VOV4.K’ho- Ồng Greng deh nam 1966 ơm tàm ƀòn tam lơh Stơr, xã Tơ Tung, kơnhoàl Kbang, càr Gia Lai. Tàm jơnau kah wơl bơh ồng dê, tàm nam 1975, tiah đah jum dà lơgar tơngklàs jơh, dà lơgar geh tơrgùm dùl, làng bol ƀòn lơgar bòl glar mơya bềng bơta lơh ngan jơh nùs sơm băt tê bal bơ̆t bơtàu wơl ƀòn lơgar. Tŭ do, rài kis làng bol ƀòn tam lơh Stơr dê neh geh uă tam gơl, mơya ồng kung gam sùm yal wơl ai oh kòn kòn sau he dê in jơnau kah wơl bè dùl rài kal ke, bòl glar nàng oh kòn kòn sau in ki ngàm rài kis tŭ do mờ sơlơ sền dờng màng bơta kwơ bơh bơta ring lơngai dê. Ồng Greng yal: Nam 1975, dà lơgar tơngklàs jơh, jơh ală jơi bơtiàn Bahnar, Jrai, Sơdàng, ală jơi bơtiàn Việt Nam bol he chờ hờp chờ hờñ ngan rlau jơh. Jơh ală kơnòm dềt geh lòt bơsram, cau dờng gĭt tam chi jŏ nam, chi sa plai cèng wơl rài kis tam gơl rlau uă ngan pơndrờm mờ rài tam lơh. Dilah ờ geh Đảng, Dà lơgar den rài kis ờ geh bè ngai do ờ. Kơnờm bơh Đảng, Dà lơgar mờ làng bol geh rài kis hờm ram chờ hờp, uă hìu blơi geh rơndeh măy, rơndeh lơ òr drơng ai broă lơh sa in.

Kah wơl bè ngai tơngklàs bè jơh gùt tiah đah jum, dà lơgar tơrgùm dùl, sùm là dùl jơnau kah wơl ờ tŭ lơi hŭi gơwèt mờ ồng Rơ Ô B’hung ơm tàm ƀòn Gung Gốp, xã Ia Rmok, kơnhoàl Krông Pa. Ồng Rơ Ô B’hung yal wơl: Tàm jơh rài tam lơh, làng bol cau Jrai ơm tàm brê, tàm bơnơm, hìu đam den ờ geh, sàu sa ơm kis bòl glar ngan gĭt lơh. Bơh tŭ dà lơgar ai geh bơta lơngăp lơngai is, làng bol rơhời sơrlèt gan geh bơta jơgloh rƀah, kơnòm dềt geh lòt bơsram, gùng lòt geh lơh niam ngan...hơ̆ là dà kơlhề dờng bơh Đảng mờ Dà lơgar dê, rbô rài tơnơ̆ làng bol ờ rơgơi hŭi geh bơta hơ̆ ờ. Ồng Rơ Ô B’hung, đơs: Kah wơl nam 1975, tŭ dà lơgar pa tơngklàs, làng bol kis tàm rài lơh bal sa bal, tŭ hơ̆ rài kis kal ke ngan, tus jơh tơngai lơh bal sa bal den rài kis tơl ngui tơl sa rlau, bơtàu tơnguh uă rlau. Kơnờm geh Đảng mờ Dà lơgar sền gròi den tàng kòn se geh lòt bơsram, lơh sa bơtàu tơnguh rlau, làm gùt ƀòn lơgar geh ƀlàng sre, gĭt tam phan sa, gĭt kă bro. Bơdìh hơ̆ tai, ală hìu bơnhă lơi kal ke den Dà lơgar gam ai càn priă lơh sa tai. Mờ nùs nhơm tam klăc bal jơi bơtiàn, làng bol gĭt dong kờl bal mờ gơ̆p, lùp bơsram oh mi cau yoan, rài kis ngai sơlơ gơguh jak, kung kơnờm bè hơ̆ mờ ƀòn lơgar ngai sơlơ pas sơm niam bơnĕ.

Tam lơh pha lin kah yau ngai 30/04/1975 tơngklàs jơh gùt tiah đah jum, tơrgùm dùl dà lơgar sùm cih jrô ngan tàm bồ tơngoh bơh ling klàng mờ làng bol ală jơi bơtiàn càr Kon Tum dê. Là bơta gơn kơnờm gơchồl ală rơnàng kwang bàng, cau ling mpồl ling phàu crong mờ làng bol tàm càr pơn jăt tai bơsram tàp, lơh ngan tài broă lơh bơ̆t bơtàu mờ sền gàr Dà lơgar. Pal chờ hờp rlau tai là rài kis bơh làng bol ală jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau dê tàm jơh bal ală tiah sar lơgar ngài bơh càr Kon Tum dê ngai sơlơ geh tam gơl pa mờ bơtàu tơnguh. Ồng A Thương, ơm tàm ƀòn Măng Rương, xã Văn Lem, kơnhoàl Đăk Tô, pà gĭt: Tơnơ̆ ngai tơngklàs tiah đah jum, tơrgùm dùl dà lơgar, jơh gùt lơgar he neh mŭt tàm dùl jơnau kah yau pa. Tam lơh pha lin dơ̆ tam lơh Đăk Tô- Tân Cảnh nam 1972 pơgồp bơnah lơh gơs jai pha kơnòl broă dơ̆ tam lơh tiah đah tô Tây Nguyên. Tus nam 1975, den tơngklàs jơh gùt tiah đah jum, tiah đah tô- đah jum tơrgùm bal dùl hìu. Kơnờm Đảng, Dà lơgar dong kờl, thôn Đăk Xăn ngai do neh geh ồs đèng, gùng lòt, hìu bơsram, hìu sơnơm, oh kòn kòn sau cau lơi kung lòt bơsram lơm tàm klờng. Rài kis làng bol dê neh tam gơl uă, hìu rƀah ngai sơlơ gơmù tĕ, uă hìu bơnhă neh gĭt lơh pas. Làng bol bơtàu tơnguh lơh sa bơh broă tam ală sơntìl chi tam jŏ nam geh priă jền uă bè kơphê, kau su, priă lơh geh ngai sơlơ gơguh, rài kis hờm ram, chờ hờp.

Ồng A Đà ơm tàm ƀòn Đăk Xanh, xã Văn Lem, kơnhoàl Đăk Tô nam do 64 sơnam. Ngai tam lơh pha lin Đăk Tô- Tân Cảnh ngai 24/04/1972, ồng Đà rơ̆p pa 14 sơnam lơm, mờ ngai tơngklàs jơh gùt tiah đah jum, dà lơgar tơrgùm dùl ngai 30/04/1975, ồng Đà 17 sơnam. Là cau deh mờ dờng tàm rài tam lơh, tus bal lơh broă mpồl bơtiàn, să tờm tơn lơh bời wơl sồt mồr rài tam lơh, ồng Đà neh să tờm tơn sền gŏ geh bơta cui rơcai ngan bơh dơ̆ tam lơh dê, nùs nhơm khin cha jak chài phi să hŭi să tờm he bơh ling klàng mờ làng bol he dê ai ring lơngai mờ lơngăp lơngai is jơi bơtiàn in. Tàm ală ngai nhai 4 kah yau, ồng A Đà ngoh rơngăc kah wơl: Tŭ do, làng bol kơnhoàl Đăk Tô đơs bal mờ xã Văn Lem đơs is neh gĭt ngui ală bơta jak chài pa bơh măy mok dê tàm broă lơh sa. Kơnờm bơta sền gròi bơh kơnhoàl, càr dê geh broă lơh dong kờl ai làng bol in, rơhời tơn jơh jơgloh tơrmù rƀah, ờ dùl êt hìu bơnhă geh rài kis tơl ngui tơl sa. Kơnờm Đảng, Dà lơgar mblàng yal, hòi jà den tàng làng bol gĭt wă bè broă lơh sa, rài kis gơguh jak, oh kòn lòt bơsram wil tơl, ồs đèng, gùng lòt, hìu bơsram, hìu sơnơm kung geh Dà lơgar sền gròi lơh sơl, tŭ do làng bol gam lơh jăt niam ală broă jàu bè bơ̆t bơtàu ƀòn lơgar pa.

Làng bol mờ gơ̆p bơyô pa iăt jơnau yal tơngĭt jơnau gơlik geh pah ngai đơs bè jơnau sền gŏ bơh làng bol Tây Nguyên dê gơwèt mờ dơ̆ tam lơh pha lin ngai 30/04 kah yau mờ broă lơh ngan brồ guh tàm rài kis pa tus ndo dan tơn jơh. Jà làng bol mờ gơp bơyô iăt tai jơnau đơs bơh Anih Jơnau đơs Việt Nam dê.

Cau mblàng Lơ Mu K'Yến