VOV4.K’ho- Gơtìp kal ke bơh kòp Covid-19 gam lơh làng bol lơh broă sa ală càr Tây Nguyên ờ sŭk tài gam kờñ geh git nđờ rơhiang rơbô nă cau nàng pĭc plai kơphe, kàl lơh sa 2021-2022. Mơya, bơta do kung lơh gơtìp bơklơn nàng gah lơh kơphe tàm tiah do tam gơl gùng dà broă lơh sa kă bro jăt broă lơh gơdờp bal mờ ală tam gơl. Mùl màl kung pà gŏ là, kơphe Tây Nguyên neh sơrlèt mờ uă bơta kal ke, geh ai tơngŏ bơta kuơ bơh kơphe dê, pơn jăt tai là dùl bơta tờm broă lơh sa mpồl bơtiàn tàm tiah do dê.

Tàm ală broă gơtìp ờ sŭk bè cau pĭc plai kơphe bal mờ nùs nhơm ờ sŭk bơh broă tơl niam ờ do ờ dă ai broă lơh tàm kàl pĭc plai kơphe pa, ală cau tàm Hợp tác xã kă bro Phượng Hoàng, xã Ia Nan, kơnhoàl Đức Cơ, càr Gia Lai kung gam pin dờn.

                                        Kơphe neh dum tàm kơnhoàl Đăk Hà, càr Kon Tum

Ồng Nguyễn Tấn Duy, Kuang atbồ Hợp tác xã pà git, mpồl lơh broă do pa bơyai lơh pơrjum 18 mpồl pơgồp bal lơh sa, lơh gơs ală mpồl online nàng tam pà jơnau tơngit bè tam gơl tơngai pĭc plai kơphe; lùp ờ uă mpồl lơh sa kă bro tàm kơnhoàl geh công nhân gam ơm nàng ơpah lơh broă; ai geh gùng dà broă lơh nền nòn bè broă ntrờn cau lơh broă-rơndeh pơn diang. Ồng Duy pin dờn là, mờ broă rơcang lài nền nòn bè hơ̆, broă pĭc plai kơphe 550 lồ bơh Hợp tác xã geh ờ gơtìp koh gơl: “Hợp tác xã pơrjum ală mpồl lơh broă bal nàng cri bơyai. Bè mpồl A geh bă ù pic ờ tơl cau den pơgồp bal mpồl B, mpồl C nàng pic, tam pà cau bal, dơ̆ bàr là geh ai rơndeh pơn diang tơn tus tơl suơn nàng dong kờl pic, tơmù priă tă ai làng bol in. Đơs ngan là geh broă ngui uă, xã do tus mờ xã ndai, dong kờl bal tàm broă pic plai”.

Tơl lồ kơphe pal geh di pơgăp 60 nă cau lơh broă nàng pic, priă jơh di pơgăp 10 tơlăk đong. Kàl lơh sa nam 2021-2022 do, Tây Nguyên kờñ geh 35 tơlăk nă cau lơh broă nàng pic plai di pơgăp 600 rơbô lồ, kơphe, là kal ke uă ngan tàm bơta kòp Covid-19 gam gơtờp mhar. Mơya, mờ git nđờ rơhiang rơbô nă cau tus bơh ală càr hờ đah jum, bơta kal ke do gam geh ală càr tam gơl gơs bơta niam. Pic plai kơphe geh gơs broă lơh lài niam ngan dong kờl khà cau lơh broă do geh broă lơh mờ geh priă, gàr wơl 600 tơmàn đong priă ơpah nàng geh lơh niam rài kis mpồl bơtiàn tàm 2 nhai lơh sa tus do in.

Pic plai kơphe mìng geh lơh mờ să, den tàng pah nam Tây Nguyên kờñ tai jơ̆t tơlăk nă cau tơl kàl lơh sa

Ồng Nguyễn Ngọc Trang, Phó Chủ tịch UBND kơnhoàl Đăk Hà, do là kơnhoàl geh bă ù tam kơphe uă ngan càr Kon Tum dê pà git, gah lơh kơphe bơh kơnhoàl dê tŭ do neh geh bơyai lơh niam rơlao, lơh sa di pal rơlao, den tàng mhar ai geh ală gùng dà broă bơsong kal ke di lah gơtìp. Pơgăp mờ do 3 poh, kơnhoàl neh lơh jăt gùng dà broă lơh mùl màl, bơsong broă pic plai kơphe 10 rơbô lồ tàm kơnhoàl do in: “Tơnơ̆ mờ tŭ lơh ndrờm bal gùt kơnhoàl gam jơnkah cau lơh broă, den tàng UBND kơnhoàl neh bơ̆t bơtàu rơndăp broă tam pà tơrgùm broă lam sồr khà cau lơh broă tàm sơnam lơh broă pal lòt pic plai kơphe. Đơng lam ală xã lơh gơs ală mpồl pic plai kơphe tàm ƀòn. Hơ̆ sồng lam sồr làng bol lơh jăt broă tam gơl bal pic. Di lah lơh niam broă lam sồr mờ lời geh khà cau lơh broă tŭ do bơh kơnhoàl ai pic plai kơphe jơh den kơnhoàl geh gàr niam broă pic plai kơphe kàl lơh sa 2021”.

Sơrlèt kờ kal ke mờ lơh ngan tam gơl pa là broă lơh jŏ jòng mờ kơphe Tây Nguyên neh sơrlèt tàm 15 nam do. Tŭ do, kơphe Tây Nguyên neh geh bơta kơl jăp, mờ sơntìl pa geh cồng nha uă, bơta niam geh uă, tongai pic plai geh tơn rŭc-ƀuơn ai broă ìs mờ lơh bal mờ phan lơh broă ràng rơwah-hìu prăp ndrờm bal. Jăt ồng Thái Như Hiệp, Kuang atbồ Công ty TNHH MTV Vĩnh Hiệp-do là dùl mpồl lơh sa kă bro bơcri priă lơh kơphe uă ngan càr Gia Lai dê mờ ală bơta neh geh do, mpồl lơh sa kă bro neh jai ơ̆t ơl mờ broă kal ke hìu prăp tài bơh kòp Covid-19 tàm tơnga do, gàr niam broă lơh sa kă bro, mờ gàr niam broă rơcang sơndră mờ kòp gơtờp, ai gah lơh kơphe in pơn jăt tai dờng pràn. 9 nhai nam 2021, bŭ lah khà tăc mờ lơgar bơdìh kơphe dê gơmù 5,4%, mơya priă tăc mờ lơgar bơdìh gam gơguh 3,2% pơn drờm mờ tŭ do nam 2020. Ồng Hiệp pà git, gah lơh kơphe Tây Nguyên gam gơguh pràn tơl nam mờ broă pờ ơnàng ală broă lơh kơphe geh bơta dờp dunia mờ kơphe bơkah. Den tàng, bal mờ broă gơguh bơta kuơ bơh broă lơh sa mpồl bơtiàn, gah lơh sa do gam tơnguh geh bơngă tàm drà kă bro, gàr niam broă tơnguh bơtàu kơl jăp. Bơta pràn ai broă brồ guh hơ̆ là broă pơgồp bal ngai sơlơ nền nòn bơh cau lơh sa, mpồl lơh sa kă bro bal mờ dà lơgar: “Cau lơh broă sa tam gơl mhar ngan mờ mpồl lơh sa sùm lơh broă di mờ jơnau geh ai; dờp broă tam gơl nàng rơcang bal mờ mpồl lơh sa kă bro tam pà bal, chồl pràn phan geh lơh bơh kơphe tàm tiah do gơguh uă rơlao, tơnguh tus khà dà lơgar Việt Nam bè kơphe. Hơ̆ là dùl tàm ală broă lơh jŏ jòng rơcang neh jŏ ngan. Do là kơnờm mờ broă lơh ngan bơh gơnoar atbồ tàm do, ală sở, gah lơh broă neh lơh ngan dong kờl, sùm lơh broă bal mờ dong kờl bol añ bal mờ cau lơh broă sa tơnguh bơtàu kơl jăp mờ tơlir”.

Tây Nguyên gam mŭt tàm kàl pic plai kơphe pa mờ khà priă kơphe gơguh 5 rơbô đong tàm 1 kĭ pơn drờm mờ nam lài, geh 41 rơbô đong tàm 1 kĭ. Do là jơnau niam lam sồr cau lơh sa kă bro kơphe lơh jăt sùm mờ broă tơnguh bơtàu. Ală bơta bè bơta geh kơphe gùt plai ù pà gŏ, khà priă do di gơlan geh gàr kơl jăp ha là geh pơn jăt tai gơguh uă rơlao. Mờ bè hơ̆, mờ khà lơh geh kờp dŭ di pơgăp 1 tơlăk 640 rơbô tấn, cau tam kơphe Tây Nguyên kàl lơh sa do geh priă uă rơlao mờ kàl lài 8 rơbô 200 tơmàn đong. Gơdờp bal geh cồng nha mờ ală kal ke, kơphe Tây Nguyên gam pơn jăt tai tơnguh uă bơta kuơ bơh kơphe dê.

Cau mblàng Ndong Brawl