VOV4.K’ho - Mờ broă ñhăp nhar, bơceh lơh, khin kơlôi, khin lơh, uă cau ùr kòn cau K’ Ho tàm càr Lâm Đồng neh geh ală broă lơh pràn tàm broă bơceh lơh sa, kă bro geh cồng nha.

Nam 2018, lŏ K’ Chăm gam là cau pơgru bơto dà Mỹ tàm hìu bơsram kấp 1 Dà Sar, kơnhoàl Lạc Dương neh dan ơm ờ bơto tai, rê tàm hìu mŭt lơh broă mờ khà măt kă bro kơphe “Yũ M’nang”.

Lŏ K' Chăm mờ khà măt kă bro kơphe Yũ M'nang

Lŏ K’ Chăm yal, tờm kơphe neh đềt mềr bơh jŏ mờ hìu nhă bal mờ làng bol kis tàm do. Mơya tài mìng tăc gar, den tàng priă geh ờ uă. Lŏ K’ Chăm jòi nàng git, bơ̆t bơtàu khà măt kă bro kơphe “Yũ M’nang”, ai geh phan kơphe kloh, bơkah tus mờ cau hùc in. Mờ broă ñhăp nhar, lŏ K’ Chăm neh pờ hìu tăc dà kơphe, càn priă mờr 200 tơlăk đong blơi măi coh, bŏ, klơm phan geh lơh. Tơnơ̆ mờ 2 nam lơh, kơphe Yũ M’nang neh geh ai sră dờp phan OCOP càr Lâm Đồng dê mờ geh uă cau kờñ ngui. “Làng bol mờng pĭc rùi jơh den tàng priă kơphe ờ kas, tŭ añ lơh kơphe Yũ M’nang den añ kơ̆p kờñ là cau lam lài lơh kơphe geh bơta bơkah uă mờ dong kờl làng bol in git nàng lơh jăt mờ bơh tŭ hơ̆ tơnguh khà priă kơphe. Tài kơphe Arabiaca tàm tiah Dà Sar geh bơta kwơ tàm broă lơh sa uă ngan, kung ndrờm mờ kơphe geh lơh tàm ală tiah ndai sơl”.

Hìu nhă lŏ K’ Bông, kis tàm ƀòn Phú Bình, xã Phú Hội, kơnhoàl Đức Trọng là cau geh pơnrơ bè bơta ñhăp ñhar tàm broă lơh sa. Hìu dờng niam rềp tơn tềng gùng 20, geh rơndeh ôtô blơi mờ priă tơmàn, geh uă bơta phan măi mŏk pa drơng tàm broă lơh sa, tàm hơ̆ geh bal măi tơwès kòi, mờ git nđờ jơ̆t nă cau lơh broă sùm neh ai gŏ bơta pas sơm bơh hìu nhă lŏ dê.

Lŏ K' Bông yal bè broă mờng chài sơrlèt kal ke brồ guh lơh pas

Mờ 8 sào ù rềp tơn tềng hìu, hìu nhă lŏ tam plai blơn sŭt, mrĕ lơngồt mờ alaq8 bơta biăp, 3 nhai tơnhào dùl dơ̆ mờ khà priă geh 800 tơlăk đong. Mờ 2 lồ ù tam kơphe, pah nam hìu nhă lŏ tơnhào geh 8 tấn kơphe gar. Bơdìh hơ̆ tai, hìu nhă lŏ gam ơpah 4 lồ ù sre nàng sih kòi mbar, pah nam tơnhào geh 20 tấn. Lŏ K’ Bông pà git, lơh sa suơn sre tŭ do là lơh gơs phan kă bro, pal bơcri priă blơi măi mŏk pa, ngui khoa họk kỹ thuật gơguh jăk pa hơ̆ sồng gơtùi lơh pas. “Añ kờñ tam pà broă mờng chài tus mờ làng bol lơh broă sa bè añ, hơ̆ là tàm tŭ añ lơh, di lah lơh ờ uă den tơnhào ờ tơl priă tă, den tàng ờ geh priă cồng. di lah lơh uă mờ mìng geh ngui bơta pràn kòn bơnus den lơh ờ jai. Den tàng, pal ngui măi mŏk pa, ngui tàm broă lơh sa suơn sre. Mơya sre hìu tờm ờ uă, den tàng pal ơpah sre cau nàng ngui jơh bơta pràn măi mŏk, den he pal ơpah cau lơh. Mơya di lah sre ờ uă mờ ơpah cau lơh, den priă tăc ờ geh priă cồng. den tàng, hìu nhă pal ơpah sre nàng lơh geh cồng nha uă ngan, bơh tŭ hơ̆, hơ̆ sồng geh rài kis tơl ngui tơl sa”.

Gam hìu lŏ Ka Lương, kòn cau K’ Ho (Sre) kis tàm ƀòn Phi Sour, xã Phi Tô, kơnhoàl Lâm Hà den tam gơl bơh broă tam kơphe tus mờ broă tam lagim nàng geh priă sùm, ngui tàm rài kis hìu nhă. Hờ đah tơnơ̆ hìu geh lơh dờng niam là dùl nơm hìu krơh ơnàng 700 thơ̆k vuơng, geh gùng ding dà, geh phơng tuh is. Lŏ Ka Lương pà git, tơnơ̆ mờ tŭ tăc kơphe, hìu nhă bơcri mờr 500 tơlăk đong nàng lơh hìu krơh. Tơnơ̆ mờ kàl lagim sơnrờp lơh geh cồng nha, hìu nhă lŏ tam tai 4 sào tờm su su mờ ală bơta kơnuh plai chi ndai. Mìng kờp is priă geh bơh 700 thơ̆k vuơng hìu krơh bal mờ ală bơta biăp-kơnuh-plai chi, pah nhai lŏ Ka Lương tăc geh rơlao 10 tơlăk đong. Bơdìh hơ̆ tai, hìu nhă lŏ gam geh 5 sào ù tam kơphe, ròng kơnrồ, sur, iar ơda bal mờ rơcang geh tơl phan sa bơh broă lơh kòi sre. “Làng bol kòn cau he mờng mờ broă lơh sa suơn sre ờs mờng, den tàng mìng kơ̆p kơnờm mờ tờm kơphe, jơh dùl nam hơ̆ sồng geh tơnhào dùl dơ̆, tàm ală khà priă tă tàm hìu nhă, drơng ai oh kòn in lòt bơsram pal lòt càn priă. Tơnơ̆ mờ dơ̆ lòt lơh broă ơpah mờ cau yoan, kơno yoan bơto den tàng lơh lagim geh uă priă rơlao mờ tam kơphe mờ geh priă sùm pah nhai”.

Mờ bơta ñhăp ñhar, bơceh lơh tàm broă lơh sa, geh uă cau ùr kòn cau K’ Ho tàm càr Lâm Đồng neh sơrlèt mờ kal ke, brồ guh lơh pas. Lŏ K’ Chăm kis tàm xã Dà Sar, kơnhoàl Lạc Dương, lŏ K’ Bông kis tàm xã Phú Hội, kơnhoàl Đức Trọng ha là lŏ Ka Lương kis tàm ƀòn Phi Sour, xã Phi Tô, kơnhoàl Lâm Hà là ală cau geh pơnrơ ngan, ai gŏ tus mờ broă lơh ngan sơrlèt mờ kal ke nàng lơh pas bơh cau ùr kòn cau K’ Ho tàm càr Lâm Đồng dê ki ngàm ngan.

Lơ Mu K’ Yến, Quốc Học cih/Ndong Brawl mblàng