Tàm pơgăp mờr 10 nam do, càr Đồng Tháp là dùl tàm ală càr lam lài ngan tàm tiah ring dà dờng Cửu Long tàm broă tam gơl lơh sa suơn sre. Bơh tŭ hơ̆, neh geh uă cồng nha pơnrơ ngan tàm broă kơlôi sơnơng, ngui măi mok siñ họk tàm mùl màl. Tàm gah lơh sa suơn sre, broă ngui măi mok siñ họk dong kờl lơh gơguh mờ kơl jăp phan tam, phan ròng, tam gơl pa broă ròng phan, atbồ geh cồng nha kòp tàm mpồl phan ròng; broă rơwah nàng lơh mờ lơh geh uă bơta sơntìl phan tam pa geh cồng nha, drơng tờm ngan ai broă lơh jăt Rơndăp broă bơ̆t bơtàu wơl lơh sa suơn sre.

Lŏ Nguyễn Phượng Hằng, kis tàm xã Long Hưng B, kơnhoàl Lấp Vò là dùl tàm ală cau geh pơnrơ lơh geh cồng nha mờ broă ròng lơh bơkiar phan. Broă lơh do dong kờl lŏ Hằng geh mờr 200 tơlăk đong pah nam. Jăt lŏ Hằng yal, bơdìh mờ ală bơta tờm bè bơta geh is, ù tiah, bơta chài sơnka sền gàr… den tờm sơntìl pràn geh gơnoar tờm ngan gơwèt mờ bơta bơkah phan geh lơh bơh suơn sre dê. Mơya, neh rơlao mờ tơngai lơh geh sơntìl uă dơ̆, tờm phan tam di gơlan gơtìp ờ pràn tai, roh bơta geh is lài ngan. Den tàng, broă bơkiar là broă lơh dong kờl lơh geh mhar mờ khà uă sơntìl phan tam dê, sơntìl ờ gơtìp kòp, gàr niam bơta pràn bơh tờm sơntìl lài ngan dê. Lŏ Nguyễn Phượng Hằng pà git: “Gơwèt mờ tờm hờ bơdìh ù tiah, bơh tàm broă lơh geh sơntìl uă dơ̆ den di gơlan gơtìp ờ pràn tai, roh bơta geh is lài ngan. Ha là bơh broă bơkiar, lơh nàng geh pràn den bơta geh is lài ngan rơhời gơtìp roh. Añ ai bơh tàm broă bơkiar nàng pleh mờ bơta geh lài niam bơh tờm dê; ai geh tờm sơntìl pràn ờ gơtìp kòp, pràn kơl dang. Tŭ hơ̆, tờm tơl pràn nàng tam dră mờ ală bơta geh is tàm ù tiah; mờ hòn gơs niam tài kơnờm bơh ală bơta geh is gơdờp pràn”.

Tàm tiah ring dà dờng Cửu long, broă lơh pràn sơntìl phan tam bơh broă ngui măi mok siñ họk neh lơh geh uă sơntìl phan tam geh bơtàu tơnguh mờ bơta pràn tam dră mờ tu kòp pràn rơlao, dong kờl gơguh uă cồng nha bal mờ bơta bơkah bơh phan geh lơh dê.

Tàm bơta bal, Tiến sĩ Đỗ Tiến Phát, Kwang atbồ cơl dŭ lơh broă Măy mŏk tế ƀào phan tam, Viện Kông nghệ siñ họk gơwèt Viện Hàn lâm Khoa họk mờ Kông nghệ Việt Nam pà git, bơtàu tơnguh măi mok pa là broă pal geh lơh; là bơta pràn kwơ màng nàng lơh jăt broă tam gơl pa gơguh lơh sa. Măi mok siñ họk phan tam, tàm hơ̆ is ồn là bơta chài lơh niam wơl gen tàm phan tam neh lơh geh uă phan tam geh ală bơta pràn pơnrơ ngan bè pràn mờ trồ prang, gơguh bơta bơkah, gơdờp mờ tu kòp…Tiến sĩ Đỗ Tiến Phát đơs loh, ngui bơta chài măi mok pa siñ kọk geh sền là gùng dà ai phan geh lơh bơh suơn sre lơgar Việt Nam geh anih tăc kơl jăp tàm drà kă bro ală lơgar dê. “Anih Ngui măi mok siñ họk bol añ kung neh geh măi mok lơh tam gơl wơl gen, tus tŭ do neh geh ală cồng nha tàm ờ uă bơta phan krơi is. Geh ală cồng nha tàm bơta phan tam, phan ròng mờ vi siñ vật. Tàm gah phan ròng mờ vi siñ vật rơ̆p geh ờ uă cồng nha lài ngan. Gam tàm gah phan tam geh uă ngan cồng nha tàm gah kơlôi sơnơng lài ngan mờ lơh niam wơl sơntìl phan tam. Bol añ neh ngui geh cồng nha măi mok pa do nàng kơlôi sơnơng gơnoar tờm bơh uă gen tàm ală bơta phan tam kwơ màng tàm lơgar Việt Nam. Mờ kơlôi sơnơng jơh nàng sền wơl mhar broă lơh bơh bơta tờm neh geh lơh wơl gen”.

Gơwèt mờ lơgar he dê, tàm ală tiah geh bơta pràn lơh sa suơn sre, ală nam do, măi mok pa siñ họk kung neh geh ngui geh cồng nha tàm broă prăp gàr phan geh lơh bơh suơn sre dê tơnơ̆ mờ tơnhào, tơmù ờ uă ngan hoàc huơr mờ lơh gơguh bơta kwơ phan tăc mờ lơgar bơdìh. Bơdìh hơ̆ tai, ală broă lơh kông nghệ vi siñ neh geh lơh uă, dong kờl tơnguh bơta niam ù mờ tơmù broă ngui phơng hoă họk, bơh tŭ hơ̆ tơnguh bơta kơl jăp tàm broă tam phan.

Tàm lơgar he, tơnơ̆ mờ kòi, tơngời là phan tam kwơ màng tàm broă lơh sa dê. Nhai 04 nam 2015, sơntìl tơngời tam gơl gen dơ̆ sơnrờp geh ai tus làng bol lơh broă sa in, ai tơngŏ nam sơnrờp geh tam sơntìl tơngời do, tơnơ̆ mờ tŭ Ƀộ Broă lơh sa mờ Bơtàu tơnguh Ƀòn lơgar ai geh jơnau dờp sơntìl phan tam tam gơl gen sơnrờp ngan tàm lơgar Việt Nam dê. Cồng nha tơnơ̆ 10 nam tam tơngời tam gơl gen pà gŏ gơnoar bal mờ bơta pràn tề lam bơh măi mok siñ họk dê tàm broă lơh sa suơn sre. Bă ù tam tơngời tam gơl gen bơh nam 2015 tus nam 2022 là rơlao 700 rơbô lồ.