Năc lòt nhơl lơgar Việt Nam dê gơlơh kờñ ngan mờ geh uă bơta sền gròi rlau gơwèt mờ ală dơ̆ lòt nhơl tàm lơgar lòt sền tàm ƀòn lơgar tiah kơh bơnơm, mờ uă phan bơna nhơl chờ bơceh pa mờ li la, uă ngan bè lòt sền. Dùl nă năc lòt nhơl pà gĭt: Tŭ rê ndo geh uă ngan broă lơh bè was plung, ai jàl lòt tras ka, trum biài, tàñ ồi, lòt còp sền ƀòn lơgar mờ geh sền trŭ gơm ală phan sa ƀòn lơgar dê. Añ kờñ ngan.

Năc lòt nhơl lơgar Việt Nam dê lòt nhơl lài tàm lơgar tài bơh tơnơ̆ kòp dờng Kovid-19, broă lòt ngài gam uă bơta ờ hềt niam, giă den kas ir, bơta lơngăp lơngai bè kòp bơtờp ờ hềt geh sền gròi niam. Bơta hơ̆ gơ mblàng tài bơh bè lơi mờ tàm nam 2022, drà nhơl chờ tàm lơgar duh hồl ngan. Kơnờm priă tă dipal, phan bơna li la uă ngan, bơta lơngăp lơngai bè kòp bơtờp niam ngan, rlau mờ hơ̆ tai năc lòt nhơl gơtìp gơkòl dùl anih tơnơ̆ ală ngai nhai jòng ơm yah ngài, den tàng săc rwah lòt nhơl tàm lơgar là broă lơh niam ngan rlau jơh. Gah nhơl chờ lơgar Việt Nam geh jơnau kờñ tàm nam 2022 drơng 65 tơlak nă năc lòt nhơl in, geh 60 tơlak nă năc tàm lơgar mờ 5 tơlak nă năc dunia. Tus tŭ do, mpồl năc tàm lơgar neh lơh geh jơnau kờñ bơh gờñ, sơrlèt jơnau kờñ neh sồr lơh, mờ rlau 101 tơlak nă, gơguh rlau tus 1 dơ̆ mờ nggùl pơndrờm mờ broă rơndăp lơh neh ai. Ồng Nguyễn Qúy Phương, Kwang ătbồ Gah lòt nhơl- Tổng Kụk Nhơl chờ, đơs: Uă ngan mpồl lơh sa kă bro gah lòt nhơl hơ̆ sồng ală mpồl lơh sa kă bro ơm bĭc wơl kung đơs là, neh bòl glar ngan tài bơh lơh broă sùm tài bơh jơnau kờñ gơguh mhar ngan bơh năc dê. Ngan den tàng bè hơ̆ nàng bơsong geh broă do, bơdìh mờ broă tơnguh uă bơta mpồl cau lơh broă, bol añ kung gĭt nền, dùl là tơn jŏ tơngai lòt nhơl uă, dơ̆ 2 là dùl nam bol he pal tơnguh tai geh êt ngan rlau jơh là bơh 2 kàl nhơl chờ tàm lơgar.

Bulah drà nhơl chờ tàm lơgar geh uă bơta tam gơl pa mờ là dùl tàm ală dà lơgar bơh sơnrờp tàm tiah đah jum mat tơngai lik câu Á pờ mpồng wơl tơnơ̆ tơngai gơbàn kòp Kovid-19 mơya lơgar Việt Nam geh wơl khà bơtàu tơnguh wơl gah nhơl chờ lơyah ngan rlau jơh pơndrờm mờ ală lơgar tàm kơnhoàl ù tiah do. 18,1% là khà dùl êt ngan ir pơndrờm mờ khà bơtàu tơnguh wơl nhơl chờ lơh geh khà bơh 26- 31% bơh ală lơgar rềp bal dê, bè: Thái Lan, Singapore, Malaysia. Mpồl năc dunia lòt nhơl tàm Việt Nam tàm nam do kờp dŭ geh 3 tơlak 500 rbô nă, mìng geh 70% pơndrờm mờ jơnau kờñ neh ai. Bàr pe drà ờs mờng bơh Việt Nam dê, bè Lo gam ờ hềt pờ mpồng, bal mờ ală jơnau bè ù tiah cíñ trị, gơmù lơh sa tai là jơnau ờ gơtùi gĭt lài lơh mpồl năc bơh câu Âu lòt nhơl tàm lơgar Việt Nam gơtìp gơmù uă ngan. Bulah bè hơ̆, uă ngan “bơta gơkòl”, “anih gơrềt”, lơh gơlik ală bơta kơryan ai broă wă rò năc dunia lòt nhơl hơ̆ ngan là jơnau ờ gơtùi gĭt lài, gơlam tus bơta geh ngan do. Ờ dùl êt năc dunia lòt nhơl tàm Việt Nam neh pal wàm ngan là, broă lơh sră lòt rê mờ lơgar ndai, bal mờ uă sră nggal lơngah lơngañ ngan, ờ gŏ song dơ pă loh làng lơh khi in tìp uă ngan kal ke. Bi Sandra, 26 sơnam là cau lơgar Thụy Sĩ, đơs: Añ gŏ gơlơh kal ke ngan tàm broă jòi bàn ală pang web ngan ngồn bơh Cíñ phủ dê nàng gơtùi dan lơh tàm internet sră lòt rê mờ lơgar ndai dùl bă ƀươn soh. Bè broă lơh sră lòt rê mờ lơgar ndai den tơngai ai ơm dùl êt ngan ir, kal ke ngan nàng gơtùi tơn jŏ tơngai ơm bĭc wơl bơh añ dê tàm Việt Nam tài bơh sră nggal lơngah lơngañ ngan.

Broă lơh sră lòt rê mờ lơgar ndai bơh Việt Nam dê đơs ngan là gam uă ir bơta ờ hềt niam. Bơta do lơh gơlik uă ngan jơnau lơngañ in gơwèt mờ năc dunia in lòt nhơl. Mò Đào Thị Nga, Kwang ătbồ Mpồl Kă bro hìu năc Little Charm Hanoi Hostel, đơs: Broă sơnsờp là jơnau lùp bơh gĭt nđờ rbô nă năc lòt nhơl tàm Việt Nam tơnơ̆ tơngai gơbàn kòp Kovid-19 tìp uă ngan jơnau lơngah lơngañ tàm broă khi kờñ là tơn jŏ tơngai ai ngui sră lòt rê nàng ơm wơl uă rlau pơndrờm mờ sră lòt rê mờ lơgar ndai mờ khi geh pà là 15 ngai den tŭ do, gùng dà broă lơh bơh dà lơgar dê là mìng ai pà sră lòt rê mờ lơgar ndai là 15 ngai lơm. Dilah năc lòt nhơl kờñ ơm wơl den là ờ gŏ geh gùng lơi ndai tai hơ̆ là pal rê bơh Việt Nam, par dùl dar tus lơgar lơi hơ̆ mờ wơl wơl. Bè hơ̆ là ờ gơ wă gơ wañ ngan năc lòt nhơl bơh dunia in, lơh khi pal ngui tai uă priă tă ai gùng par, tơngai khi ơm rlô, lòt còp gơtìp gơkòl den tàng khi rơ̆p ờ gŏ chờ hờp.

Tŭ do, Thái Lan neh ờ duh pal geh sră lòt rê mờ lơgar ndai nàng lòt nhơl ai 65 lơgar in, mờ tơngai ai ơm tàm lơgar do là bơh 30 tus 45 ngai, mờ geh tŭ là tus 90 ngai tơn mờ geh lik mŭt tàm lơgar uă dơ̆. Tàm tŭ hơ̆, tus tơngai do, Việt Nam kung gam mìng ờ duh pal geh sră lòt rê mờ lơgar ndai ai 24 dà lơgar in lơm mờ tơngai ơm tàm lơgar Việt Nam là 15 ngai, mờ lik, mŭt dùl dơ̆ lơ̆p. Bulah bè hơ̆, jăt ală cau mờng chài gah nhơl chờ dê đơs, kờñ tă bơsong kal ke ai nhơl chờ in den lơh niam wơl sră lòt rê mờ lơgar ndai là ờ hềt tơl. Kờñ pal geh bơta sền sơnơng bal jơh ală broă, geh bal broă mblàng yal, yal tơngĭt, ràng tơlik, jun pơndiang, lòt nhơl, ơm bĭc, drơng broă kung bè mpồl cau lơh broă. Nàng tă bơsong ală bơta gơkòl mờ bơta ờ hềt dipal gam geh tàm broă pờ mpồng wă rò năc dunia, ồng Nguyễn Công Hoan, Kwang ătbồ Mpồl mblàng yal jơnau mờ tam gơl sồ, gơwèt Ală mpồl nhơl chờ Việt Nam dan geh bàr pe broă lơh bơsong:  Tŭ do, bơh sơnrờp bol he pal lơh uă drà, ờ gŏ di mìng tơrgùm tàm drà ờs mờng tai mờ kờñ pal pờ ơnàng ală drà pa, là ală drà geh rài lơh sa kơ̆ kơl jăp, bơta tơl pràn tă tơm bơh năc lòt nhơl dê uă. Dơ̆ 2 là ală drà ƀươn bè gùng par tus Việt Nam. Jơnau dơ̆ 2 là broă sră lòt rê mờ lơgar ndai. Tài bơh dilah gĭt nền geh drà mơya ờ geh broă lơh hòi jà drà, hòi jà năc tus mờ Việt Nam den kung mìng là bơta pràn gời lơm.

Tàm nam 2023, Việt Nam geh jơnau kờñ wă rò 10 tơlăk nă năc dunia. Nàng lơh geh jơnau kờñ do, bol he pal rơhời tă bơsong ală “brêh brơm” lơh kơryan broă lơh wă rò năc. Mơkung kờñ pal geh broă rơndăp lơh loh làng bơh bơ̆t bơtàu phan bơna, yal tơngĭt tus ală broă lơh jơh ală bơta, kwơmàng là tă bơsong bơta gơkòl dờng ngan rlau jơh là sră lòt rê mờ lơgar ndai. Broă bơsong ală bơta kal ke, ngui niam ală tŭ niam mờ bơtàu tơnguh bal nhơl chờ dunia mờ nhơl chờ tàm lơgar rơ̆p pơgồp bơnah lơh gơlik bơta gơn kơnờm ai bơta bơtàu tơnguh in, tơnguh uă bơta pràn jak tàm pơrlòng bơh gah nhơl chờ Việt Nam dê.