Lơh broă sa Tây Nguyên nam 2021- tềl kah “tơmàn dolar” ờ bơta kwơ bơh lơh bal dê
Thứ hai, 01:00, 31/01/2022

VOV4.K’ho- Bal mờ gùt lơgar, nam 2021, ală càr Tây Nguyên tơrgùm jơh pràn nàng tam dră mờ kòp Kovid-19 mơkung gàr sùm bơtàu tơnguh lơh sa. Kal ke là ờ hềt tŭ lơi geh bơh lài, mơya bơta pơgồp bal bơh ală kâp, ală gah, mpồl lơh sa kă bro mờ làng bol dê kung gơs kơ̆ kơl jăp mờ bơnĕ bơnài sơl, dong ală càr lơh sir gơs sơrlèt khà jơh ală broă jàu lơh sa- mpồl bơtiàn. Tàm hơ̆, lơh broă sa sươn sre Tây Nguyên neh cih tềl dùl nam geh cồng nha niam ngan tŭ geh càr pa tàm tơrbŏ bal tăc bro phan lơh geh bơh sươn sre geh cồng nha tàm drà kă bro tàm lơgar mơkung tăc mờ lơgar ndai lơh geh dùl tơmàn dolar Mỹ. Mờ Tây Nguyên kung cih tềl dùl nam hòi jà bơcri priă gơtùi ală rơndăp broă lơh lơh broă sa sươn sre dờng, lơh bơta pràn ai lơh bal lơh broă sươn sre in, lơh bơnàng jă ai bơtàu tơnguh kơ̆ kơl jăp in.

Tơn jơh nam 2021, ồng Võ Đình Danh, Kwang ătbồ Hợp tak xã Lơh broă sa sươn sre brê bơnơm Dăk Mil, xã Đức Minh, kơnhoàl Dăk Mil, càr Dăk Nông pờ mbùng ñŏ chờ hờp mờ pin dờn ngan. Ờ mìng lơh geh jơh ală broă jàu bè priă lơh geh bơh kă bro, priă cồng mờ hợp tak xã gam sền swì geh bơta song dơ pă mờ bơta kwơ bơh ală cau lơh broă bal lơh bal dê tai. Ồng Danh pà gĭt, tàm kal ke ngan bơta gơrềng bơh kòp dờng dê, kơphê mờ tiêu bơh hợp tak xã dê kung gam tăc geh giă jơnhoa ngan sơl; tàm bơta kòl yan tơl ală bơta, ală bơta phan biăp, plai chi bơh hợp tak xã dê kung gam tăc jơh sơl. Kwơmàng ngan rlau jơh là jơh bal cau lơh broă sa, hợp tak xã mờ mpồl lơh sa kă bro ndrờm gàr kơ̆ bơta kơ̆p kờñ, dong kờl gơ̆p sơrlèt gan kal ke. Ồng Võ Đình Danh, đơs: Hợp tak xã añ dê den mìng kă bro kơphê lơm. Ai bè biăp rơbài den geh blơn ồs. Tàm bơta kòp den đah kông ty lơh bal khi kung gam blơi bè ờs sơl. Kông ty do lơh mờ bol añ neh bàr pe nam do rao mờ tus nam do den khi kung gam blơi sùm ai bol añ in mờ gam tơnguh giă tai ai bol añ in tàm tơngai gơbàn kòp. Añ gŏ khi lơh niam ngan.

Kơphê kung gam sơl là phan tờm tàm tềl kah dùl tơmàn dolar Mỹ bơh phan lơh geh bơh sươn sre Tây Nguyên dê

Tàm tŭ ală bơta phan biăp- plai chi bơh ală càr Tây Nguyên dê geh dùl nam sơrlèt gan kal ke, klàs bơh bơta sơbơng roh den ală bơta phan tăc mờ lơgar ndai tờm ngan, bè kơphê, kau su, tiêu den tơn jơh wơl tĕ bơta gơkòl, mờ bơtàu tơnguh niam ngan. Ờ mìng gơguh uă bè priă geh bơh tăc mờ lơgar ndai (bal mờ 2 càr lơh geh rlau 1 tơmàn dolar Mỹ), nam 2021, phan lơh geh bơh sươn sre bơh Tây Nguyên dê gam mŭt pràn kơldang rlau tàm ală drà kal ke bè Nhờk mờ EU, lơh tềl cơnđoà guh bè bơta niam phan bơna mờ bơta tam gơl pa, dờng pràn bơh ală mpồl lơh sa kă bro dê. Ồng Lê Đức Huy, Kwang ătbồ dờng Simexco Dăk Lăk, do là mpồl lơh sa kă bro bơcri priă- tăc mờ lơgar ndai kơphê bal mờ phan lơh geh bơh sươn sre dờng ngan rlau jơh tàm càr Dăk Lăk yal: priă apah pơndiang phan lòt gùng dà lềng tàm nam 2021 geh tơngai gơguh tus 10 dơ̆, broă jàu phan ai ală cau blơi phan in bòl glar kal ke ngan, mơya tăc phan mờ lơgar ndai bơh mpồl lơh sa kă bro do dê kung gam gơguh uă ngan rlau jơh bơh lài tus tŭ do sơl, lơh geh mờr 270 tơlak dolar Mỹ. Jăt ồng Lê Đức Huy yal, cồng nha lơh geh do là kơnờm broă lơh bơcri priă niam ngan tàm uă nam sùm, bơh lơh bal bơ̆t bơtàu tiah tam phan tus lơh pa jơh mpồl cau lơh broă. Kơnờm lơh bal bơ̆t bơtàu tiah tam phan, Simexco Dăk Lăk geh anih lơh gơlik phan dờng mờ niam; kơnờm lơh pa cau lơh broă di tŭ, mpồl lơh sa kă bro neh tàm tơrgŏ geh tai uă cau năc blơi phan bơh dunia tàm tơngai bềng bơta kal ke. Ồng Lê Đức Huy, đơs: Nam pa do, den kal ke ngan nàng he in lòt còp cau lơh broă bal halà cau lơh broă bal lòt còp he, den mờ bơta mờng chài bơh ală cau bơyô hơ̆ dê bè tăc phan online, jòi năc blơi phan online den nam pa do neh lơh tơnguh geh khà do, gơguh tus bàr dơ̆, geh 16 rbô tấn. Tàm bơh ală bơyô hơ̆ gĭt sền gàr năc blơi phan, gĭt đơs geh ală jơnau bơh Simexco dê, bè geh tiah tam phan, geh lơh gơlik kơphê kơ̆ kơl jăp, geh sền gròi tus tiah ơm kis, tơrmù broă tơlik phan ƀơ̆ lơh ƀơ̆ ƀơl tiah ơm kis mờ tus livestream ală hìu măy. Mờ ală sră dan blơi phan den ală bơyô hơ̆ report ai năc in sền sùm. Jơh ơn tàm kơldung là ală bơyô hơ̆ update tơn năc in. Bè hơ̆ là năc gŏ gơlơh là he lơh is geh bơta sră blơi phan hơ̆ tơn. Lơh bè hơ̆ den tàng neh lơh tơnguh geh khà phan tăc niam ngan.

Nam 2021 là nam kal ke, kung là nam lơh geh cồng nha ngan bơh lơh broă sa sươn sre Tây Nguyên dê mờ drà kă bro kơphê, tiêu, kau su bơtàu tơnguh wơl pràn kơldang, giă tăc phan mờ lơgar ndai gơguh bơh rlau 20% rlau hơđang pơndrờm bal dùl tŭ mờ nam lài. Bơnàng jă bơh lơh broă sa sươn sre Tây Nguyên dê kung pơn jăt tai geh lơh kơ̆ kơl jăp bal mờ dùl ròt rơndăp broă lơh dờng tàm broă tam phan, ròng phan mờ lơh gơlik phan. Jăt ồng Nguyễn Huỳnh Phú Lâm, Phó Kwang ătbồ Mpồl cau lơh sa kă bro kơnòm să càr Gia Lai dê yal, broă càr gơhòi gơ jà gĭt nđờ jơt rơndăp broă lơh dờng bè ròng phan tàm nam 2021 là tềl sơñio niam ngan. Dilah ai tơl bơta niam nàng ală cau bơcri priă in lơh rơndăp broă lơh den mìng is mờ 43 rơndăp broă lơh neh geh Ủy ƀan Ñân zân càr ai bơcri priă, priă jền cih tàm sră nggal mờr 5 rbô 600 tơmàn đong, Gia Lai neh gơtùi kơlôi tus dùl mpồl lơh broă sa sươn sre- lơh sa mờ măy mok- drơng broă ala niam ngan nàng bơtàu tơnguh kơ̆ kơl jăp. Ồng Nguyễn Huỳnh Phú Lâm, đơs: Ờ mìng ơm wơl tàm broă ròng phan lơm mờ jơnau là lơh bal gơ gơs dùl ròt bơta kwơ lơh jơh is lơm, bè hìu măy lơh gơlik phan sa ai phan ròng in, hơ̆ sồng tiah tam phan nàng tăc ai hìu măy lơh gơlik phan sa hơ̆ in. Jơh ală bơta hơ̆ lơh geh ai lơh sa drơng broă ala in bơtàu tơnguh. Mờ bơh hơ̆, ù tiah, mờ uă jơtài bơh làng bol dê tàm càr kung gơguh tai priă jền.

Kung ờ gơtùi hŭi geh dùl bơta geh ngan là tàm nam 2021, cau lơh broă sa Tây Nguyên mùl màl bòl glar ngan tàm uă nhai sùm, sùm sàm ală kàl kruăč, pơ ồs, pơ ồ, rơpung kài gơtìp gơmù giă, kal ke tăc bro, lơh gơbàn hoàc hươr. Ồng Phạm Tuấn Anh, Kwang ătbồ Sở Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn càr Dăk Nông đơs là, ală hoàc hươr bè hơ̆ là kal ke gơtùi pleh klàs. Jơnau là tàm tơrbŏ drà tăc bro ờ ngăc ngar sùm geh bơta lơyài, ờ tăc bro thàn tŭ ală phan lơh geh bơh sươn sre ris mŭt tàm kàl tơnhàu.

Sầu riêng kung gam sơl là chi lơh sa pràn bơh Tây Nguyên dê bulah gơtìp kal ke tàm gùng jun pơndiang       

Nàng gơtùi bơtàu tơnguh kơ̆ kơl jăp jŏ jòng tàm bơta pa, Dăk Nông gĭt nền pal rơcăng lài bơ̆t bơtàu ală broă lơh bal đah cau lơh broă sa, hợp tak xã mờ mpồl lơh sa kă bro lơh is jơh lơm bơh tiah tam phan tus drà kă bro. Nàng lơh geh bơta do, càr gam lơh pràn gơhòi gơ jà ală mpồl lơh sa kă bro dờng, bơto pơlam ală hợp tak xã mờ mpồl lơh sa kă bro dềt, ai tơl ală bơta nàng ală mpồl lơh sa kă bro gơ gơs mpồl cau tờm lơh bal. Ồng Phạm Tuấn Anh, đơs: Bol añ kung neh lòt sền sền swì bàr pe anih lơh gơlik phan lơh geh bơh sươn sre tàm càr. Dùl tàm ală broă dờng mờ khi gơtìp là broă ờ tơl phan nàng lơh gơlik phan bơna. Do là broă gơ tơlik gơwèt mờ gah lơh broă sa sươn sre, lơh bè lơi nàng dong kờl geh đau tiah tam phan kơ̆ kơl jăp. Bol añ gam bal mờ ală mpồl lơh sa kă bro mờ hợp tak xã tàm càr lơh rơhời nàng lơh bè lơi ală hìu măy sùm geh tơl phan lơh broă lơh geh jơnau kờñ lơh gơlik phan. Ai gơwèt mờ ală tập đoàn dờng geh uă mờng chài den khi ờ kờñ dong kờl bơta lơi bè priă jền ờ, mờ khi kờñ dùl anih lơh sră pơ àr song dơ pă, loh làng, gơnoar ătbồ sùm lòt bal mờ khi. Den hơ̆ là broă mờ bol añ geh lơh nàng dong ai mpồl lơh sa kă bro in, drơng ai broă lơh lơh gơlik phan bơh ală kông ty tập đoàn do dê.

Nam 2021, puan tàm pram càr Tây Nguyên geh khà gơguh tăc phan lơh geh bơh sươn sre mờ lơgar ndai pràn kơldang; bàr tàm pram càr tăc phan mờ lơgar ndai lơh geh pơgăp 1 tơmàn dolar Mỹ, pà gŏ bơta pràn jak bơh lơh broă sa sươn sre, cau lơh broă sa mờ mpồl lơh sa kă bro tàm Tây Nguyên dê neh geh tơnguh uă. Tàm dơlam ală jơnau pơnrơ lơh geh cồng nha bơh dùl nam bềng kal ke dê, ndrờm gơklŏ gơcrà bơta kwơ bơh tam gơl pa dê mờ lơh bal dê. Do geh pơn jăt tai là bơta gơn kơnờm nàng lơh broă sa sươn sre Tây Nguyên in pơn jăt tai lơh geh cồng nha tàm tơngai tus.

            Cau cih VOV Tây Nguyên- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC