VOV4.K’ho- Lâm Đồng là tiah pơnrơ ngan bè gah lơh broă ngui kông nghệ kao tàm lơh broă sa sươn sre. Tơngai lài, làng bol kòn cau kung neh khin cha bơcri priă, ngui măy mok jak chài pa rài do nàng tam biăp, bơkàu cèng wơl priă jền lơh sa uă. Tàm xã Phi Tô, kơnhoàl Lâm Hà, lài do làng bol mìng tam kơphê, jơh gùt nam hơ̆ sồng geh priă jền, mơya tŭ do neh geh uă broă lơh tam lagim gơ ai priă jền sùm gùt nam. Tàm hơ̆ geh hìu bơnhă Ka Lương, kòn cau K’ho tàm thôn Phi Sour, xã Phi Tô là dùl hìu bơnhă ai lơh pơnyơu.
Bơta sền gŏ gơlơh niam bơh sơnrờp tŭ lòt tus thôn Phi Sour, xã Phi Tô, kơnhoàl Lâm Hà, càr Lâm Đồng là uă ngan hìu kwơ̆, hìu rơkàng thái tàm bơrlŭ bal mờ sươn kơphê mờ ală tiah hìu krơh, hìu jàl. Hìu bơnhă bi Ka Lương, cau K’ho Sre ơm rềp gùng dă cài tơn. Đah ngkời hìu niam bơnĕ ngan là dùl bă hìu krơh ơnàng 700 thơk vuông, geh ală ding tuh dà, phơng sih măy mok lơh is jơh lơm. Do là broă lơh tam lagim mờ ală bơta biăp, bùm, plai chi tàm hìu krơh bơh sơnrờp tàm thôn Phi Sour, xã Phi Tô dê. Bi Ka Lương pà gĭt, tơnơ̆ tŭ tăc kơphê, hìu bơcri mờr 500 tơlak đong nàng lơh hìu krơh. Ai priă tă lơh bơh sơnrờp là priă càn 30 tơlak đong, mờ priă càn dong kờl priă cồng bơh Ngân hàng Cíñ săc kơnhoàl Lâm Hà dê. Tơnơ̆ dơ̆ lơh lagim bơh sơnrờp, gŏ gơlơh geh cồng nha, hìu bơnhă bi pơn jăt tai càn 20 tơlak đong nàng tam 4 sàu plai su su, mờ ală bơta bùm, kơnuh mờ plai chi ndai. Bi Ka Lương yal, làng bol tàm do mùl kwèng mờ tờm kơphê, tŭ tam gơl tus tam lagim là broă lơh pa, kờñ pal geh bơta gĭt wă bè bơta jak chài măy mok. Bi Ka Lương yal: Bè bơta chài sơngka sền gàr den añ lòt lùp bơsram is, tài bơh tàm do Mpồl Cau ùr xã ờ hềt lơh broă do den tàng añ pal lòt tus tàm tiah Đơn Dương ne nàng bơsram bơta mờng chài, lòt jăt bàr nă oh mi cau yoan nàng sền đah hơ̆ khi lơh bè lơi, khi ngui sơntìl lơi nàng he geh bơta mờng chài rê lơh.

Bi Ka Lương sền gàr Lagim tàm hìu krơh
Tam lagim tàm hìu krơh là dùl bơta chài pa, krơi is jơh lơm pơndrờm mờ broă tam kơphê. Bi Ka Lương pà gĭt, pal ngui tŭ ru tàm tŭ àng drim gờñ, trồ klo ngai halà trồ mho mang nàng sền gàr. Tam lagim gơ sồr uă ngan broă sền gàr mờ sền gàr pal lơh kơrhia ngan; ngan là bơta chài kơryan kòp bơtờp lơh aniai. Phan bơna hìu bơnhă dê lơh geh ndrờm geh cau blơi tơn tàm sươn bal mờ giă geh sùm mờ geh tŭ jơnhoa rlau mờ giă tàm drà. Mìng kờp is priă lơh geh bơh 700 thơk vuông hìu krơh mờ ală bơta biăp, bùm, plai chi, pah nhai bi Ka Lương lơh geh rlau 10 tơlak đong. Do là priă lơh geh kwơmàng ngan, tơl nàng ngui sa tàm rài kis hìu bơnhă in. Bơdìh hơ̆ tai, hìu bơnhă bi Ka Lương gam geh 5 sào kơphê, ròng phan mờ lơh geh kòi sre. Jăt bi Ka Lương yal, broă tam gơl tus tam lagim tàm hìu krơh là broă lơh pa gơcèng bơta bơtàu tơnguh pràn tàm broă lơh sa hìu bơnhă dê. Bi Ka Lương yal: Lài do, cau kòn cau he mờng kwèng mờ broă lơh broă sa ờ hềt bơtàu tơnguh. Mờ cau K’ho kung bè hơ̆ sơl bờh, sùm kơ̆p kơldìng wơl tàm dùl tờm kơphê lơm, jơh dùl nam lơh geh dùl dơ̆ lơm, mờ jơh ală priă ngui sa tàm hìu bơnhă, ròng siam oh kòn lòt bơsram pal lòt lèng càn bơdìh lơm. Lồi nam lơh geh ờ tơl nàng tơm dồs càn cau dê bulah kơphê lơh tus dùl lồ ih. Tơnơ̆ hơ̆, añ lòt lơh apah oh mi cau Yoan in, kơno khi yal là ờ gŏ di lơh gời dùl nơm kơphê lơm, mờ pal tam gơl, pal tam lagim, tài bơh lagim do geh priă jền uă rlau pơndrờm mờ tờm kơphê. Bulah lagim lơh geh dùl dơ̆ dùl êt gời mơya tàm dùl nhai lơh geh uă dơ̆.
Ală nam do, ală kâp Mpồl Cau ùr tàm Lâm Hà neh hòi jà oh mi cau ùr tàm mpồl khin cha ngui bơta jak chài măy mok, măy mok jak chài pa rài do tàm broă lơh sa; bơcri priă sền gàr tờm chi tam, phan ròng geh cồng nha. Mpồl Tam klăc cau ùr ală kâp tàm Lâm Hà neh jơh nùs ngan jòi ală bơnah priă càn dong kờl cau ùr bơtàu tơnguh lơh sa; dong kờl cau ùr tàm mpồl càn priă bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă, rơhời tơrmù rƀah tàm ƀòn lơgar. Tus tŭ do, Mpồl Tam klăc cau ùr kơnhoàl Lâm Hà neh pơgồp bal mờ Ngân hàng Cíñ săc- Xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn dong kờl cau ùr càn priă, ngui geh cồng nha ală priă càn. Bơh hơ̆ neh geh rlau 5 rbô nă cau ùr tàm mpồl geh càn priă mờ kờp jơh priă càn rlau 140 tơmàn đong. Bi Ka Soanh, Kwang ătbồ Mpồl Tam klăc cau ùr xã Phi Tô, kơnhoàl Lâm Hà pà gĭt, ală nam do tàm xã neh geh uă tam gơl tàm broă lơh sa, ngan là gơwèt mờ cau ùr là cau kòn cau, pơnyơu bè hìu bơnhă bi Ka Lương. Bi Ka Soanh, đơs: Ka Lương là dùl nă cau ùr kòn cau K’ho tàm Mpồl Tam klăc cau ùr là dùl nă cau pơnđơl pràn ngan tàm rài kis, khin ngan kơlôi, khin ngan lơh, gĭt lùp bơsram nàng bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă. Bi là dùl nă cau pơnrơ ngan niam ngan tàm mpồl. Añ kơ̆p kờñ jơh ală oh mi cau ùr bol he, ngan là cau ùr là cau kòn cau đòm bơsram krơh sơrlèt gan brồ guh bơtàu tơnguh lơh sa bơh Ka Lương dê nàng pơgồp bơnah bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn tàm do.

Bi Ka Soanh, Kwang ătbồ Mpồl Cau ùr xã Phi Tô đơs bè broă lơh ngan brồ guh bơh cau ùr kòn cau dê tàm xã
Rài kis bơh làng bol kòn cau dê tàm kơnhoàl Lâm Hà, càr Lâm Đồng đơs bal neh geh uă tam gơl. Bal mờ bơta lơh ngan bơh tơl hìu bơnhă dê, gam geh bơta dong kờl, tề lam bơh gơnoar ătbồ mờ gah lơh broă geh gơnoar dê, ngan là priă jền nàng bơcri tàm broă lơh sa. Pa do ngan rlau jơh, tàm nhai 08 pa do, Ủy ƀan Ñân zân kơnhoàl Lâm Hà neh lơh nền kĭ mat rlau 800 hìu bơnhă làng bol kòn cau geh dờp bơta dong kờl càn priă ờ sa priă cồng uă nàng tam gơl broă lơh. Mìng is xã Phi Tô geh mờr 100 hìu bơnhă, tơl hìu geh càn 100 tơlak đong. Do là priă bơcri lơh sa kwơmàng, dong làng bol kòn cau bơcri tàm broă lơh sa geh cồng nha rlau tàm tơngai tus.
Cau cih Quốc Học- Lơ Mu K’Yến- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến
Viết bình luận