VOV4.K’ho- Git loh bồ tơngoh, nùs nhơm bơh Bác Hồ dê tàm sră pơyua tus Pơrjm dờng cau ala mat ală jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau tiah đah jum dà lơgar nam 1946, nam 2009, rlau 240 nă cau kra ƀòn tàm Tây Nguyên neh ala mat làng bol ală jơi bơtiàn kòn cau kĭ “Sră pơyoa tơnggŏ bơta jơh nùs lơh ngan” ai tơnggŏ nùs nhơm lơh ngan, pơgồp bal bơta pràn, dùl nùs bal bơt bơtàu Tây Nguyên bơtàu tơnguh tơl làm, pơgồp bơnah tàm broă lơh bơt bơtàu mờ sền gàr dà lơgar. Tàm tŭ tơngai lơh jat sră pơyoa tơnggŏ bơta jơh nùs lơh ngan, ală kra ƀòn sùm lơh krơh lài ai tơnggŏ bơngă pin dờn, pràn jak he dê, den tàng geh pơn yơu bè ală “tờm chi dờng jŏ nam” geh bơta pràn gơ rề dờng ngan bồ tơngoh, nùs nhơm bơh Bác Hồ dê tus làng bol kòn cau Tây Nguyên.

Neh gơ gơs mờng kwèng, kra ƀòn ồng Hmrik, kòn cau Jrai ơm tàm ƀòn Ia Nueng, xã Biển Hồ, ƀòn dờng Pleiku, càr Gia Lai sùm guh gờñ. Ồng Hmrik yal: Kờñ mblàng yal ală gùng dà bơh Đảng, adat boh lam bơh Dà lơgar dê tus làng bol den să tờm hìu bơnhă ồng pal lơh krơh lài. Pa do, Dà lơgar dong kờl 300 tơlak đông nàng lơh hìu pơrjum ƀòn tàm ƀòn Ia Nueng. Tơnơ̆ tŭ lơh krơh lài tă pơgồp 1 tơlak đông, ồng lòt hòi jà tàm ƀòn, tơl hìu bơnhă tă pơgồp 500 rbô đông, pơgồp bơnah lơh Hìu pơrjum ƀòn dờng niam. Ồng Hmrik đơs: “Mờ gơnoar broă là kra ƀòn, añ kờñ tơngkah jơh tơl nă làng bol in kis pal sùm tàm kờñ gơboh, tàm dong kờl bal mờ gơp, ờ tam cah gah jat yàng. Tài tam klac lơh gơlik bơta pràn, tiah lơi geh tam klac den tiah hơ̆ geh bơta pràn. Hơ̆ là jơnau mờ Bác Hồ neh nting tơngkah bol he. Añ nam do 74 sơnam, lơh kra ƀòn neh 18 nam do, añ pal lơh krơh lài, lam lài, lơh ală broă niam, broă geh kuơ mpồl bơtiàn in, mìng geh bè hơ̆ den hơ̆ sồng làng bol iat mờ đòm jat”.

Ồng Hmrik iat jơnau yal tơnggit tàm rơdiô

Mờr 20 nam geh pồ lơh kra ƀòn, ồng Hmrik sùm geh ală kâp, gah broă lơh jờng rơ, pà khà jờng, phan ƀàn. Pơn rơ bè: Ƀằng khen bơh Ƀộ Quôk phòng dê tài neh geh cồng nha jak ngan tàm srơh tàm pơrlòng “Sơnam dờng, krơh niam”, Ƀằng khen bơh Củ tịc Ủy ƀan Ñân zân càr Gia Lai dê tài geh cồng nha jak ngan tàm srơh “Jơh gùt làng bol sền gàr lơngăp lơngai dà lơgar”, Ƀằng khen bơh Ƀan Tuyên giáo dà lơgar dê tài neh geh cồng nha jak ngan tàm broă “Bơsram mờ lơh jat krơh niam Hồ Chí Minh”. Ồng Hmrik yal: Pơn iờ să ngan mờ ală khà jờng kuơmàng, sơlơ kah tus nùs nhơm king crŭ, rềp mềr bơh Bác Hồ dê tŭ pơyua sră tus Pơrjum dờng cau ala mat ală jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau tàm Pleiku ngai 19/4/1946; bơh hơ̆ bè geh tai bơta pràn nàng pơn jat tai tă pơgồp: “Bác Hồ đơs ờ gơtùi tus bal pơrjum mờ làng bol, tài gùng lòt ngài ir, den tàng Bác Hồ mìng pơyua sră làng bol in. Bác Hồ đơs 54 jơi bơtiàn kòn cau oh mi bol he, tàm hơ̆ geh cau Yoan, Jrai, Rơđê… ndrờm là oh mi pròc mhàm tờm, bol he tam klac bal tĕ. Tam klac wơl mờ gơp nàng bơt bơtàu dùl dà lơgar pràn rlau, bơtàu tơnguh rlau nàng làng bol ƀòn lơgar in hờm ram, chờ hờp, kòn sau geh lòt bơsram tơl làm. Bác Hồ ờ hềt geh tŭ tus Tây Nguyên, mơya tàm nùs tồr làng bol dê sùm geh rùp să Bác Hồ dê. Kơnờm geh Bác Hồ tề lam, sòl pơn đàng mờ rài kis làng bol dê ngai sơlơ hờm ram rlau, geh đèng, gùng lòt, hìu bơsram, hìu sơnơm sàng goh, niam bơnĕ”.

Ồng Siu Plim, kra ƀòn kòn cau Jrai ơm tàm ƀòn Bloi, thị trấn Ia Ly, kơnhoàl Chư Păh, càr Gia Lai kung là dùl tàm khà rlau 20 nă cau kra ƀòn tàm Tây Nguyên neh kĭ “Sră pơyoa tơnggŏ bơta jơh nùs lơh ngan” ai tơnggŏ nùs nhơm pơn đơl lơh ngan, pơgồp bal bơta pràn, dùl nùs bal bơt bơtàu Tây Nguyên bơtàu tơnguh tơl làm. Neh rlau 80 sơnam, là dùl nă cau ling yau, mờ kung là dùl nă pơgru neh jơh sơnam rê rlô lơh broă mờ geh làng bol pin dờn pồ lơh kra ƀòn rlau 30 nam do, ồng Siu Plim sùm git loh nùs nhơm tam klac bal tàm sră pơyua Bác Hồ dê tus pơrjum dờng cau ala mat jơi bơtiàn kòn cau tiah đah jum dà lơgar nam 1946, mờ sùm sền sră pơyua bè dùl phan kuơ dờng màng ngan tàm tơl hìu bơnhă. Mờ ồng kung pơn iờ să ngan tŭ geh tus bal dơ̆ sơn đờm ai ngui rùp mòn Bác Hồ mờ Tây Nguyên mờ dơ̆ sơn đờm ai ngui Ƀlàng dờng tam klac tàm ƀòn dờng Pleiku: “Sră Bác Hồ pơyua pơrjum dờng cau ala mat ală jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau geh phàt làng bol ală kòn cau Jrai, Bahnar, Sơdàng in, tơl hìu bơnhă ndrờm geh lơm. Tơngume sră pơyua bơh Bác Hồ dê kuơmàng ngan rlau jơh là đơs nền nùs nhơm tam klac bal jơi bơtiàn. Iat jat jơnau bơto Bác Hồ dê, ală jơi bơtiàn kòn cau tam klac bal tam lơh mờ bol sò tơm, tơngklàs dà lơgar, tam klac bal tơrgùm bơt bơtàu ƀòn tờm. Sră pơyua bơh Bác Hồ dê là phan kuơ ndu gơn rơh ngan. Kơnờm geh sră pơyua Bác Hồ dê, bồ tơngoh đơng lam loh làng, làng bol iat mờ lơh jat jơh nùs. Bác Hồ ờ hềt geh tŭ tus Tây Nguyên mơya sră pơyua Bác Hồ dê tus cau Tây Nguyên là kuơmàng, pal geh ki ngàm ngan”.

Ồng Siu Plim yal bè broă bơsram sră pơyua Bác Hồ

Bơsram sră pơyua Bác Hồ dê, hìu bơnhă ồng Siu Plim sùm lơh krơh lài tàm tơl broă lơh. Bè lơh broă, lơh sa, hìu bơnhă ồng geh rlau 3 lồ ù nàng tam phan, tàm khà hơ̆ geh 4 sàu kòi sre, 3 sàu ù nàng tam chi tam lơyah ngai, 1 lồ ù tam ƀời lời, 1 lồ 3 ù tam kơphe mờ 8 sàu ù tam kau su. Priă lơh geh pah nam rlau 150 tơlak đông. Tŭ broă lơh sa kơ̆ kơljap, hìu bơnhă ồng sùm dong kờl ală hìu bơnhă kal ke bè sơntìl chi tam, ai càn priă ờ sa priă cồng. Kuơmàng, mờ bơngă pin dờn bơh cau kra ƀòn dê, ồng Siu Plim neh mblàng yal, hòi jà làng bol  tam klac bal, jơh nùs lơh broă nàng brồ guh lơh pas. Iat jat ồng, làng bol tàm ƀòn neh khin cha ai ală bơta sơntìl chi tam, phan ròng pa geh cồng nha lơh sa uă ngui tàm broă lơh sa mờ lơh anih suơn dờng nàng bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă, pơgồp bơnah bơt bơtàu ƀòn lơgar pa.

Cau mblàng K’Duẩn