VOV4.K’ho- Ală càr Tây Nguyên neh sơrlèt gan nam Tân Sửu bềng bơta kal ke tài bơh kòp Kovid-19, lơh geh cồng nha pal pơn jờng ngan tàm jơh ală broă jàu kơnòl broă bơh nam dê. Sền dờng màng ală cồng nha mờ pal lơh ngan deh hơ̆ sồng lơh geh, kơrhia ngan mờ ală bơta lòng gam ơm tềng đăp, Tây Nguyên gam bềng bơta gơn kơnờm mờ lơh ngan jơh nùs mŭt tàm dùl nam pa sơm sồt ală tềl sồt yau, kơryan ală jơnau pơhìn pa mơkung tơnguh mhar bơtàu tơnguh.

Mờr tus ngai sa tềp Ñâm Zần, là năc lòt nhơl tus ƀòn dờng Dà Làc, càr Lâm Đồng gơlơh guh bĭc tơnơ̆ dùl mang bĭc lơhă ngan. 1840 hìu năc neh geh dan cơldŭ jơh tàm nhai 01; ală homestay neh bơka gơklŏ gơcrà ngan nàng rò năc. Sươn bơkàu ƀòn dờng mờ ală tiah nhơl chờ neh gŏ duh hồl ngan săp ñŏ nhơl tơm bơh bơr bơh ală mpồl năc lòt nhơl dê. Ồng Phan Minh Trường, Kwang ătbồ đơng lam Sươn bơkàu Bơta àng Dà Làc, do là dùl tàm ală tiah nhơl chờ pa mờ pa niam ngan pà gĭt: ồng jăt sền ngan broă gơbàn bơh kòp Kovid-19 dê, gŏ kòp tàm ƀòn dờng dờng ndrờm geh gròi sền niam ngan. Ồng đal gŏ loh gah nhơl chờ jă jơng lòt tàm gùng lòt bơtàu tơnguh wơl. Mờ nàng ròng gàr niam ai tŭ tơngai niam in gơ gơs ngan ngồn tàm rài kis, mpồl lơh sa kă bro neh lơh dùl broă rơndăp lơh rơcăng sơndră kòp nền nòn ngan. Ồng Phan Minh Trường, đơs: Bol añ ai tơl ală măy mok phan bơna tam dră mờ kòp ai cau lơh broă in, bơh chèu glòm muh măt tus krơh kơryan dà gơ prañ, sơprồm tê. Năc tus còp Sươn Bơta àng den ndrờm geh đo să jan, sồr ràu tê lơh kloh khuẩn lài mờ tŭ mŭt còp. Bol añ neh rơcăng lài wil tơl jơh ală bơta, geh bal broă rơndăp lơh rơcăng sơndră kòp, ờ mìng mblàng yal lam lơh tàm mpồl lơh broă lơm mờ gam cih mat mờ Hìu sơnơm sơnah ƀòn 8 mờ Sở Y tế càr Lâm Đồng tai.

Kung bè càr Lâm Đồng sơl, càr Dăk Lăk gam geh ală tềl tơngŏ bơtàu tơnguh wơl pràn kơldang ngan bơh lơh sa- mpồl bơtiàn dê. Kòp Kovid-19 geh gròi sền tŭ tàm sùm rlau 2 nhai lồi nam pa do, khà cau bơtờp pa ờ jơnhoa rlau mờ khà cau geh lik rê bơh hìu sơnơm; ală rơndăp broă lơh dờng bè gùng lòt, bơtơ̆t rbòng dà geh lơh niam bè tŭ tơngai; ƀòn lơgar pa geh bơ̆t bơtàu mhar rlau mờ broă rơndăp lơh, neh lơh uă cau bơcri priă geh bơta pin dờn lơh geh cồng nha tàm càr. Mò Nguyễn Thị Thanh Thủy, là dùl nă cau bơcri priă ơm tàm ƀòn dờng Biên Hoà, càr Đồng Nai đơs là, sơrlèt gan kòp Kovid-19, Dăl Lăk mờ bàr pe càr tàm Tây Nguyên neh tơngŏ loh geh bơta kwơ is, là ală ƀòn lơgar kis niam ngan, den tàng geh bơta pràn tàm pơrlòng loh làng ngan. Mò đơs: Tàm 5 càr bơh tiah Tây Nguyên dê, den Dăk Lăk geh tơl pràn tàm pơrlòng là uă ngan, geh trồ tiah, ù tiah ndrờm bè Lâm Đồng sơl. Bal mờ hơ̆ là gùng lòt tàm Dăk Lăk geh dà lơgar sền gròi uă ngan, geh gơl gùng rơndeh ntoăt răt, gùng lòt geh lơh tơn tus tàm ală xã, hìu bơsram, hìu sơnơm geh tơl lơm. Giă mìng ndrờm mờ nggùl halà dùl bơnah pe pơndrờm mờ Lâm Đồng tŭ do mờ ờ hềt gơtìp blơi uă.

Nam 2021, ală càr Tây Nguyên tìp ală kal ke ờ hềt tŭ lơi geh bơh lài, mơya kung là nam lơh sir gơs jak ngan ală jơnau kờñ lơh sa- mpồl bơtiàn. Bàr pe gah broă lơh neh sơrlèt gan tung lơtăng, sơnđờm tŭ tơngai lơh geh cồng nha pa. Bè tàm Dăk Nông, bơta aniai hoàc hươr bơh gah lơh tiêu dê neh geh bơsong niam, tăc tiêu mờ lơgar ndai bơh càr dê tàm nam 2021 gơguh 30 dơ̆ pơndrờm mờ nam 2020; tàm Dăk Lăk, Kon Tum mờ Gia Lai, gah lơh kau su bơh jŏ sùm kal ke ngan tàm uă nam sùm kung ai wơl bơta kwơ, mờ priă geh bơh tăc mờ lơgar ndai rlau 400 tơlak dolar Mỹ. Mŭt tàm nam pa 2022, bal mờ lơh kơ̆ kơl jăp wơl bơta pràn chi jŏ nam ờs mờng bơh yau, Tây Nguyên kung gam lơh sir gơs uă rơndăp broă lơh năng lượng lơh gơlik geh wơl, kông nghiệp lơh gơlik phan mờ gơhòi gơ jà tai gĭt nđờ rhiang rơndăp broă lơh pa. Lòt sền bơh ală càr dê pà gŏ, tiah bơcri priă niam, sră nggal song dơ pă loh làng ngan là bơta mờ ală mpồl lơh sa kă bro kơ̆p gơn ngan rlau jơh tàm tơngai tus. Mờ do kung là jơnau hơ pơrgon pràn ngan bơh ală càr tàm tiah Tây Nguyên dê nàng kờñ lơh jăt ngan ngồn ală jơnau kờñ dơ̆ lĕ bal bơh nam 2022 dê. Ồng Nguyễn Hữu Quế, Kwang ătbồ Sở Kế hoạc mờ Đầu tư càr Gia Lai pà gĭt: Bol añ gam pơgồp bal mờ Sở Tài nguyên Môi trường bơto pơlam ală cau bơcri priă rwah ală anih ƀươn, lơh bè lơi mìng tơm wơl mờ priă jền dùl êt ngan rlau jơh, nàng lơh geh cồng nha jơnhoa ngan rlau jơh. Nàng lơh geh jơnau kờñ hơ̆, bol añ geh lơh niam wơl sră nggal dùl bă niam ngan mờ bol añ geh kờp sền wơl ală broă lơh sră pơ àr. Bơta lơi gam gơkòl, ờ dipal mờ jơnau cih bơh kơrnoăt boh lam dê den khin cha dan mờ kâp geh gơnăp gơnoar sang tĕ, nàng ai tơl bơta niam ngan rlau jơh ai cau bơcri priă in.

Kòp Kovid-19 bơh sơnrờp geh gròi sền, ală gah broă lơh sa geh bơta pràn neh bơtàu tơnguh wơl, uă bơta pràn pa geh pờ tơlik, ală càr Tây Nguyên geh bơnàng jă nàng gơtùi gơn kơnờm tàm dùl nam tơnguh mhar bơtàu tơnguh. Bulah bè hơ̆, ală càr gĭt nền loh làng ngan là kòp Kovid-19 kung gam sơl là bơta pơhìn uă ngan, kơryan ală broă rơndăp lơh bơtàu tơnguh. Nàng ai bơta gơn kơnờm gơ gơs ngan ngồn tàm rài kis, kờñ nùs nhơm geh kơnòl uă ngan bơh jơh ală anih lơh broă cíñ trị dê mờ bơta dùl nùs bal bơh làng bol mờ mpồl lơh sa kă bro dê. Jăt ồng Nguyễn Đình Trung, Ủy viên Đảng Dà lơgar, Ƀí thư Tỉñ ủy Dăk Lăk đơs, tàm tơngai sơlơ uă kal ke, bơta lòng, den kơnòl mờ bơta lơh bal bơh ală kâp ủy đảng mờ gơnoar ătbồ dê pal sơlơ dờng; cau kwang bàng, đảng viên sơlơ pal lơh krơh lam lài. Dăk Lăk geh lơh jơh ală bơta nàng ai bơta gơn kơnờm nam 2022 gơlik gơs ngan ngồn tàm rài kis. Ồng Nguyễn Đình Trung, đơs: Sơlơ tìp uă kal ke bơta lòng den sơlơ pal lơh jăt niam gơnoar broă tam klăc bal lơh ngan jơh nùs uă tàm broă lam lơh jăt ală kơnòl broă neh ai tơlik; bơ̆t bơtàu mpồl đảng viên geh tơl pràn jak ndrờm pal mờ kơnòl broă. Nam 2022, yal lài broă pơn jăt tai gơbàn kal ke. Den tàng bè hơ̆, Ƀan thường vụ Tỉñ ủy neh sồr jơh ală anih lơh broă cíñ trị tàm tŭ lơh jăt ală kơnòl broă, nàng lơh jăt niam broă lơh rơcăng sơndră kòp mơkung drơng bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn bơh càr dê.

Mŭt tàm sơnam pa Ñâm Zần 2022, ală càr tàm Tây Nguyên neh geh bơtơl tai bơta pràn, rơcăng ai ală bơta lòng ơm tềng đăp in. 2022 geh gơ gơs là dùl nam bơtàu tơnguh, dùl nam sơm bời sồt. Hơ̆ ờ mìng là bơta gơn kơnờm mờ gam là bơta lơh ngan jơh nùs cíñ trị mờ bơta rơcăng lài wil tơl ală bơta nàng lơh sir gơs ală kơnòl broă dờng.

Cau cih Dương Đình Tuấn- Cau mblàng Lơ Mu K’Yến