Bulah bè hơ̆, tơnơ̆ tŭ tơngai jŏ jòng ờ geh bơta sền gròi bơh anih lơh broă ătbồ dê, bă ù lơh hìu krơh geh uă is mờ bơta lơh mhar ngan, lơh gơrềng ờ niam tus ù tiah ƀòn lơgar, tiah ơm kis mờ gơ jăt bal uă jơnau gơlời wơl ờ niam ndai. Den tàng bè hơ̆, càr Lâm Đồng gam geh ală broă lơh lơh jăt broă sờr ntrờn jơh ală hìu krơh lik bơh tàm dơlam ƀòn dờng Dà Làc dê mờ ală kơnhoàl gùt dar.
Bơh nam 2004, càr Lâm Đồng ai lơh jăt Kơrnoăt kĭ Broă lơh bơtàu tơnguh lơh broă sa sươn sre măy mok pa. 6 nam tơnơ̆, hơ̆ là nam 2010, jơh gùt càr neh rề ơnàng tus rlau 6 rbô 400 lồ ù tam phan lơh broă sa sươn sre ngui măy mok pa, tàm hơ̆ hìu krơh là 1 rbô 170 lồ; nam 2015, bă ù do pơn jăt tai gơguh tus rlau 43 rbô lồ mờ hìu krơh geh mờr 3 rbô 150 lồ. Tus nam 2020, kờp jơh bă ù lơh broă sa sươn sre măy mok pa bơh càr Lâm Đồng dê là 60 rbô 200 lồ, mờ bă ù lơh hìu krơh geh mờr 4 rbô 350 lồ, tàm hơ̆ uă ngan bă ù lơh hìu krơh tàm ƀòn dờng Dà Làc.
Ồng Trần Quang Duy, Phó Kwang ătbồ Ci kụk Tam phan mờ Sền gàr phan tam càr Lâm Đồng dê pà gĭt, tài bơh broă lơh uă hìu krơh ờ gŏ geh bơta sền gròi, ngan là ală bă ù lơh hìu krơh ai sơgràm ù brê, kềng gah sền gàr ală gùng lòt, bơtơ̆t rbòng dà, tiah tềl lời wơl kah yau, niam chài, tiah tiơng pơnrơ...neh lơh gơrềng tus ù tiah ƀòn lơgar tiah drà. Bal mờ hơ̆, uă ngan bă ù lơh hìu krơh ờ gŏ lơh jăt di ală jơnau sồr, hìu geh lơh ơm rềp bal uă ngan, ờ gŏ geh ală gùng ding jun, pơrdô dà neh lơh gơlik hiòng dà hòr uă, lơh gơbàn dà cò mờ lơh gơmù bơta pràn gơmŭt dà tàm ù gơlam tus jơnau pơhìn gơmù khà dà căt, tơrlah ù, ngơr bam uă dà tàm bàr pe tiah mờ uă jơnau gơlời wơl ndai. Ồng Trần Quang Duy, pà gĭt: Tài bơh cồng nha lơh sa cèng wơl uă ir den tàng làng bol neh lơh is uă mhar ngan. Kung sền swì bè đah Dà lơgar kung ờ hềt di tŭ geh ală jơnau sồr mờ jơnau bơto pơlam loh làng ai làng bol lơh broă sa in. Lời hìu krơh geh lơh is uă ir, khi lơh ơm rềp bal uă ngan, tàm nđir bal lơh gơlik bơta gơrềng ờ niam tus tiah ơm kis, tus ală phan kis ù tiah brê bơnơm ƀòn lơgar...Tềng đăp bơta geh ngan do, bơh nhai 10 nam 2019, Ủy ƀan Ñân zân càr geh jơnau sồr loh lài ai Sở Nông nghiệp mờ Phát triển Nông thôn in lơh dùl sră nggal ătbồ, gròi sền, tơrmù ƀà bơta gơ aniai bơh hìu krơh, hìu jàl dê tàm ù tiah càr Lâm Đồng.
Jăt mờ hơ̆, càr Lâm Đồng gam tơrgùm lam lơh ală broă lơh nàng tơrmù rhời mờ wèt tus ờ gam bă ù lơi lơh hìu krơh tàm ală ù tiah dơlam ƀòn dờng, dơlam tiah drà, tiah làng bol ơm kis tàm ù tiah ƀòn dờng Dà Làc mờ ală kơnhoàl gùt dar in. Jơnau kờñ geh ai tơlik tus nam 2025 là gơmù 20% bă ù lơh hìu krơh pơndrờm mờ tŭ do, mờ tus nam 2030 gơmù rơhời, wèt tus ờ gam bă ù lơi geh lơh hìu krơh tàm dơlam ù tiah ƀòn dờng Dà Làc dê.
Nàng lơh jăt jơnau kờñ do, càr Lâm Đồng sồr ală anih lơh broă, mpồl lơh broă geh gơnoar kờp sền, lơh ală broă lơh ntrờn, sờr ntrờn bă ù lơh hìu krơh lơh tìs mờ adat boh lam. Mơkung lơh pràn tam gơl lơh sa, ngui bơta chài tam phan lơh broă sa sươn sre ờ ngui hìu krơh; tam gơl rơhời tus bơtàu tơnguh lơh broă sa sươn sre tiah drà, lơh broă sa sươn sre ƀòn brê bơnơm, tàm pơdar, hữu kơ...gơ jăt bal mờ sền gàr ù tiah ƀòn lơgar tiah ơm kis. Kờp jơh priă lơh mờr 177 tơmàn đong, tàm hơ̆ priă ai bơh kes priă dà lơgar dê mìng geh 1,7% lơm, gam wơl là priă bơh ală mpồl cau mờ cau dùl nă să is dê. Ồng Phạm S, Phó Củ tịc Ủy ƀan Ñân zân càr Lâm Đồng đơs nền, broă ntrờn, sờr ntrờn bă ù lơh hìu krơh tàm dơlam ƀòn dờng, dơlam tiah drà Dà Làc dê mờ ală kơnhoàl gùt dar nàng kờñ tơnguh tai broă ătbồ hìu krơh, chồl tơnguh lơh broă sa sươn sre ngui măy mok pa gơdờp mờ tam gơl trồ tiah. Ồng Phạm S, đơs: Uă jơnau đơs đơs là, lơh broă sa sươn sre măy mok pa pal là hìu krơh, tàm bơta geh ngan den ờ gŏ di là bè hơ̆ ờ. Hìu krơh, hìu jàl mìng là dùl tàm ală broă tàm dơlam, phan bơna bơh lơh broă sa sươn sre ngui lơh broă sa sươn sre măy mok pa dê mờ mìng geh tơrgùm lơh biăp mờ bơkàu lơm. Tàm pơgăp 20 nam do, den bă ù lơh hìu krơh bơh Dà Làc dê geh lơh uă mhar ngan ir, lơh hìu krơh tơl jơnau sồr neh lơh gơlik ală jơnau gơ sồr bơta bơcri priă uă, ală cau tờm hìu ờ gŏ geh tơl pràn den tàng khi lơh hìu krơh ờ huan kơ̆ kơl jăp, ờ huan pa mờ hìu krơh gơcèng bơta lơh ing lơm...den tàng lơh uă mhar ir. Tài bơh lơh uă mhar ir den tàng bơta niam kung geh sơl mơya bơta ờ niam kung geh sơl. Bol añ pơlam gùng dà tơnơ̆ nam 2030 bă ù lơh hìu krơh tàm tiah tờm ƀòn dờng Dà Làc dê rơ̆p geh ntrờñ tus ală tiah rềp kềng bal.
Càr Lâm Đồng gam ai jơh pràn bơ̆t bơtàu Dà Làc gơ gơs là tiah drà pa, tiah tờm nhơl chờ ƀòn brê bơnơm, ơm rlô să niam ngan...gơ jăt bal mờ rơndăp ù tiah bơtàu tơnguh “Ƀòn dờng tàm brê, brê tàm ƀòn dờng”. Den tàng bè hơ̆, sang jơh, sờr ntrờn hìu krơh lik bơh tàm dơlam ƀòn dờng là jơnau kờñ ngan mờ jal mhar ngan rlau mờ tŭ lơi jơh.
Viết bình luận