Neh gơs bơta mờng, tàm ngai 10 nhai 03 jăt tơngai àng kơnhai dê pah nam, mò Tạ Thị Ka, kis tàm sơnah ƀòn Thống Nhất, ƀòn dờng Buôn Ma Thuột geh măt tàm Tiah tềl kah yau dà lơgar Đình Lạc Giao, ƀòn dờng Buôn Ma Thuột nàng tus bal tơnkah ngai duh kah Bơtau Hùng. Mò Tạ Thị Ka pà git, ƀòn tờm mò bơh càr Hưng Yên, tus ơm kis tàm càr Dăk Lăk neh mờr 50 nam do.
Ală nam lài tŭ să jan gam pràn, nam lơi mò kung rê tus ù tiah mò pàng rài lài do tàm càr Phú Thọ nàng duh kah mò pàng. Mơya tàm pơgăp 10 nam pa do, mò tus bal mờ mpồl cau kra tàm hìu duh kah Đình Lạc Giao. Den tàng, sơlơ mờr tus ngai bơyai lơh duh kah tờm, broă rơcang phan bè: ñàng, đèng, plai chi pơn dơng sơlơ geh bơyai lơh jal mhar. “Añ gŏ là nùs nhơm rơcang lài nền nòn ngan mờ đơs ngan là jơh gùt làng bol ndrờm wèt nùs nhơm tus mờ ngai Duh kah do, nền nòn mờ chờ hờp bal mờ niam bơnĕ ngan. Nùs nhơm bơh gùt làng bol tàm do chờ hờp mờ kờñ rê tus tàm ală tiah duh kah ală bơtau Hùng nàng geh să tờm chu ñàng duh kah mò pàng rài lài do”.
Tàm tiah Tềl kah yau Đình Lạc Giao, pah nam bơyai lơh Duh kah Bơtau Hùng geh bơyai lơh niam bơnĕ ngan, mờ broă tus bal bơh ală kwang đơng lam càr, ală sở, gah lơh broă tàm càr bal mờ ală làng bol. Ală làng bol ndrờm wèt nùs nhơm git jơnau, chu ñàng kah kơlôi, lơh yàng răc dan Dà lơgar Bơtau Hùng. Tus bal broă duh kah, lŏ Nguyễn Ngọc Hà, kis tàm sơnah ƀòn Thống Nhất, ƀòn dờng Buôn Ma Thuột yal: “Lơh yàng duh kah ngai 10 nhai 03 den gơwèt mờ añ là dùl nă đoàn viên, ơruh pơnu kis tàm ƀòn dờng Buôn Ma Thuột den añ chờ hờp ngan, pơn yờ să ngan tŭ tus bal mờ dơ̆ duh kah. Bơh tŭ hơ̆, den bol añ geh dơ̆ niam nàng jòi wă bè bơhiàn ờs mờng bơh jơi bơtiàn lơgar Việt Nam dê, mờ kung là dùl dơ̆ niam nàng bol añ tus bal ală broă lơh niam chài mpồl bơtiàn nàng pơgồp bal tàm broă lơh geh uă bơta niam chài jơi bơtiàn kòn cau Việt Nam dê”.
Ờ mìng tàm càr Dăk Lăk mờ ală càr tàm Tây Nguyên, Lơh chờ Duh kah Bơtau Hùng geh bơyai lơh nền nòn, niam bơnĕ ngan. Tàm càr Lâm Đồng, bơh nam 2002, Hìu duh kah Âu Lạc neh geh lơh tàm bơnơm Phượng Hoàng, gơwèt tiah lòt nhơl ñrùh Prenn, sơnah ƀòn 3, ƀòn dờng Dà Làc, càr Lâm Đồng. Jăt lŏ Phan Thị Thúy Vi, cau yal mblàng jơnau lòt nhơl tàm ƀòn dờng Dà Làc yal, hìu duh kah do geh lơh kung mờr ndrờm bè tiah duh kah Bơtau Hùng tàm càr Phú Thọ dê sơl, mờ geh “rơwas cùn kơl tang, klìu ngềr, nggrài khoai”, neh gơs tiah hòi jà geh gal làng bol bal mờ cau nă lòt nhơl di tàm dơ̆ Duh kah Bơtau Hùng pa nam dê. “Hìu duh kah Đền Thượng là Hìu duh kah Lạc Long Quân mờ mè Âu Cơ, geh lơh tàm tiah ñhoa ngan pơn drờm mờ măt dà lềng là 1 rơbô 250 thơ̆k, lòt jơng bơh đơm jơng hìu guh tus tàm do là di pơgăp 630 kai ntùng là tus bồ bơnơm Phượng Hoàng. Tơnơ̆ mờ hìu duh kah Đền Thượng là mù tus Đền Trung, do là tiah duh kah cau bơtau dơ̆ poh mờ mù tus đền Hạ là tiah duh kah cau bơtau dŭt ndơl bơh ală rài Bơtau Hùng dê. Tàm do den mờ ù tiah ƀlàng niam ơnàng do, den mờng geh bơyai lơh ală broă lơh bè lơh chờ, pơrlòng klơm mbar pah nam. Gam tàm đền Thượng den tàm ngai 10 nhai 3 geh lơh chờ chu ñàng, duh kah ală bơtau Hùng”.
Bồ nam do, UɃÑZ càr Dăk Lăk neh geh jơnau dan pơyoa tus Thủ tướng Cíñ phủ bè broă dan lơh tiah duh kah Bơtau Hùng tiah Tây Nguyên tàm ù tiah càr dê. Jăt mờ hơ̆, càr geh hòi jà tă priă bơh gùt mpồl bơtiàn nàng lơh hìu duh kah Bơtau Hùng tàm tiah do mờ bă ù ơnàng di pơgăp 20 lồ, geh lơh tàm dòr Cư̆ Mblim, gơwèt xã Ea Kao, ƀòn dờng Buôn Ma Thuột mờ xã Ea Tiêu, kơnhoàl Cư̆ Kuiñ. Broă bơcri priă lơh hìu duh kah Bơtau Hùng nàng kờñ tơlik nùs nhơm git ưn ngài uă ngan gơwèt mờ ală cau jăk chài lài do dê neh geh broă bơ̆t bơtàu mờ sền gàr dà lơgar, bơto bơtê bơhiàn ờs mờng “hùc dà kah tô dà”. Mờ drơng tàm broă kờñ pin dờn rài yau bơh jơi bơtiàn dê, là nùs nhơm kơ̆p kờñ bơh gal làng bol càr Dăk Lăk kung bè ală càr Tây Nguyên dê. Ồng Lại Đức Đại, Phó kwang atbồ Sở Văn hoá, Thể thao mờ Zu lịc càr Dăk Lăk pà git, Cơl dŭ lơh broă Cíñ phủ neh geh jơnau hơ mờ sồr bơtơl ờ uă tơngu me gơrềng bal nàng lơh gơs sră nggal. “UɃÑZ càr kung neh jào Sở Văn hoá, Thể thao mờ Zu lịc dan geh jơnau pơgồp bal bơh ală sở, gah lơh broă nàng bơyai lơh ală broă pơn jăt tai nàng lơh tiah duh kah Bơtau Hùng tiah Tây Nguyên tàm càr Dăk Lăk. Tus tŭ do den ală broă rơcang gam geh tàm bơta lơh ală broă lơh dŭt ndơl jăt mờ jơnau kờñ bơh Cơl dŭ lơh broă Cíñ phủ dê. Tàm kấp càr den geh pơrjum, ală sở, gah lơh broă tàm càr dan jơnau pơgồp bal mờ kung neh ring bal tàm ală broă lơh pơn jăt tai nàng dan geh jơnau bơh Thủ tướng kĭ”.
Bơh nam 2012, Mpồl UNESCO neh mùl màl dờp Pin dờn duh kah Bơtau Hùng tàm càr Phú Thọ, lơgar Việt Nam là phan lời wơl tềl kah yau niam chài ờ di phan bơna ala măt kòn bơnus dê. Bơta do sơlơ pà gŏ bơta niam bơh bơhiàn duh kah rài lài do bơh jơi bơtiàn ală kòn cau lơgar Việt Nam dê. Pin dờn duh kah Bơtau Hùng gơs bơta niam chài, bơhiàn ờs mờng bơh làng bol lơgar Việt Nam dê. Kung bè làng bol tàm gùt lơgar dê sơl, ală ngai do, làng bol tàm tiah Tây Nguyên wèt nùs nhơm tus mờ dơ̆ duh kah Bơtau Hùng mờ nùs nhơm git jơnau, ưn ngài uă ngan.
Viết bình luận