơs tiah lơh sa pa, atbồ geh cồng nha broă làng bol ntrờ` ơm kis…, nam 1998, Chính phủ neh jàu Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn in kơlôi sơnơng lơh rơndăp broă lơh uă jơnau kờ` Ia Mơr. Tus ngai 27/10/2005, Bộ Nông nghiệp mờ Phát triền Nông thôn geh kơrnoat sồ 2954 ki\ rơndăp broă lơh bơ\t bơtàu tơnau dơng dà Ia Mơr bal mờ 2 bơnah broă: ală broă lơh tơnau dơng dà Plei Pai- bơtơ\t dơng ngơr dà Ia Lốp ơnàng pơgăp 600 lồ jăt rơndăp ù tiah tuh dà pơgăp 2 rbô lồ ù lơh broă sa sươn sre mờ tơnau dơng dà Ia Mơr ơnàng rlau 3 rbô lồ tuh dà ai pơgăp 12.500 lồ ù lơh broă sa sươn sre in. Ồng Nguyễn Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nghiệp mờ Phát triển Nông thôn đơs là: Mờ 2 bơnah broă pa yal hơđăng, broă lơh tơnau dơng dà Ia Mơr do là broă lơh uă jơnau kờ`, tàm hơ\ geh bal lơh sa, chính trị, mpồl bơtiàn.
Ồng Nguyễn Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nghiệp mờ Phát triển Nông thôn đơs: Jơnau kờ` bơh tơnau dơng dà Ia Mơr dê là bơh sơnrờp kung bè tu\ do sơl ndrờm đơs nền geh 3 jơnau kờ` tờm, dơ\ dùl là lơngăp lơngai sền gàr dà lơgar tài bơh do là tiah nhàr lơgar. Dơ\ 2 là drơng broă ntrờ` làng bol, ntrờ` ơm kis pa, ntrờ` ơm kis pa bal dùl bă tiah mờ tiah ndai rê ndo, tài bơh bă ù tàm do là uă ngan. Dơ\ pe là tuh dà ai pơgăp 14 rbô lồ kòi mờ chi tam ndai in. Tơnau dơng dà jăt rơndăp lơh là pơgăp 180 tơlak khối dà, gơtùi đơs do là anih prăp dà gơ wèt mờ Tây Nguyên là dờng ngan.
Jăt rơndăp lơh neh geh lơh, 180 tơlak khối dà geh drơng tuh dà ai pơgăp 14 rbô 500 lồ ù lơh broă sa sươn sre in. Tàm hơ\, 10 rbô 350 lồ gơ wèt ù tiah kơnhoàl Chư Prông, càr Gia Lai mờ pơgăp 4 rbô lồ gơ wèt ù tiah kơnhoàl Ea Súp, càr Dăk Lăk. Bal mờ bơta dờng mờ rơndăp ù tiah tuh dà bè pa yal den broă lơh tơnau dơng dà geh đơs là dờng ngan do bal mờ dùl ròt ală broă lơh bơtơ\t tơnau dơng dà ndai rơ\p mìng pa lơh geh 25% ală bă ù kờ` dà tuh tàm Tây Nguyên đơs bal. Den tàng bè hơ\ mờ ồng Nguyễn Hải Thanh, Kuang atbồ Cục bơ\t bơtàu broă lơh, gơ wèt Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn đơs nền là, broă bơ\t bơtàu mpồl broă lơh tơnau dơng dà Ia Mơr là dipal mờ jơnau kờ` geh ngan, bơcri priă di ù tiah.
Ồng Nguyễn Hải Thanh, Kuang atbồ Cục bơ\t bơtàu broă lơh gơ wèt Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn, đơs bè do: Bơh bơta geh ngan den Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn neh kơlôi sơnơng mờ lòt sền den mìng is bă ù lơh broă sa sươn sre kờ` dà bơh tiah Tây Nguyên dê, broă lơh tơnau dơng dà rơ\p mìng pa lơh geh 25% lơm. Den tàng bè hơ\, lơh geh anih prăp dà den bè jơnau kờ` den tiah Tây Nguyên kờ` uă ngan.
Bal mờ bơta is rơmis là tiah nhàr lơgar rềp bal mờ lơgar Campuchia, uă ngan là làng bol ală kòn cau ờ huan gal kòn bơnus ơm kis, rài kis bơngơl gơla, ờ bơtàu tơnguh, broă lơh sa kơnờm jơh lơm tàm dà mìu den tàng mpồl broă lơh tơnau dơng dà dờng ngan do geh lơh nền geh kơrnoăt lơh, bơh kuang đơng lam bồ Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn, gơnoar atbồ tiah do mờ kuơmàng là làng bol tàm do geh uă ngan bơta gơn kơnờm broă lơh cèng wơl bơta tam gơl ai kơnhoàl ù tiah ro kơnra` do in. Hìu bơnhă ồng Rơ Mah Tú ơm tàm xã Ia Mơr, kơnhoàl Chư Prông, càr Gia Lai là hìu r[ah “jo\ jòng sùm” tàm sùm ală nam do tài bơh lơh broă sa sươn sre kơnờm jơh lơm tàm trồ tiah, sùm ờ geh tơnhàu, pah nam mìng lơh geh dùl kàl tàm kàl mìu. Tu\ tơnau dơng dà Ia Mơr geh lơh bal mờ rơndăp ù tiah tuh dà ai jơh dùl kơnhoàl ù tiah dờng ơning ơnàng in, ồng Tú gơn kơnờm rài kis hìu bơnhă dê kung geh tam gơl bơh do sơl.
Ồng Rơ Mah Tú, đơs bè do: Tu\ do neh geh tơnau dơng dà, kơ\p kờ` dà lơgar sền gròi dong làng bol bol a`. Bol a` kơ\p kơnờm geh lơh kòi sre 2 kàl, nàng bơtàu tơnguh lơh sa, tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah.
Ồng Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Mơr pà gi\t, gơnoar atbồ xã kung geh uă ngan jơnau gơn kơnờm tàm broă lơh tơnau dơng dà Ia Mơr sơl, bal mờ bơta kơ\p kờ` tiah do geh gơ gơs là dùl kơnhoàl ù tiah pas sơm, hờm ram, là tiah tờm lơh broă sa sươn sre ai jơh gùt kơnhoàl ù tiah Tây Nguyên in mờ ai jơh bal kơnhoàl ù tiah ring đah jum dà lơgar in.
Ồng Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Mơr, đơs:Broă lơh tơnau dơng dà Ia Mơr tu\ mờ sơnđờm lam lơh den làng bol tàm xã Ia Mơr chờ hờp ngan, kơ\p kờ` ngan broă lơh tơnau dơng dà nàng geh bơta gơn kơnờm bơtàu tơnguh lơh sa, tơn jơh jơgloh tơrmù r[ah ai làng bol in kung bè broă lơh tam phan, ròng phan nàng lơh bè lơi bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă.
Jăt rơndăp lơh, ờ mìng drơng jơnau kờ` tuh dà ai ală bă ù lơh broă sa sươn sre ro kơnra` geh sùm bơh jo\ bơh làng bol kòn cau dùl êt nă cau dê lơm mờ broă lơh tơnau dơng dà gam geh rơndăp ù tiah lơh nàng tuh dà ai gi\t nđờ jơ\t rbô lồ ù lơh broă sa sươn sre in tai jăt gùng lơh sa sươn sre công nghệ cao. Bơh tu\ hơ\, lơh gơlik kơnhoàl ù tiah tam phan tơrgùm bal, lơh tam gơl muh mat bơh kơnhoàl ù tiah nhàr lơgar dê sùm bơh jo\ kal ke r[ah lơ ờ siơ\u siar bơngơl gơla. Rlau mờ hơ\ tai là broă lơh tơnau dơng dà dờng ngan do geh lơh bal mờ jơnau gơn kơnờm geh pơgồp bơnah bơsong jơnau làng bol ntrờ` ơm kis khat gơboh tàm Tây Nguyên, crơng gơs tiah làng bol ơm kis tơrgùm bal, kơ\ kơl jăp tiah nhàr lơgar. Mơya, 14 nam lòt gan, tơnơ\ uă ngan jơnau gơn kơnờm bơh jơh bal gơnoar atbồ mờ làng bol Tây Nguyên dê, mpồl broă lơh bơtơ\t tơnau dơng dà Ia Mơr neh jơh lơh gơs mơya muh mat kơnhoàl ù tiah nhàr lơgar do kung gam ờ hềt go\ tam gơl uă sơl. Rlau mờ hơ\ tai, broă lơh tơnau dơng dà kuơmàng dà lơgar do dê gam pal kong mờ dùl bơta geh ngan krơi s[ơi ngan, hơ\ là: neh jơh lơh gơs ờ geh tiah tuh dà tài bơh dùl jơnau [ươn ngan hơ\ là bă ù geh rơndăp ù tiah tuh dà lài do bơh tơnau dơng dà dê tu\ do kung gam sơl là brê geh is. Den tàng bè hơ\, bulah là brê kròng, brê ờ geh chi che kung kal ke ngan gơtùi tam gơl bơh ù brê geh is gơlik gơs ù lơh broă sa sươn sre. Lồi du\t là broă lơh jơh 3 rbô tơmàn priă do neh lơh gơs tơnơ\ 14 nam lam lơh kung gam ờ hềt ….geh sơl tiah tuh dà. Mpồl bơtiàn geh jơnau lùp bè do: ~cau geh pal kong kơnòl tu\ lơh yal bơta gơtùi mu\t ngui ngan ngồn bơh rơndăp broă lơh do dê taih?
Cau mblàng Lơ Mu K’Yến
Dilah làng bol mờ gơ\p bơyô kờ` pờ nàng sền jơnau cih dơ\ bàr dan pờ jat gùng do:
Viết bình luận