VOV4.K’ho- Là rơnàng deh mờ dờng tàm rài ring lơngai, bi A Phun lơh broă tàm Anih tờm Bơto bơtê broă lơh mờ Bơto bơtê sùm kơnhoàl Tu Mơ Rông, càr Kon Tum sùm tơlik nùs nhơm gĭt ưn ngài ală rơnàng ồng, rơnàng bèp neh phi să tài bơta lơngăp lơngai, khăt gơboh is bơh Dà lơgar dê. Pah dơ̆ di tŭ tơngkah kir sơnrai ngai tơngklàs jơh gùt tiah đah jum tơrgùm dà lơgar ngai 30/04, bi ndrờm lam hìu bơnhă, pơ ùr mờ ală kòn lòt còp Tiah tềl lời wơl jơnau kah yau kăc màng Pôs đồng Tỉñ ủy Kon Tum tàm xã Măng Ri. Tàm do, tàm tơngai bơh nam 1960 tus 1972, Tỉñ ủy Kon Tum neh đơng lam geh cồng nha 4 dơ̆ Pơrjum dờng Tỉñ đảng ƀộ (bơh Pơrjum dờng dơ̆ dùl tàm ngai 09/03/1960 tus Pơrjum dờng dơ̆ IV tàm ngai 26/10/1971), tơlik ală kơrnoăt kwơmàng, đơng lam ling klàng mờ làng bol ală jơi bơtiàn tam lơh mờ bol sò tơm Mỹ, dong klàs dà lơgar. Bi  Phun ngoh rơngăc đơs: Să tờm añ là rơnàng kơnòm să, gĭt ưn ngài ngan dà kơlhề ồng bèp dê neh cèng wơl rài kis niam bơnĕ bè ngai do. Mờ nùs nhơm hàm kờñ ngan lùp bơsram, sùm bơtơl jơnau gĭt wă pa, jơnau lài ngan añ kơlôi là, pal lơh jăt niam gùng dà, jơnau sồr bơh Đảng dê, kơrnoăt boh lam bơh Dà lơgar dê, sùm lùp bơsram tơnguh uă bơta jak chài tàm broă lơh ờs mờng, pờ ơnàng bơta gĭt wă mpồl bơtiàn, iăt kơno geh bơta bơceh pa ală bơta gơguh jak bơh bơta jak chài ngai do dê nàng pơgồp bơnah bơ̆t bơtàu ƀòn lơgar ngai sơlơ bơtàu tơnguh rlau tai, dipal mờ bơta bơtàu tơnguh bal bơh jơh gùt lơgar dê. Añ dùl nùs lòt jăt Đảng, lòt jăt Bác Hồ, kơ̆p kờñ pơgồp bơnah bơta pràn dềt rơhền bơh he dê nàng bơ̆t bơtàu ƀòn lơgar ngai sơlơ bơtàu tơnguh, niam bơnĕ rlau.

Lơh ngan jòi, bơsram, ngui khoa họk kỹ thuật tàm suơn tam phan, hìu nhă bi Điểu Nanh, kis tàm ƀòn Bu Njang, xã Trường Xuân, kơnhoàl Đăk Song, càr Dăk Nông neh geh rài kis tơl ngui tơl sa. Bi Điểu Nanh pà git, nam 2011, bi neh càn priă bơh ngân hàng cíñ sác nàng blơi tờm sơntìl, phơng sih nàng tam 8 lồ kơphe, tiêu mờ pah nam tam bơrlŭ bal khoah phụng, tơngời nàng ai phan tam ờ jŏ tơngai ròng phan tam jŏ tơngai. Bơh tŭ suơn kơphe, tiêu geh ai tơnhào, lơh sa hìu nhă bi ngai sơlơ gơguh mờ kơ̆ kơl jăp, geh priă lơh hìu dờng niam, blơi rơndeh ôtô mờ ròng kòn lòt bơsram. Bal mờ broă tơnguh bơtàu lơh sa, bi gam ai làng bol ƀòn lơgar in càn mờ ờ sa priă cồng git nđờ rơhiang tơlik đong nàng geh priă lơh sa, mờ neh dong kờl 6 hìu tàm ƀòn lik klàs mờ rơƀah. Bi Điểu Nanh yal: “Kơnờm mờ broă sền gròi bơh Đảng, dà lơgar, rài kis añ dê tŭ do kung neh tơl ngui tơl sa rơlao mờ lài do uă ngan. Añ lơh sa, lơh kơphe, cao su, geh priă kung tơl. Añ kung geh làng bol pin dờn, gơboh kờñ rơwah lơh kwang atbồ ƀòn nàng gơtùi dong kờl tai uă cau in tơnguh bơtàu lơh sa”.

Ờ bơtoah gơtìp kuĕt kơlte tềng jơng tài bơh bơta aniai bơh gah lơh sơnơm dê tŭ gam dềt, bi Y Phăng Mlô ơm tàm ƀòn Jok, xã Ea Hđing, kơnhoàl Cư Mgar, càr Dăk Lăk neh sơrlèt gan kal ke nàng lơh is broă mờ sền gàr is să tờm. Bi neh lùp bơsram is, pờ anih lơh gơlik sơmvàk tam chi lơh bơka niam, gri bơkàu nàng jòi tai priă jền, dong kờl ƀà hìu bơnhă. Tus tŭ do, tơnơ̆ mờr 8 nam sơnđờm mŭt lơh broă mờ broă lơh do, bi neh geh đau drà blơi sùm, kờp bal pah nhai lơh mờ tăc geh gĭt nđờ rhiang phan bơna, lơh geh priă cồng pah nam rlau dùl rhiang tơlak đong.

Pa do, bi chờ hờp là dùl tàm 50 nă ơruh pơnu kuĕt kơltê geh jờng rơ tàm broă lơh “Gơcrà àng bơta pràn Việt Nam” nam 2021 bơh Mpồl tam klăc ơruh pơnu Việt Nam pơgồp bal mờ Ủy ƀan Dà lơgar bè cau kuĕt kơlte Việt Nam bơyai lơh. Y Phăng Mlô yal: Să tờm añ den pal lơh ngan tài bơh he neh bè hơ̆ den kung ờ gŏ kờñ sơl mè bèp mờ cau hìu bơnhă kơlôi rơcăng he in ờ. Bè tŭ do, den broă lơh kung geh sùm đau den añ kung kơ̆p kờñ tàm tơngai mờr tus gơtùi lơh uă rlau tai, geh uă cau gĭt tus anih lơh sa bơh añ dê rlau tai. Tŭ gơtùi pờ ơnàng lơh sa den añ geh jòi tai cau lơh broă, lơh geh broă lơh ai ală cau ờ hềt geh broă lơh in.

Cau mblàng Lơ Mu K’ Yến - Ndong Brawl