VOV4.K’ho- Tơnơ̆ tŭ tơngai jŏ jòng ơm ing tài bơh gơ rềng bơh kòp Kovid-19, sap dròng cing jañ mồng bơh cau K’ho dê tềng hơ đơm jơng bơnơm Langbiang, thị trấn Lạc Dương, càr Lâm Đồng neh sơn đờm mpong ntas wơl nàng wă nac nhơl chờ tàm nam pa do. Bal mờ hơ̆, ală phan ờs mờng niam ngan bơh jŏ tàm tiah do bè ồi kòn cau, tơrnờm kung geh rơcang wil tơl, rơcang drơng jơnau kờñ bơh nac nhơl chờ tiah ngài, tiah rềp dê in. Bơh broă bơtàu tơnguh nhơl chờ mpồl bơtiàn neh dong rài kis lơh sa bơh làng bol tiah do dê bơtàu tơnguh jat pah ngai.
Tŭ geh kơrnuat ờ huan lơh kràñ broă ơm yah ngài mpồl bơtiàn, gơ dờp ờdo ờdă, ngac ngar, gròi sền geh cồng nha kòp Kovid-19 jat Nghị quyết sồ 128 bơh Cíñ phủ dê, sap dròng cing, jañ mồng bơh làng bol kòn cau K’ho tềng hơ đơm jơng bơnơm Langbiang, thị trấn Lạc Dương, kơnhoàl Lạc Dương, càr Lâm Đồng neh mhar ngan mpong ntas wơl nàng drơng jơnau kờñ tus sền bơh nac nhơl chờ dê. Kra ƀòn ồng KraJañ Plin chờ hờp pà git, bulah ơm rlô dùl tŭ tơngai jŏ jòng mơya tơl broă lơh drơng nhơl chờ bơh làng bol bơh jŏ tàm tiah do dê kung gam geh lơh niam ngan. Broă ờ huan lơh kràñ jơnau sồr ơm yah ngài mpồl bơtiàn, gơ dờp mờ kòp Kovid-19 tàm bơta bè ờs pa tàm tơngai sơnam pa bè do là dùl gùng dà di tŭ ngan, di nùs làng bol dê. Tŭ do, ală kòn sau tàm hìu bơnhă đơs is mờ làng bol tàm thị trấn Lạc Dương đơs bal neh rơcang wil tơl ală bơta phan bơna, cau lơh broă nàng drơng niam tơl jơnau kờñ bơh nac nhơl chờ dê tàm nam pa do. Ồng KraJañ Plin đơs: “Tơnơ̆ rlau 2 nam jŏ jòng ơm ing tài gơ rềng bơh kòp Kovid-19, Cíñ phủ neh ai gơnoar ală anih kă bro broă drơng ala pơn jat tai lơh broă wơl tàm bơta bè ờs pa nàng bơtàu tơnguh lơh sa, tơnguh niam rài kis mờ rơcang sơndră kòp bơtờp tai, làng bol tàm do đơs bal mờ hìu bơnhă añ đơs is neh rơcang wil tơl, rơcang drơng niam jơnau kờñ lòt sền, tìp mat lơh quèng niam chài cing mồng bơh nac nhơl chờ dê tàm dơ̆ sa tềp do. Ală bơnah broă bơh phan sa, dà hùc tus broă lơh niam chài cing mồng neh rơcang jơh lơm mờ tơl broă lơh wă nac tus tŭ do ndrờm geh lơh bè ờs jơh. Bè hơ̆ den tàng priă lơh geh hìu bơnhă dê kung gam gàr niam, sa tềp kung kơ̆ kơljap bè ală nam lài sơl.”
Bal mờ broă lơh niam chài cing mồng mờ phan sa, làng bol kòn cau K’ho tàm thị trấn Lạc Dương gam bơtàu tơnguh broă tàñ ồi kòn cau mờ ƀĕ tơrnờm nàng tac mờ yờ nac nhơl chờ in. Jat ồng Păng Ting K’Rè, ơm tàm ƀòn Dơng 1, thị trấn Lạc Dương đơs, broă làng bol tiah do bơtàu tơnguh geh cồng nha ù tiah niam chài cing mồng- phan mblàng wơl mờ bơr mờ ờ di phan bơna kòn bơnus dunia neh geh UNESCO dờp nàng lơh nhơl chờ là dùl bơta ƀuơn dờng ngan pal pơn jat tai tơnguh. Tài bơh bơta do pơgồp bơnah uă ngan tàm broă ai geh broă lơh mờ tơnguh priă jền lơh geh ai uă ngan hìu bơnhă in, tàm hơ̆ geh yă cau brồ guh lik klàs rƀah mờ lơh pas dipal: “He lam lơh broă lơh niam chài dròng cing jañ mpồng drơng nac nhơl chờ in neh cèng wơl priă jền lơh geh, bơtàu tơnguh rài kis hìu bơnhă. Uă cau lơh broă tàm ƀòn lơgar neh geh broă lơh, gàr kơ̆ kơljap rài kis. Bè hơ̆ den tàng ƀòn lơgar ngai sơlơ bơtàu tơnguh. Do là broă pơgồp bơnah sền gàr bơta niam chài, bơto bơtê wơl ai cau kơnòm să in git wă niam chài cai mồng he dê, là phan bơna mò pàng lời wơl, geh kuơ dờng màng ngan bơh làng bol kòn cau K’ho dê đơs is mờ mpồl bơtiàn ală kòn cau tàm Tây Nguyên đơs bal.”
Jat ồng Trần Xuân Đường, Củ tịc Ủy ƀan Ñân zân thị trấn Lạc Dương, kơnhoàl Lạc Dương đơs, bơh broă lam lơh li la ală bơta broă drơng ala nhơl chờ neh cèng wơl priă jền lơh geh uă ngan. Bè hơ̆, sền gàr mờ tơnguh ală bơta kuơ niam chài bơh jŏ neh mờ gam là gùng dà ai tơlik lài nàng bơtàu tơnguh bơta pràn mờ gơnoar atbồ tiah do gam jòi gùng nàng chồl pràn. Bal mờ ală gah lơh sa ndai, loh làng là nhơl chờ mpồl bơtiàn neh pơgồp bơnah uă ngan tàm broă lơh tơrmù rƀah kơ̆ kơljap ai tiah do in. Mùl màl, jơh gùt thị trấn tŭ do mìng gam 16 hìu bơnhă rƀah, hìu bơnhă pas ngai sơlơ uă. Ồng Trần Xuân Đường pà git: “Bol hi neh geh gùng dà lài, nhơl chờ mpồl bơtiàn tơrgùm tàm niam chài kòn cau ơm kis bơh jŏ yàm tiah do, ngan là cing mồng. Bal mờ hơ̆, ală bơta phan mờ làng bol kòn cau ơm kis bơh jŏ tàm tiah do lơh gơlik nàng drơng nac nhơl chờ in bè tơrnờm, phan tàñ mờ gle đơr, tàñ ồi kòn cau... là ală bơta phan krơi is, tiơng pơn rơ ngan mờ nac nhơl chờ kờñ ngan. Den tàng, nhơl chờ mpồl bơtiàn neh dong làng bol geh broă lơh, tơnguh priă jền lơh geh, tơn jơh jơgloh tơrmù rƀah mờ lơh pas ai kơnhoàl in.”
Kơnờm git tơnguh bơta pràn bè niam chài krơi is ngan kòn cau he dê, cau K’ho tềng hơ đơm jơng bơnơm Langbiang, thị trấn Lạc Dương, kơnhoàl Lạc Dương, càr Lâm Đồng neh pờ uă broă drơng ala nhơl chờ, ờ mìng bơtàu tơnguh lơh sa mờ gam sền gàr niam chài ờs mờng tai. Mờ gùng dà bè do, ngan là tàm tơngai ờ jŏ, tiah do geh gơ gơs là dùl anih tus gơ kờñ ngan ai tơl nă nac nhơl chờ làm gùt bă tiah in.
Cau mblàng K’Duẩn
Viết bình luận