VOV4.K’ho - Pa do, uă làng bol lơh broă sa kis tàm [òn Tuoh Ktu, xã Glar, kơnhoàl Đăk Đoa neh hòi điện thoại tus anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên yal bè bơta ngòt rơngơ\t ngan tu\ làng bol gơtìp rồn bơklơn, geh tu\ là lơh ờ su\k tàm nùs nhơm.

Ală cau do lài do neh ai càn lài priă làng bol in tam gơl broă ngui ù bơh ù lơh sa suơn sre tus mờ ù thổ cư, pơgồp bal càn priă ngân hàng, mơya tu\ do gam sồr làng bol pal tơm priă cồng uă ngan, ha là ngui broă lơh ndai kờ` sơgràm ù tiah.

Tu\ cau ai tơng^t jơnau đơs tus jòi kờ` g^t mùl màl, go\ broă do gam uă kal ke rơlao mờ ală bơta mờ làng bol geh yal, cau pơlam lơh sră ngui ù mờ càn priă geh tàm uă tiah, bơta rồn bơklơn gam drồl tus mờ ală kuang bàng kờ` sền gàr làng bol lơh broă sa.

Tu\ kơno geh cau lơh [ăo tus kờ` jòi g^t bè broă lơh ờ niam bơh cau pơnjồh lơh sră ngui ù mờ càn priă ngân hàng, ală làng bol lơh broă sa-do là ală cau neh gơtìp pơrlồm tàm [òn Tuoh Ktu mhar jòi tus, nggui hăt tơn jơdu\ wă năc tàm hìu kuang atbồ [òn Y Sưu.

Ngoh rơngăc rơlao jơh tàm khà cau do là bi Y Jur. Y Jur gam ờ su\k ơm tài ngòt roh ù suơn 71 thơ\k ơnàng mờ jòng 160 thơ\k tềng đah ngkời hìu lơh broă UBND xã Glar, kơnhoàl Đăk Đoa tơn.

Y Jur pà g^t, nam lài bi tus tơngai jào 260 tơlăk đong bơh ngân hàng mờ ờ geh priă tơm, den tàng gơtìp ngân hàng rơndăp tàm khà măt dồs jo\ tơngai ờ tơm priă. Tàm bơta hơ\, geh dùl nă cau ùr sơnđan là Tuất, koèng ngan là làng bol tàm [òn Tuoh Ktu tus, mờ đơs là ùr do geh dong kờl bi l^k bơdìh khà măt dồs jo\ tơngai, mờ khà tă mìng 10 tơlăk đong. Ùr do kung dong kờl bi lơh “sră ngui ù” ai bă ù suơn tềng ngkời xã tai.

Tài bă ù suơn do pal geh dùl bơnah ù thổ cư den hơ\ sồng bi geh càn uă priă. Di gơlan, tơnơ\ mờ tu\ neh geh sră ngui ù, bi gơtùi càn geh 400 tơlăk đong. Priă tă lơh “sră ngui ù” bè ùr do đơs là 60 tơlăk đong.

Y Jur tu\ go\ bè hơ\ den chờ hờp ngan tài geh bơsong ală kal ke, den tàng neh càn lài 330 tơlăk đong bơh ùr niam nùs do tơn. Tàm hơ\ geh dờp mùl màl 260 tơlăk đong kờ` tơm priă càn ngân hàng. 70 tơlăk priă gam tai klah tơn tàm broă tă priă lơh “sră ngui ù” bal mờ khà priă tă nàng jùt măt l^k bơdìh khà măt dồs jo\ tơngai.

Mơya, tu\ geh “sră ngui ù” tàm tê, Y Jur go\ măt kung gam tàm khà măt ală cau gơtìp dồs jo\ tơngai sơl, mờ ờ gơtùi càn priă. Ùr niam nùs do tus mờ sồr Y Jur bal mờ ală cau tàm hìu, kờ` cih măt ùr do tàm pang sră ngui ù suơn bal mờ bă ù hìu ơm pa geh tam gơl, nàng dong kờl bi Y Jur geh càn mờ khà priă uă. Y Jur dờn jơnau ùr niam nùs do den tàng tu\ do bă ù bi gam ngui, mơya adăt boh lam neh gơwèt mờ cau ndai. Bi yal:

-A` pin dờn là tài kung geh 2 hìu tai, dùl là hìu ồng Kul, bàr là hìu ồng A Nưng, kis tàm [òn Tuoh Klah, kung geh cih jơnau hơ tam gơl măt nàng ùr hơ\ càn priă. Ală sră nggal cih hơ bal den ùr hơ\ ờ ai cèng 1 pang lơi. Ờ ai a` in dùl pang lơi sơl, geh bal pang sră cih priă dồs, kờp jơh priă… Mơya tu\ hơ\, a` kung gam pin ùr Tuất là cau niam.

Jơnau mờr ndrờm mờ Y Jur kung gơtìp mờ ồng A Khul sơl, do là cau kis tàm [òn Tuoh Ktu, tu\ ồng do kờ` càn priă, geh cau lam lơh sră ngui ù mờ ai càn priă pơlam lơh sră nggal tam gơl broă ngui ù gơs ù thổ cư kờ` geh càn uă priă. Mìng is, bă ù bơh ồng A Khul ờ ơnàng, priă tă lơh sră nggal ờ uă rơlao mờ 35 tơlăk đong là priă tă mùl màl, 6 tơlăk đong tai là priă ơpah lơh sră.

Jơnau ring bal bơh bàr gah là ồng A Khul geh tơm mơ khà priă do tu\ geh càn priă. Mơya, tus tu\ do ồng A Khul ờ hềt geh càn priă, ờ hềt geh “sră ngui ù” tàm tê jăt mờ jơnau kơ\p kờ` sùm mờ neh gơtìp cau pơrlồm cih sră lùp dồs tus 100 tơlăk đong.

-Tu\ geh cau tus sền ù den đơs là mìng gơtùi càn 100 tơlăk đong mơ. Den tàng a` ờ bài. Tơnơ\ mờ hơ\ den ală broă gơtìp jo\ jòng sùm tus g^t nđờ nhai tơn. Tus tu\ do, cau cau tus lùp dồs, lùp priă lơh “sră ngui ù” dồs tus g^t nđờ rơhiang tơlăk đong. Mờ tu\ do cau hơ\ kung gam at sră ngui ù.

Jăt ồng Y Sưu, kuang atbồ [òn Tuoh Ktu yal, tàm [òn geh uă ngan cau kung ndrờm bè bi Y Jur mờ ồng A Khul sơl, gơtìp cau pơrlồm lơh sră ngui ù mờ càn priă.

Geh cau gơtìp roh ù, geh cau tăc jơh jơtài kờ` tơm dồs, cau ndai den sùm gơtìp pơhìn, pal tơm dồs priă cồng bơh broă kơnờm lơh sră ngui ù. Jăt ồng Y Sưu yal, broă do là tài làng bol ờ g^t wă, mờ geh bơta ờ di pal bơh broă rơwah ai càn priă bơh ngân hàng dê tai. Ồng Y Sưu yal:

-Tu\ tus sền ù, sền hìu ală bơta den kuang bàng ai càn priă đơs là ờ tơl bơta pràn kờ` càn priă. Mơya ờ g^t ală jơnau pơrlồm do neh geh kơlôi sơnơng bè lơi, lơh broă bal mờ ală hìu do là l^k công chứng, “ai măt să tòm, nàng să tòm dong kờl càn” hơ\ sồng công chứng mờ roh tơn ù. Bal mờ bă ù hơ\, tu\ geh cih măt làng bol den ờ tơl bơta pràn ai càn priă, mơya nđan lah cih măt cau ndai, geh càn priă?

Jăt mpồl Nông dân kơnhoàl Đăk Đoa yal, broă geh uă hìu cau tàm ală [òn làng bol kòn cau gơtìp geh ờ uă cau sơgràm broă dong kờl tam gơl broă ngui ù pơgồp bal mờ càn priă ngân hàng kờ` rồn bơklơn làng bol tơm priă cồng uă, ha là sơgràm tơn ù tiah là geh ngan.

Jăt ồng Y Jik, kuang atbồ mpồl yal, bơh nhai 6 nam 2019, mpồl neh sền wơl mờ geh jơnau yal mờ sră nggal tus mờ gơnoar dờng rơlao mờ huyện uỷ Đăk Đoa kung neh sồr bơsong. Mơya, tu\ đơs tus cồng nha broă bơsong do den ồng A Lưng, Phó kuang atbồ mpồl Nông dân kơnhoàl Đak Đoa, do là cau geh jào sền gròi ală cau pà g^t, bơta tu\ do gam kal ke uă rơlao mờ nam lài. Broă sền gàr gơnoar kuơ ai ală cau tàm mpồl in gơtìp uă ngan kal ke:

-Ală cau neh geh tu\ lơh broă m bol a`, tu\ do gơtìp kal ke ngan. Mờ geh jơnau pơhìn tai bơh ală cau dong kờl do mờ ngân hàng kung ngòt sơl, ờ khin ai ală cau do in càn priă tai. Ală cau do kơnờm mờ a`, mơya a` kung ờ khin sơl, tài ờ geh cau k` sền gàr să tòm, den tàng a` ờ bài lơh tai. Đơs ngan là bè hơ\, tài tu\ he yal, là mpồl nông dân kơnhoàl neh yal broă do.

Kờ` lơh loh rơlao tai ală broă gơrềng tus mờ broă kal ke lơh sră ngui ù-càn priă ngân hàng gam wàng se uă hìu làng bol tàm [òn Tuoh Ktu đơs is, xã Glar mờ kơnhoàl Đăk Đoa đơs bal, bol a` neh tus tìp mờ UBND xã mờ UBND kơnhoàl nàng lùp.

UBND kơnhoàl Đăk Đoa pà g^t, geh sồr mơ kuang àng kơnhoàl tus lùp khào lơh loh mờ geh hơ tàm tơngai gờ` ngan.

Cau mblàng Ndong Brawl