VOV4.K’ho- Neh là tiah sùm gơtìp trồ tiah lơh anai tài bơh trồ prang dờng soat dà, tus tŭ do, làng bol ƀòn K Te, xã H’Bông, kơnhoàl Chư Sê, càr Gia Lai neh kơljap broă lơh sa mờ priă lơh geh kơnờm tàm broă tam gơl tus tam tàu. Dùl tàm ală tiah ro kơnrañ ngan rlau jơh càr dê, tŭ do gơ gơs là tiah tam tàu geh cồng nha uă ngan rlau jơh, bơta bơkah niam, dong cau lơh broă sa sùm geh priă cồng.

Gam là tơngai uă ngan bơh kàl prang dê, mơya dà tơlir dờng ơnàng bơh ƀlàng tàu dê kung uă ngan tàm ƀlàng sre ƀòn K Te, bơh jŏ là dùl tiah ro kơnrañ, ù rơdàng bơh tiah prang ờ geh dà H’Bông dê, gơwèt kơnhoàl Chư Sê, càr Gia Lai. Bi Rơ O Mân, làng bol ƀòn K Te gam lơ òr ù nàng tam tàu kàl pa tơnơ̆ tŭ tơn jơ̆ dar 5 nam. Rơ O Mân pà gĭt, hìu bơnhă bi tam 2 lồ tàu bơh nam 2016 mờ nam lơi kung geh rlau 200 tấn, mờ ết ngan rlau jơh kung geh priă cồng 50 tơlak đong. Bè kàl pa do, giá tăc tàu kas rlau uă ngan mờ ală kàl lài, hìu bơnhă geh priă cồng uă rlau 2 dơ̆.

Lài do den añ tam tơngời, tam bùm blàng, tŭ geh tơnhào geh tŭ ờ. Tŭ do tam gơl tus tam tào den tờm tàu dờng pràn niam ngan, tơnhào geh uă priă jền rlau, pơndrờm mờ tam ală phan tam ndai den ru ngan đau sơl. Ờ kờp priă bơcri, 1 lồ hìu bơnhă añ geh priă cồng 50 tơlak đong.

Tơnơ̆ 5 nam tơnhào, uă hìu bơnhă làng bol ƀòn K Te lơ òr ù nàng tam  tàu kàl pa

Sền gŏ làng bol tàm ƀòn tam tàu geh cồng nha, bi RMah Loe, ơm tàm ƀòn K Te  kung bơsram bal sơl, tam rlau 2 lồ 2 sào tàu. Là kàl lơh sa sơnrờp, geh uă bơta ờ gĭt, mơya suơn tàu bơh bi Loe dê kung gam dờng pràn niam ngan sơl. Bi Rmah Loe kờñ ngan là tờm tàu tàm ù tiah bơh hìu bơnhă dê tài bơh gơ kong mờ trồ prang soat dà pràn ngan.

Pơndrờm mờ ală tờm chi tam ndai den tam tàu niam rlau, xã he ngan ngồn là ờ tơl dà tuh, mơya tờm tàu den là tờm kong mờ trồ prang soat dà pràn ngan. Dilah  ù tiah niam den ai tơnhào bơh 4 tus 5 nam. Tŭ do añ gam lơh hìu pa, mờ geh blơi kơnrồ kòn rê ròng nàng gơ in deh kòn dilah tơnhào tàu geh uă.

Ồng Siu Loan, Kuang atbồ thôn pà gĭt, K Te bơh jŏ là tiah geh rài kis kal ke ngan mờ rlau 300 hìu bơnhă là kòn cau Jarai. Tàm pơgap 5 nam do, uă hìu bơnhă làng bol tàm ƀòn neh tam gơl bă ù tam ală phan tam lơyh tơngai, geh cồng nha ờ uă tus tam tàu. Geh bơta dong kờl bơh gơnoar atbồ tiah do dê, làng bol tàm do geh dong kờl bè broă lơh niam wơl ù, tào sơntìl, bơta chài tam mờ geh mpồl lơh sa kă bro hơ pơrgon blơi jơh.

Lài do làng bol kung tam tàu sơl mơya ờ hoan sơng ka sền gàr den cồng nha lơh sa ờ uă, tơnơ̆ do geh ală hìu bơnhă khin cha tam tàu, bơh hìu bơnhă rƀah tam gơl tus hìu bơnhă lơh geh priă uă là niam ngan. Pơn jat tai kơ̆p kờñ dà lơgar dong kờl là ală tiah lơi kal ke bè dà geh tờ tơrlung dà nàng cau lơi kung geh tam tàu. Tàm thôn K Te mìng geh tàu hơ̆ sồng jai kis lơm.

Phan tam ờ hoan geh cồng nha tàm tiah prang ờ geh dà H’Bông tŭ do neh geh ala mờ tờm tàu, ai geh cồng nha lơh sa uă

Ồng Phạm Công Viên, Chủ tịch UBND xã H’Bông pà gĭt, ƀlàng tàu tàm ƀòn K Te geh rlau 60 hìu bơnhă tus bal tam mờ ơnàng rlau 100 lồ. Sền gĭt tàu là tờm chi tam jŏ jòng, gơnoar atbồ xã H’Bông pơn jat tai hòi jà làng bol tam gơl bă ù tus tam tàu, hời rơ hời dong làng bol tơnguh uă priă lơh geh, brồ guh lik klàs rƀah.

Ƀòn K Te geh bơta ƀuơn là làng bol tàm ƀòn gĭt mờ khoa học kỹ thuật niam rlau mờ ală ƀòn ndai, ƀòn ơm rềp mờ tiah tờm, làng bol geh bă ù lơh sa mờ tơl bơta nàng tam tàu. Tŭ lơi bol hi lơh tàm ƀòn K Te geh cồng nha den geh lơh tàm ală ƀòn ndai sơl.

Bơh broă tam tào, rài kis làng bol kòn cau Jarai, ơm tàm ƀòn K Te gơ gơs hờm ram rlau tai. Tiah ro kơnrañ ngai lơi tŭ do neh là suơn tàu tơlir niam, dong lơh ngan lik klàs rƀah bơh làng bol tiah ờ geh dà lơh geh cồng nha kơ̆ kơljap.

Cau cih Hoàng Qui- Cau mblàng K’ Hạnh