VOV4.K’ho- Tiah Tây Nguyên geh đơs là gam ơm tềng đăp bơta gơn kơnờm bơtàu tơnguh mhar tàm broă lơh jăt ngan ngồn ală bơta pràn, bơta geh bơh he dê, mờ 4 tàm 5 càr digơlan geh ală ală gơl gùng rơndeh ntoăt răt tàm tơngai tus, mờ ală rơndăp broă lơh gam lơh, pa geh kĭ jơnau dan bơcri priă halà gam tàm tơngai kơlôi sơnơng. Làng bol, mpồl lơh sa kă bro mờ gơnoar ătbồ ală càr gam geh bơta gơn kơnờm uă ngan tàm ală gơl gùng pa, mơya kung geh uă jơnau kơlôi rơcăng ngan ngồn. Tàm hơ̆, jơnau kơlôi rơcăng uă ngan rlau jơh là ờ geh bơta dùl ròt bal, tài bơh dilah gùng rơndeh ntoăt răt geh lơh mờ ờ hềt geh ală gùng lòt tàm tơrbŏ bal, ờ geh dùl ròt bal bè bơta pràn jak lơh gơlik, tă sờr, logistic, den bơta pràn chồl mờ lơh sa Tây Nguyên dê ờ gŏ ngan ngồn loh làng.
Dăk Lăk là càr lam lài tiah Tây Nguyên bè khà kờp làng bol uă mờ priă geh bơh tăc phan mờ lơgar ndai bal mờ gĭt nđờ tơlak tấn phan bơna tăc tus lơgar ndai pah nam. Tŭ do, uă ngan phan tăc mờ lơgar ndai tàm càr pal lơh jăt “ lòt gùng sơlơ̆u wơl” tus anih ơhò ơm Cát Lái ƀòn dờng Hồ Chí Minh, ngài pơgăp 350 kơi sồ, mờ ờ gŏ jun tus anih ơhò ơm tàm càr Khánh Hoà mờ gùng jòng ờ hềt tus 200 kơi sồ. Bè ờs, lòt gùng mờ rơndeh tus anih ơhò ơm do mờ rê wơl, digơlan roh bàr pe ngai, pah nhai mìng lòt geh 5 dơ̆ lơm. Ală tŭ kòl yan kal ke gơkòl (bè tơngai bơtờp uă kòp Kovid-19) mpồl lơh sa kă bro tàm càr Dăk Lăk pal roh dùl poh, geh tŭ là 10 ngai hơ̆ sồng jàu geh dùl dơ̆ phan tus anih ơhò ơm. Broă gùng ngài, jàu phan lơyài neh lơh priă tă gơguh uă, cồng nha lơh sa kă bro mờ bơta pràn tàm pơrlòng gơtìp gơrềng uă ngan.

Kơphê tăc mờ lơgar ndai bơh Simexcon Dăk Lăk dê tàm dùl hìu prăp phan tàm ntrờn tàm “gùng lòt sơlơ̆u wơl” tus anih ơhò ơm Cát Lái tàm ƀòn dờng Hồ Chí Minh
Jăt ồng Phạm Đông Thanh, Kwang ătbồ Kông ty Jun pơndiang phan An Phước, càr Dăk Lăk dê đơs, tŭ do jơh ală priă tă bơcri lơh bơh broă lơh sa kă bro jun pơndiang phan dê ndrờm gơguh uă ngan pơndrờm mờ nam lài, lơh mpồl lơh sa kă bro ờ geh cồng. Ồng Thanh đơs là, dilah geh gùng rơndeh ntoăt răt geh lơh tus ală anih ơhò dà lềng ơm den broă bơh mpồl lơh sa kă bro dê geh krơi uă ngan. Mơya ngan ngồn, bơta krơi is bơh gùng rơndeh ntoăt răt dê mìng tơngŏ loh tŭ ală broă gơlòt jăt bal geh bơcri priă lơh dùl ròt bal. Ồng Thanh đơs: Bơdìh mờ lơh gùng rơndeh ntoăt răt den ală bơat gơ jăt bal pal geh bơcri priă lơh dùl ròt bal. Pơnyơu bè broă tă sờr. Pơnyơu bè bol añ lòt jơh 2 jiơ đong hô, tă sờr jơh 2 jiơ đong hô là 4 jiơ, wơl rê wơl jơh 2 jiơ tai den gơtùi tàm dùl ngai geh jun pơndiang geh bàr dơ̆. Geh bè hơ̆ den hơ̆ sồng gơmù geh khà dơ̆ rơndeh jun pơndiang, hơ̆ là gơmù geh priă tă, gơmù geh priă tă jun pơndiang, sền gàr, lơh niam wơl, priă nhai. Ai tŭ do, tă sờr mờ tê den broă lòt 2 jiơ đong hô gùng rơndeh ntoăt răt mờ 4 jiơ đong hô lòt gùng ndai kung ndrờm gơ̆p sơl bờh.
Gơwèt mờ kơnhoàl Krông Bông, càr Dăk Lăk, gùng rơndeh ntoăt răt ờ tơl dùl ròt bal kung là dùl jơnau kơlôi rơcăng sơl. Ồng Lê Văn Long, Củ tịc Ủy ƀan Ñân zân kơnhoàl pà gĭt, Krông Bông geh gơ gơs là kơnhoàl geh dờp bơta kwơ loh làng ngan rlau jơh dilah gùng rơndeh ntoăt răt Khánh Hoà- Buôn Ma Thuột (priă tă lơh mờr 22 rbô tơmàn đong) geh lơh. Tài bơh jăt rơndăp ù tiah, gùng rơndeh ntoăt răt lòt gan jơh ală bơta jòng bơh kơnhoàl dê, geh xã gơ rŭc lơyah bơta ngài gùng lòt tus hờ dà lềng bơh mờr 200 kơi sồ gơmù mìng gam pơgăp 70 kơi sồ lơm; bơta ngài gùng lòt tus Buôn Ma Thuột bơh 100 kơi sồ, gơrŭc lơyah gam pơgăp 50 kơi sồ lơm...Kwơmàng, kơnờm gùng rơndeh ntoăt răt mờr bè jơh ală ndrờm lòt jăt kềng gah bơnơm Chư Yang Sin mờ uă tiah tềl lời wơl kah yau, Krông Bông geh lơh jăt ngan ngồn gơtùi bơta pràn nhơl chờ uă ngan bơh he dê.

Gùng càr 9, anih tam tìp bơkang tŭ do bơh gùng rơndeh ntoăt răt Khánh Hoà- Buôn Ma Thuột dê pa geh Quôk hội ring bal ai lơh
Bulah bè hơ̆, jăt ồng Lê Văn Long đơs, jơh ală gùng lòt tàm kơnhoàl ndrờm neh ờ gam niam tai. Uă ngan gùng càr 12, mìng gơtùi lòt pơgăp 30 kơi sồ tàm dùl jiơ. Gùng càr 9 ờ niam rlau, rơndeh pơndiang phan kă bro ndrờm bè mìng gơtùi lòt hơđơm 20 kơi sồ tàm dùl jiơ. Gùng lòt hờ tiah đah tô (geh gùng rơndeh ntoăt răt) uă ngan kung gam gơkòl dà dờng, pal lòt rơkị. Ồng Long đơs là, bơta kwơ bơh gùng rơndeh ntoăt răt Khánh Hoà- Buôn Ma Thuột dê mìng geh lơh niam tŭ ală gùng lòt tàm tơrbŏ bal mờ gùng rơndeh ntoăt răt kung geh bơcri priă lơh dipal sơl. Ồng Lê Văn Long, đơs: Bàr gùng càr 9 mờ 12 tŭ do neh ờ niam ngan, tơrlah tơrling uă ngan. Bè hơ̆ den tàng nàng làng bol in lòt rê ƀươn mờ tŭ gùng rơndeh ntoăt răt neh lơh sir gơs den geh bơta tàm tơrbŏ niam, añ dan mờ Hội đồng Ñân zân, Ủy ƀan Ñân zân sền swì ai priă jền gờñ. Mìng is bè anih tàm tìp mờ gùng rơndeh ntoăt răt, den tàm anih tàm tìp dơ̆ bàr, geh gĭt là kơnhoàl Krông Păch neh geh broă rơndăp lơh bơcri priă. Bulah bè hơ̆, rbàng ƀă gan dà dờng Krông Bông den kung gam ờ hềt geh broă rơndăp lơh bơcri priă sơl, nàng gơtùi tàm tơrbŏ bal geh tŭ gùng rơndeh ntoăt răt geh lơh gơs, den càr kung pal sền swì lơh nàng broă tàm tơrbŏ mờ gùng rơndeh ntoăt răt gơ in ƀươn.
Gia Lai là càr geh ù tiah dờng ngan rlau jơh Tây Nguyên kung gam tàm ală tŭ kơlôi sơnơng, lơh gùng rơndeh ntoăt răt lòt tus anih ơhò ơm Quy Nhơn, priă bơcri lơh kờp dŭ 56 rbô tơmàn đong. Tŭ do, bơta pràn bơtàu tơnguh bơh càr Gia Lai dê gơtìp kơryan uă ngan tài bơh jơh ală phan bơna tăc mờ lơgar ndai lòt wơl wơl tus hờ anih ơhò ơm Cát Lái ngài rlau 550 kơi sồ, mờ ờ lòt jun tus anih ơhò ơm Quy Nhơn, mờ gùng jòng mìng ndrờm 40%. Jăt ồng Nguyễn Hữu Quế, Kwang ătbồ Sở Kế hoạc mờ Đầu tư càr Gia Lai yal, phan bơna kă bro tàm càr pal lòt sơlơ̆u wơl gùng ngài, dùl bơnah tài bơh Gùng rơndeh dờng 19 lòt tus Quy Nhơn gơ pơdik kuĕt rơkue hăt hal, bơta ndai là tài bơh anih ơhò dà lềng ơm Quy Nhơn kung gam sơl tàm ală tŭ lơh niam wơl, tơngai ơhò ờ hềt lơh geh ală sră phan tăc mờ lơgar ndai bơh càr Gia Lai dê. Jăt ồng Quế đơs, dùl gùng rơndeh ntoăt răt 56 rbô tơmàn đong tơrbŏ Gia Lai mờ dà lềng, ờ mìng gơ tơlik bơta lòng dờng bè hòi tơrgùm priă mờ jơh bal broă bơcri priă lơh ală anih tam tìp, tiah tơrgùm lơh sa mờ măy mok mờ drơng broă lòt pơn jăt bal. Tài bơh bè hơ̆, bal mờ lơh ngan hòi jà bơcri priă lơh gùng rơndeh ntoăt răt, Gia Lai kung gam kơlôi sơnơng, bơtơl gơ in dipal tàm rơndăp ù tiah bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn bơh he dê. Ồng Nguyễn Hữu Quế, đơs: Lơh rơndăp ù tiah bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn tus nam 2030, gùng dà tus nam 2050 den bol añ bơtơl 3 tiah, anih tơrgùm lơh sa mờ măy mok jăt gùng rơndeh dờng 19 mù tus anih ơhò ơm Quy Nhơn. Mờ ală cau bơcri priă kung coă bồ gĭt lài jơnau ngai sơlơ lơh uă gùng rơndeh ntoăt răt geh lòt gan. Bè hơ̆ den tàng khi lơh rơndăp broă lơh tàm Đăk Đoa kung geh, Mang Yang kung geh sơl mờ jơh bal Đăk Pơ tai. Jăt gah gùng rơndeh dờng hơ̆, uă ngan tiah tơrgùm lơh sa mờ măy mok neh geh cau bơcri priă sền gròi. Mờ bơta dơ̆ pe là bol añ geh pơn jăt tai lơh sir gơs phan bơna gùng lòt, nàng tàm tơrbŏ tus ală tiah nàng tăc bro phan bơna.

Mpồng nhàr lơgar dunia Lệ Thanh- anih dŭt ndơl bơh Gùng rơndeh ntoăt răt Gia Lai- Bình Định dê, priă tă lơh kờp dŭ 56 rbô tơmàn đong
Bơdìh mờ gùng rơndeh ntoăt răt Khánh Hoà- Buôn Ma Thuột mờ priă bơcri lơh mờr 22 rbô tơmàn đong neh geh Quôk hội ring bal ai lơh, broă 3 càr ndai tàm tiah Tây Nguyên là Gia Lai, Dăk Nông mờ Lâm Đồng kung lơh ngan lơh gùng rơndeh ntoăt răt, lơh gơlik bơta gơn kơnờm uă ngan ai lơh sa- mpồl bơtiàn bơh tiah do in. Bulah bè hơ̆ mờ bơta mùl gŏ is ờ pràn jơh bal bè gùng lòt, lơh sa mờ măy mok, drơng broă mờ mờng chài bơcri priă lơh ală rơndăp broă lơh dờng, den nàng dùl ròt bal mờ ală gùng rơndeh ntoăt răt, ală càr Tây Nguyên geh uă ngan broă pal lơh. Kwơmàng tàm nggùl nam do, bàr pe càr tàm tiah Tây Nguyên neh pà gŏ bơta ờ pràn pal yal tơngkah uă ngan bè gơhòi gơ jà bơcri priă mờ ai priă bơcri dà lơgar dê. Tềl tơngŏ do pà gŏ, ală càr sơlơ pal lơh ngan sơrlèt gan să tờm he, chồl tơnguh wơl bơta pràn jak ătbồ, đơng lam, den hơ̆ sồng gơtùi lơh geh cồng nha ală rơndăp broă lơh gùng rơndeh ntoăt răt dờng.
Cau cih Dương Đình Tuấn- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến
Viết bình luận