VOV4.K’ho-Xã H’ra, kơnhoàl Mang Yang, càr Gia Lai lài do neh geh tu\ là xã mhar gơrềng ngan bè lơngăp lơngai chính trị tài bơh bơta lơh broă bơh yàng ờ ngan Hà Mòn dê.

Sơbơng roh ngan rlau jơh là uă cau Fulro neh sơmờm mblàng yal jơnau yàng tìs mờ kơrnoat boh lam nàng bơchồt, tam cah is bơta tam klac dờng jơi bơtiàn. Kờ` tam dră wơl mờ yàng ờ ngan Hà Mòn mờ ală mpồl cau gơjra` kơuềng, pơrlơ\ dră mờ dà lơgar, uă nam do, Phòng lơngăp lơngai kòn cau gơ wèt Kuang àng càr Gia Lai neh ai ală tổ lơh broă tus lơh broă tàm [òn lơgar.

Bơh hơ\, hòi jà, mờ jòi ku\p ală cau mblàng yal jơnau yàng tìs mờ kơrnoat boh lam mơkung dong làng bol tàm [òn lơgar in gi\t wa\ di gùng dà broă lơh Đảng, kơrnoat boh lam Dà lơgar dê, iang nùs lơh broă lơh sa, bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn.

Nam 2010, lơbơn lơhơ nùs mhar pin dờn jơnau bơchồt bơh cau ờ iơh dê, bi Phơi, cau Bahnar ơm tàm [òn Kdung, xã H’ra, kơnhoàl Mang Yang, càr Gia Lai bal mờ dùl mpồl cau tàm [òn dô pồn tàm brê, lam lơh broă lơh tam dră wơl mờ gơnoar atbồ tiah do.

Mơya, tàm ală tu\ lơh broă, bi Phơi rơhời gi\t go\ geh he mờ làng bol gơtìp cau pơrlồm den tàng lơh nền wơl rê wơl mờ [òn lơgar nàng tơlik mat. Tàm [òn, Phơi geh ală cau ling kuang àng bơh Phòng lơngăp lơngai kòn cau PA90, Kuang àng càr Gia Lai mblàng yal bơta ngan ngồn bơh yàng ờ ngan Hà Mòn dê, mơkung dong bi bơsram broă lơh hìu đam nàng bơtàu tơnguh lơh sa. Kah wơl ală ngai nhai lòt tìs gùng, rlau lơh tìs, bi Phơi pà git.

A` wờl să ngan tài bơh neh lòt tìs gùng. Tu\ wơl rê wơl, sền go\ làng bol tàm [òn neh bơtàu tơnguh lơh sa, ai ùr kòn he dê den kung gam bòl glar sùm. Tu\ wơl rê wơl, a` geh gơnoar atbồ tiah do, oh mi tàm PA90 mờ mpồl kuang àng kơnhoàl mblàng yal, dong kờl nàng ờ gơtìp bàs sìl mờ làng bol tàm [òn. Tu\ do rê tàm [òn, a` lòt lơh hìu đam cau in, nàng bơtàu tơnguh lơh sa, rài kis neh tơl ngui tơl sa.

{òn Kret Krot mờ [òn Kdung lài do pas sơm ngan tàm xã H’ra, kơnhoàl Mang Yang. Mơya, bơh tu\ yàng Hà Mon tus tàm do, bơto yal ală nùs nhơm bồ tơngoh iơh, den gi\t nđờ jơ\t nă làng bol neh sơrbì te\ broă lơh sa, dô pồn tàm brê, uă hìu bơnhă gơtìp gơ ơm tàm rài kis kal ke.

Nam 2012, mpồl lơh broă kơnhoàl Đak Đoa mờ Mang Yang bơh Phòng Lơngăp lơngai kòn cau (PA90) dê rê hờ [òn lơgar, ơm bal, sa bal, lơh broă bal mờ đơs bal dà kòn cau mờ làng bol tàm do. Mpồl lơh broă neh mblàng yal bè jơnau jòi kai bơh ală bol gơjra` kơuềng pơrlơ\ dră mờ dà lơgar, bơta tìs ờ di ngan bơh yàng ờ ngan Hà Mòn dê.

Ồng Ướt, cau kra [òn Kdung, xã H’ra pà gi\t, uă nam do, kơnờm bơh ală cau kuang àng PA90, ală [òn ờ gam geh hìu làng bol lơi lòt jat yàng ờ ngan Hà Mòn, khà cau dô pồn neh gơmù, lơngăp lơngai tiah neh geh gàr niam wơl.

Yàng ờ ngan Hà Mòn lơh tam cah is bơta tam klac, lơh sa ngai sơlơ gơmù. Sơrbì jơh hìu đam, lời sơrbì bau kòn ơm tàm hìu, den mbè gơtùi mờ lơh sa jai. Tổ lơngăp lơngai PA90 neh dong kờl làng bol [òn lơgar, pà sơnơm, pà phan bơna, àu mpha, hòi jà cau tàm brê rê wơl hờ hìu nàng lơh sa mờ hìu bơnhă, hòi jà làng bol [òn lơgar tơryang tơryồng lơh broă lơh sa, ờ go\ di lòt jat yàng ờ ngan Hà Mòn. Tu\ do, bơta lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng bơh [òn dê niam ngan.

            Đại úy Bùi Ngọc Đông, Đội phó Đội lơh broă kơnhoàl Đak Đoa- Mang Yang, gơ wèt Phòng lơngăp lơngai kòn cau (PA90), Kuang àng càr Gia Lai pà gi\t, tu\ do, đội geh 13 nă kuang bàng lơh broă tàm xã H’ra sùm ngai kung bè mang.

Ală nam do, bal mờ broă hòi jà, jòi ku\p ală cau lơh broă tam dră lơh aniai gơnoar atbồ, ală kuang àng PA90 gam lùp bơsram adat bơhian, bơta mờng quèng bơh làng bol [òn lơgar dê, lùp kờ` gi\t jơnau kơlôi sơnơng, bơta kơ\p kờ` bơh làng bol [òn lơgar dê, bơh hơ\ lơh geh bơta pin dờn tàm làng bol gơ wèt mờ mpồl kuang àng.

            Broă mờ bơta gơlik geh tàm do, làng bol gơtìp lơh tìs tài bơh jơnau gi\t wa\ bơh làng bol dê ờ hềt di mờ ờ hềt wil tơl. Oh mi tàm tổ ơm bal, sa bal, pah ngai, pah tu\ pah jiơ tam tìp, lùp làng bol, lùp kờ` gi\t jơnau kơlôi sơnơng, bơta kơ\p kờ` bơh làng bol dê, nùs nhơm tơl nă cau dê. Bal mờ broă lơh bơh kuang àng dê, oh mi sùm sền gròi lơh bè lơi mblàng yal ai làng bol in gi\t `chi gơlơh lòt jat gùng lòt hơ\ là tìs taih. Tàm do he là cau kòn bơh [òn dê.

Bal mờ bơta kơ\ nùs lơh broă sùm tàm [òn lơgar, ngac ngar tàm broă lơh, ală kuang àng Phòng Lơngăp lơngai kòn cau gơ wèt Kuang àng càr Gia Lai neh kơryan geh yàng ờ ngan Hà Mòn, dong làng bol tàm [òn gi\t loh geh jơnau jòi kai sơmờm broă yàng nàng tam dră lơh aniai Đảng mờ Dà lơgar.

Tu\ do, xã H’ra neh gơ wơl rê wơl mờ rài kis lơngăp lơngai bơh [òn lơgar jat Yàng Bàp dê. Làng bol jơh nùs lơh broă lơh sa, bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă, bơ\t bơtàu rài kis ngac ngar jak chài pa. Mơkung lơh jat niam nùs nhơm lơh broă geh kơnòl, pơgồp bal mờ mpồl kuang àng tàm broă tam dră, rơcang sơndră ală broă lơh mblàng yal jơnau yàng tìs mờ kơrnoat boh lam, gàr kơ\ lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng tàm [òn lơgar.

Cau mblàng Lơ Mu K’Yến