VOV4.K’ho- Ală càr Tây Nguyên gam mut tàm kàl mìu mờ jat jơnau đơs lài bơh ală anih yal lài trồ tiah dê den trồ tiah nam do gơlik geh nisơna, khà mìu digơlan uă rlau mờ khà kờp bal uă nam. Bơta do gam lơh uă tiah tàm Tây Nguyên kơlôi rơcang ngan tŭ dùl ròt ală tơnau bơtơt dơng dà gam tàm bơta ờ kơ̆ kơljap.

Tơnơ̆ nđờ dơ̆ mìu dờng bồ kàl, tơnau bơtơt rbòng dà Dăk Săk, kơnhoàl Dăk Mil, càr Dăk Nông geh bơta pràn dơng rlau 7 tơlak khối dà neh mờr bềng. Broă lơh do neh geh tŭ gơtìp jồp dà bơh să bơtơt dơng dà uă ngan mờ geh lơh kơ̆ wơl pơgap mờ do 30 nam. Bơh hơ̆ tus tŭ do, broă lơh do ờ geh sền sơ wì nền nòn mờ geh broă rơndap lơh lơh niam wơl. Ồng Nguyễn Trương, Kwang atbồ sơnĕ Dăk Mil, Kông ty bơtơt rbòng dà Dăk Nông pà git, bơtơt rbòng dà Dăk Săk tŭ do geh kuơ ngai sơlơ dờng màng rlau mờ lài do, tài gơ tàm tơrbŏ bal mờ dùl ròt ală tơnau bơtơt dơng dà, rbòng dà, hìu măi pờ tơlik ồs đèng pa geh lơh tàm tiah đah jum. Neh tus tŭ pal geh broă rơndap lơh lơh kơ̆ wơl bơtơt dơng dà do nàng gàr ờdo ờdă: “Dilah bơtơt dơng dà do gơlik geh bơta ờ niam den geh lơh gơ rềng tus 5 xã , kơnhoàl Dăk Mil là 3 xã, ai kơnhoàl Krông Nô là 2 xã, ờ hềt đơs tus ală broă lơh hờ tiah đah jum gơ dê, hìu măi pờ tơlik ồs đèng uă”.

Ndrờm bè hơ̆ sơl, tơnau dà Dăk Pin tàm xã Quảng Sơn, kơnhoàl Dăk Glong geh lơh bơh rlau 20 nam. Tơnau dà do geh bơta pràn dơng rlau 600 rbô khối dà, drơng broă ƀồm dà ai rlau 350 lồ chi tam in. Bulah bè hơ̆, tŭ do, bơtơt dơng dà geh bơt mờ ù bơh tơnau dê gơtìp tơrlah, digơlan ờ kơ̆ kơljap là uă ngan. Bơnah yuh dà kŏ dà cò, rơndap tap sèng bê tông neh gơbàn ờ diơng.

Tơnau rbòng dà Dăk Săk ờ diơng ờ geh broă rơndap lơh lơh niam wơl

Jat Sở Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn càr Dăk Nông yal, càr geh rlau 260 tơnau bơtơt dơng dà, rbòng dà, tàm hơ̆ Kông ty TNHH MTV ngui broă lơh rbòng dà atbồ rlau 250 tơnau bơtơt dơng dà, gam wơl là bơh Ủy ƀan Ñân zân ală kơnhoàl, ƀòn dờng atbồ. Tus tŭ do, geh 18 tơnau bơtơt dơng dà, rbòng dà neh gơbàn ờ diơng. Ồng Lê Viết Thuận, Củ tịc Kông ty TNHH MTV ngui broă lơh rbòng dà càr Dăk Nông pà git, bơta ờ kơ̆ kơljap pal đơs lài ngan tàm jơh ală bơh rlau 250 broă lơh bơh Kông ty dê atbồ. Tàm hơ̆, pal kơlôi rơcang ngan rlau jơh là ală broă lơh di mơ mờ dềt, geh lơh bơh nđờ jơt nam lài: “Broă lơh bơh Dăk Nông dê ndrờm là broă lơh dềt mờ neh rlau 20 nam. Mờ broă lơh rbòng dà tơnơ̆ 5 nam rlau hơđang pal lòt sền den hơ̆ sồng gơtùi git tàm să bơtơt dơng dà dê gơtìp jồp dà, gơtìp tơdàng jơng bơtơt halà tàm bê tông, gơtìp kàr, dà mut. Ai tàm tiah he do den là nđờ jơt broă lơh ờ hềt geh sền sơ wì. Den tàng bơta aniai gơlik geh tơnơ̆ do den đơs ngan là pal kong”.

Rềp mờ càr Dăk Nông là càr Dăk Lăk geh 785 bơtơt rbòng dà. Tŭ do kung geh rlau 300 tơnau bơtơt dơng dà neh gơtìp ờ diơng, uă să bơtơt dơng dà bơh ală tơnau dơng dà dê gơtìp tơrlah, tơdàng jrô tàm să bơtơt, gơtìp dà mut tàm dơlam. Ồng Nguyễn Hoài Dương, Kwang atbồ Sở Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn càr Dăk Lăk pà git, tài priă jền ờ huan geh den tàng càr pa ai priă nàng lơh niam wơl 77 broă lơh, mơya uă ngan là broă lơh dềt. Bơnah priă càr dê ờ huan uă, broă lơh niam wơl tơnau bơtơt dơng dà jơh ală ndrờm pal dan dà lơgar dong kờl, den tàng broă lơh lài ngan nàng gàr ờdo ờdă ai ală broă lơh in tàm kàl mìu dà kŏ dà cò kung gam pal lam lơh lài bơh kâp hơ đơm. Gơ wèt mờ ală broă lơh dờng, bơta ờ niam, ờ diơng kơn jơ̆ den càr pa pơyua jơnau dan tus Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn, Cíñ phủ kơlôi sơnơng dong kờl lơh niam wơl tàm tơngai tus: “Tơnơ̆ tơngai jŏ jòng ngui den uă broă lơh neh gơbàn ờ niam, ờ diơng, pơhìn ờ kơ̆ kơljap tàm kàl mìu dà kŏ dà cò. Do là bơta dờng ngan, tàm tŭ hơ̆, priă jền càr dê gam kal ke ngan. Kung dan dà lơgar sền gròi, tă ală bơnah priă nàng lơh niam ală tơnau bơtơt dơng dà ờ kơ̆”.

Mìu dà kŏ dà cò ờ gơtùi git lài, uă tơnau bơtơt dơng dà tàm Tây Nguyên gam tàm bơta ờ kơ̆

Jơh gùt tiah Tây Nguyên tŭ do geh mờr 2 rbô tơnau dơng dà bơ tơt rbòng dà. Jơnau pơhìn ờ kơ̆ ală tơnau bơtơt dơng dà tàm kàl mìu nhàc dà kŏ dà cò neh geh Ƀộ Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn đơs lài bơh uă nam do. Tàm dơ̆ lòt sền tơnau bơtơt dơng dà tàm Tây Nguyên rềp ndo, ồng Nguyễn Văn Tỉnh, Kwang atbồ Tổng kụk Bơtơt rbòng dà pà git, tàm uă tiah, tàm kàl mìu dà kŏ dà cò, tàm ală tơnau dơng dà pa mìng gơtùi đơs tus jơnau yuh dà kŏ dà cò bè ờs, yuh dà jat broă bơceh lơh mờ ờ hềt kờp dŭ tus jơnau bơcah bơtơt dơng dà. Tàm tŭ hơ̆, jơh ală tơnau dơng dà den ndrờm tàm bơta đơs lài ờ kơ̆, ngan là ală bơtơt rbòng dà geh bơt mờ ù neh uă nam. Do là bơta ngòt rơngơt ngan tàm kàl mìu nhàc mờ ală càr Tây Nguyên pal jat sền: “Bol hi kơlôi ngan ală bơta bơtơt dơng dà, tơnau dơng dà, geh tơnau dơng dà dềt mờ di mơ, bal mờ bơtơt dơng dà bơt mờ ù mờ geh lơh bơh jŏ, mờ bơta geh ngan bè priă jền kung bè măi mok ờ gàr jat jơnau sồr. Bal mờ broă uă nam ờ tơl priă jền nàng lơh niam wơl bơtơt dơng dà, den tàng bơta niam bơtơt dê ờ gàr niam”.

Tam gơl trồ tiah gam ngai sơlơ gơlik geh kal ke, bơta mìu dà kŏ dà cò ngai sơlơ ờ gơtùi git lài, tàm tŭ hơ̆ git nđờ rhiang tơnau bơtơt dơng dà tàm Tây Nguyên gam tàm bơta ờ kơ̆ tai, geh tŭ là bơcah bơtơt dơng dà, lơh gơbàn hoàc huơr dờng ngan ai tiah đah jum in. Tàm tŭ kơp kes priă bơh dà lơgar dê nàng lơh niam wơl, ală càr tàm tiah do pal rơcang lài lam lơh ală broă rơndap lơh gàr ờdo ờdă tơnau bơtơt dơng dà nàng gờñ git gŏ mờ ai tơlik ală jơnau đơs lài di tŭ ai làng bol in.

Cau mblàng K’Duẩn