VOV4.K’ho- Ală nam do, nùs nhơm tam klăc gĭt gơ̆p lơh bơyô bal đah 2 Đảng, 2 Dà lơgar, đah càr Sơn La mờ ală càr tiah đah tô lơgar Lào dê geh sơlơ bơ̆t bơtàu mờ bơtàu tơnguh rlau tai bơh uă broă lơh geh kwơ mờ geh ngan. Tàm càr Sơn La, tàm gơl gùng tiah nhàr lơgar đah Việt Nam mờ Lào geh 7 ƀòn bơh bàr gah tiah nhàr lơgar dê neh kĭ hơ lơh oh mi bal, mờ tơngume geh lơh jăt ngan ngồn, di mờ bơta geh ngan bơh tơl ƀòn lơgar dê mờ dipal mờ bơhiàn bơta mờng kwèng bơh yau bơh làng bol bàr đah tiah nhàr lơgar dê. Lơh geh dang che tàm bơrkuăt bal tơl ƀòn, làng bol 2 đah tiah nhàr lơgar bè bơhiàn ờs mờng tam klăc bal “bơngàn piang tam pà bàr, nai boh tam pà bàr đah”, sơlơ tơnguh tai lơh broă bal tàm bơta pa.

Ƀòn Lao Khô 1, xã Phiêng Khoài, kơnhoàl Yên Châu, tàm ală nam tam lơh mờ bol sò tơm Tây sơgràm phà dà lơgar he bơh nam 1949- 1952, geh Ƀồc Tổng Ƀí thư Đảng Làng bol kăc màng Lào lài do ồng Cayson Phomvihan mờ Mpồl lam lài Lào Bắc tŭ hơ̆ rwah lơh anih bơ̆t bơtàu mpồl lơh broă kăc màng. Bơta dong kờl jơh nùs jơh tồr, ờ gŏ rơngòt bơta sơbơng roh bơh hìu bơnhă ồng Tráng Lao Khô dê neh ròng mpồn kwang bàng mờ dong kờl jơh pràn he dê ai lơgar gơ̆p bơyô in neh pơgồp bơnah sơlơ lơh niam rlau tai nùs nhơm tam klăc bal đah bàr Đảng, bàr Dà lơgar mờ bàr jơi bơtiàn Việt Nam mờ Lào. Bơh bàr pe hìu làng bol kòn cau Mông bơh hìu bơnhă ồng Tráng Lao Khô dê, tŭ do neh rề ơnàng gơ gơs ƀòn pa, ai măt Lao Khô 1 ala ai măt Phiêng Sa lài do in. Do kung là ƀòn bơh sơnrờp geh rwah lam lơh broă lơh oh mi bal ală ƀòn đah bàr tiah nhàr lơgar tàm càr Sơn La.

Bơ̆t bơtàu tiah nhàr lơgar pas sơm niam bơnĕ, bềng nùs nhơm gĭt gơ̆p lơh bơyô bal Việt Nam mờ Lào

Jăt bi Tráng Lao Khai, Kwang ătbồ ƀòn Lao Khô 1 yal, ƀòn geh 130 hìu, lài mờ tŭ lơh oh mi bal, làng bol ƀòn Lao Khô 1 mờ ƀòn Nà Khạng gơwèt mpồl ƀòn Phiêng Xa, kơnhoàl Xiềng Khọ, càr Hủa Phăn, lơgar Lào bơh jŏ neh sùm sền gơ̆p là oh mi, ƀòn đah do gơlik jơnau lơi den làng bol ƀòn đah ne tam pà bal; mìng geh bơta tŭ ờ hềt lơh oh mi bal den broă lòt rê, còp rwàng cau pròc mhàm halà broă lơh cribơyai, tìp măt lơh kwèng tìp dùl êt kal ke. Ồng Tráng Lao Khai, yal: Tŭ lơh oh mi bal đah ƀòn mờ ƀòn, bol añ lơh sa đah do den bơyô kung rơcăng tus sơl nàng lùp bơsram bơta mờng chài, mờ tŭ geh bơta mờng chài den bol añ tam gơl bơta mờng chài bơh bol añ dê ai ală bơyô in; pơnyơu bè tờm tơngời, tờm kòi lài do, tŭ do bol añ tam gơl tus chi sa plai, bơyô kung neh gŏ broă lơh bơh bol añ dê geh cồng nha den tàng lòt bơsram, bol añ kung jơh nùs ngan bơto pơlam broă chài tam mờ sơngka sền gàr tờm chi sa plai.

 Bal mờ broă cribơyai broă lơh, lòt rê kă bro phan bơna, cau ling Pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr lơgar Chiềng On, kơnhoàl Yên Châu bal mờ làng bol ƀòn Lao Khô 1 kung lòt tus ƀòn Nà Khạng pơlam làng bol ƀòn lơgar in broă chài lơh kòi sre mờ ngui sơntìl kòi pa nàng lòng tam lài; bơto bơta chài tam, dong kờl, mờ ai pà mờr 2 rbô sơntìl chi sa plai bè plai kriang hậu, plai màk...Kơnờm bè hơ̆, làng bol ƀòn Nà Khạng neh jơh nùs ngan đòm jăt bơta jak chài tàm broă tam phan, rơhời gơguh priă lơh geh; broă tàm pơgơl phan kă bro đah làng bol 2 gah dê geh lơh ƀươn rlau. Bi Dừ Lao Chảnh ơm tàm ƀòn Lao Khô 1, xã Phiêng Khoài, pà gĭt: Bàr đah Việt Nam mờ Lào lơh oh mi bal, añ kung lòt tus đah ne nàng dong kờl oh mi đah lơgar Lào bè: Nà Khạng, Keo Lôm, Phiêng Xa...bè bơta đah chi sa plai. Lòt tus đah hơ̆, khi tăc he kung blơi cèng rê sơl nàng tăc dong kờl oh mi; ai tàm ƀòn añ tam ală bơta chi sa plai lơi geh cồng nha uă den kung cèng tus đah ne tiah nhàr lơgar ai oh mi in nàng lơh bal mờ gơ̆p.

Kwang bàng mờ cau ling Pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr lơgar Chiềng On mblàng yal hòi jà làng bol lơh jăt niam kơrnoăt lơh oh mi bal neh geh lơh mờ bơ̆t bơtàu mờr 10 nam do

 Nam 2013, Gah đơng lam Mpồl ling sền gàr tiah nhàr lơgar càr Sơn La neh dong kờl ai kâp ủy, gơnoar ătbồ tiah do in yal tơngĭt mờ lam lơh kĭ hơ lơh oh mi bal 7 yô ƀòn mờ ƀòn tàm bàr đah tiah nhàr lơgar gơwèt kơnhoàl Yên Châu, càr Sơn La mờ kơnhoàl Xiềng Khọ, càr Hủa Phăn, lơgar Kộng hoà Zân củ làng bol Lào.

Mờr 10 nam lơh oh mi bal, ală mpồl, ală ƀòn neh lơh jăt niam kơrnoăt lơh oh mi bal, dong kờl bal tàm ală broă lơh sa, niam chài, mpồl bơtiàn, bơsong bal ală dơ̆ broă gơlik geh tàm tiah nhàr lơgar mờ nùs nhơm bơh ală “cau oh mi”, bơh nùs nhơm tam klăc bal dunia niam bơnĕ; ờ gam jơnau sơgràm ù tam phan, sơgràm ù ơm kis, làng bol lời sơrbì sươn rơhàng, lik lòt tus lơgar ndai tìs mờ adat boh lam lòt tus đah ne tiah nhàr lơgar lơh broă, rài kis làng bol tàm tiah nhàr lơgar dê ngai sơlơ tơl ngui tơl sa rlau. Ồng Bun Luôi Súc Thi Vông, Kwang ătbồ Sở Lơh broă mờ lơgar ndai càr Hủa Phăn, lơgar Kộng hoà Zân củ làng bol Lào, pà gĭt: Ală ƀòn ơm rềp nhàr jăt gùng nhàr lơgar đah càr Hủa Phăn mờ càr Sơn La bơh lài tus tŭ do sùm gàr bơta gĭt gơ̆p lơh oh mi bal đềt mềr ngan, tam klăc bal jơh nùs, tam klăc bal mờ geh lòt rê, còp rwàng, tìp măt lơh kwèng lùp bơsram bal, tàm dong kờl bal mờ gơ̆p. Bal mờ gơ̆p tơrgùm bal pràn sền gàr kơ̆ kơl jăp gùng nhàr lơgar jrong nhàr lơgar bơh bàr lơgar dê, jơi bơtiàn Việt Nam mờ Lào đơs bal, kwơmàng là ală tiah bơh càr Hủa Phăn mờ càr Sơn La dê đơs is.

Kwang bàng mờ cau ling Pôs đồng ling sền gàr tiah nhàr lơgar Chiềng On mblàng yal hòi jà làng bol lơh jăt niam kơrnoăt lơh oh mi bal neh geh lơh mờ bơ̆t bơtàu mờr 10 nam do

Bal mờ tam pà bal, tàm dong kờl bal tàm bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn, broă lơh oh mi bal đah ală mpồl ƀòn làng bol ơm kis bàr đah tiah nhàr lơgar neh pơgồp bơnah kwơmàng tàm broă gàr niam lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng lơngai mpồl bơtiàn tiah nhàr lơgar; ngui niam bơta pràn làng bol tàm broă ătbồ, sền gàr, bơ̆t bơtàu gùng nhàr lơgar ring lơngai, gĭt gơ̆p lơh bơyô bal, lơh broă bal bơtàu tơnguh bal; lơh kơ̆ kơl jăp wơl bơta gĭt gơ̆p ờs mờng bơh yau tam klăc bal, gĭt gơ̆p lơh bơyô bal dờng màng đah Việt Nam mờ Lào sơlơ niam bơnĕ rlau mờ jŏ jòng.

            Cau cih VOV Tây Bắc- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến