VOV4.K’ho -Ờ geh “đèng, gùng, hìu bơsram, hìu sơnơm”, jơgloh r[ah, tồn lah mìng geh tàm tiah kơh bơnơm jơnhoa, tiah sar lơgar ngài lơm, mơya bơta geh ngan do gơlik geh wơl tàm [òn Suối Cạn tềng hơđơm jơng bơnơm Chư Plong, mìng ơm ngài mờ tiah tờm kơnhoàl Phú Thiện, càr Gia Lai pơgăp 5 kơi sồ lơm. Rài kis wih wơl jơgloh r[ah, gal kòn, ờ geh bơsram hơ\ sồng jơgloh r[ah tai tàm do ờ hềt gi\t tus tu\ lơi den hơ\ sồng jơh.
{òn Suối Cạn ơm tềng hơđơm jơng bơnơm Chư Plong, bal mờ rlau 30 hìu làng bol kòn cau Jrai, ơm kis hat hat tàm bă ù ơnàng mìng pơgăp mìng 5 sào lơm. Làng bol ntrờ` ơm kis bơh uă [òn ndai tus mờ sơnđan is mat [òn jat mat hòi dà croh rềp tềng hơ\. Bulah mìng ơm ngài mờ tiah tờm kơnhoàl Phú Thiện di pơgăp 5 kơi sồ lơm, mơya [òn do gơlơh ơm is ngan, ờ tơl ală broă pal geh tàm rài kis bè đèng, gùng lòt, hìu bơsram, hìu sơnơm.
Bi Rmah H’Ngái ơm tàm [òn Suối Cạn, xã Ia Sol, kơnhoàl Phú Thiện yal.
A` ơm tàm do neh jo\ rau, 18 nam do bloh. Lài do ơm den hìu kal ke ngan, ờ geh ù tiah, a` lòt lơh broă apah sùm, lơh sa kung bòl glar sơl. Ơm tàm đah đơm ne, tàm [òn mè a` dê ờ geh ù. Ù mè bèp kung neh tăc jơh sơl, ùr bơklau a` pal lòt lơh broă apah nàng jòi sa tàm do.

Bi Rơmah H’Ngái gam kơnđu sau kòn ùr dê
Ai tê jùt dà mat nhìm, mò Siu H’Khéo, là dùl tàm ală cau bơh sơnrờp lòt tus tiah Suối Cạn ơm kis pà gi\t, bulah kơlôi rơcang ngan ai rài tơnơ\ do bơh ală kòn se geh deh tàm [òn in mơya mò kung bè uă cau ndai sơl lồi du\t kung pal sac rwah ơm kis tàm do tài bơh kung gam geh sơl dùl êt ù nàng lơh hìu ơm.
A` mu\t tàm do rlau 20 nam do sơl. Bòl glar kal ke ngan den hơ\ sồng pal mu\t tàm do mơya tàm do den ờ huan bòl glar rlau tài bơh gam geh sơl ù nàng lơh hìu, ơm kis. Sền bol kòn se tàm do, a` neh bòl glar kal ke mờng sơl den ờ go\ geh bơta lơi, mơya sền bol kơnòm bòl glar kal ke den kung golơh muăt jrùm ngan sơl mơya mbè gi\t lơh bè lơi.
Kơnhoàl, xã kung hòi jà rê ơm kis tàm tiah tờm kơnhoàl sơl, mơya rê tàm hơ\ den mbơh ai ù nàng ơm hơ\. Dilah mờ Dà lơgar nđàc sơngit dong kờl, geh ù, geh hìu den làng bol tàm do geh dô rê jơh gơ dê, rê nàng ai oh kòn kòn sau in geh lòt bơsram sră.

Rài kis gal kòn bơh dùl hìu bơnhă tàm [òn Suối Cạn dê
Kis ơm cah is, jơgloh r[ah, gal kòn mờ ờ geh bơsram gam là ală bơta ờ kơ\ kơl jăp tàm [òn Suối Cạn. {òn geh mờr 80 nă kơnòm dềt, mơya jơh ală mìng ơm wih wil tàm [òn lơm, lòt bơsram den mìng gơlơh lòt nhơl gời, den tàng bulah bơsram ơdu\ 4, ơdu\ 5 den kung ờ go\ git sră sơl.
Bè hìu bơnhă bi Rcom H’Preo geh tus 6 nă kòn, kòn dờng ngan rlau jơh là 18 sơnam, kòn dềt ngan rlau jơh rơ\p mìng 4 sơnam lơm. 3 nă kòn lòt bơsram kấp một mơya lòt jat bi ờ huan ngan khi lòt bơsram mờ ờ hềt chài sền sră, ờ hềt chài cih ngan.
Tàm do kal ke ir gơ bờh, kờ` lòt bơsram den pal lòt tus hờ hìu bơsram gùng ngài pơgăp 4, 5 kơi sồ, kàl mìu den bo\ bil ngan, dà croh tih jơnhoa, bol kơnòm ờ gơtùi lòt bơsram.
Mờ bè ờs den bol kơnòm kung pal dong kờl mè bèp lơh broă tàm hìu, hơ\ sồng lòt ê kơnrồ, lòt lơh broă apah den tàng lòt bơsram bàr pe ngai là ơm tơn. Bè kòn a`, ală kòn lòt bơsram ơdu\ 3, ơdu\ 5 sơl mơya ờ hềt chài sền sră, ờ hềt cih ngan.

Kòn dềt tàm Suối Cạn ờ huan lòt bơsram
Ờ lòt bơsram halà sơrbì bơsram gờ` kung gơlam tus jơnau gơlời wơl ală kơnòm dềt tàm [òn Suối Cạn sùm bao gờ` tàm sơnam 15, 16 bè jơnau 3 nă kòn ùr bơh bi Rmah H’Ngái dê.
Ală mè bèp sơnam pa dờng kung ờ go\ sền gròi sơl tus broă deh dùh di kơrhia tàm hìu bơnhă sơl mờ geh nùs nhơm sơlơh deh gal kòn den sơlơ chờ hờp. 5 nă kòn, 7 nă kòn geh tu\ là 10 nă kòn kung là jơnau bè ờs sơl tàm [òn dềt rơhền ngan do.
Jat ồng Phạm Văn Quyến, Chủ tịch UBND xã Ia Sol, kơnhoàl Phú Thiện yal, xã neh gi\t geh rài kis tàm [òn Suối Cạn bơh jo\ ngan mơya ờ hềt gơtùi geh gùng dà broă lơh geh cồng nha sơl. Tài bơh do là [òn crơng gơs is jat rài kis ntrờ` ơm kis làm bă tiah ờ go\ kơl jăp dùl anih.
Bơh sơnrờp mìng geh bàr pe nă cau tus ơm kis, Suối Cạn bè hơ\ gơguh rơhời tus bàr pe rhiang nă cau mờ xã ờ jai atbồ geh. Tus tu\ do, den xã mìng kơ\p gùng dà broă lơh bơsong bơh gơnoar atbồ kấp jơnhoa rlau dê lơm.
Bơh sơnrờp là dùl hìu, tơnơ\ hơ\ là geh tai, cau ơm jat bè ntrờ` ơm kis làm bă tiah, ờ go\ kơ\ kơl jăp dùl anih, tơnơ\ hơ\ rề rơhời jat tu\ tơngai. Jơh ală hìu làng bol tàm do ndrờm là cau ơm tàm thị trấn Phú Thiện lơm.
Den tàng bè hơ\, broă do nàng bơsong den gơ sồr pal geh bơta lơh bal krà` cê jơh nùs bơh ală kấp dê. Tàm hơ\ pal geh sră nggal bơto pơlam bơh kấp hơđăng dê bè broă dong kờl ù ơm ai làng bol kòn cau in tu\ mờ kal ke bè hìu ơm. Do là gùng dà broă lơh mờ bol a` gam kờ` tu\ do là ờ hềt geh.
Cau mblàng Lơ Mu K’Yến
Viết bình luận