VOV4.K’ho- Nhai 06 pa do, dơ̆ sơnrờp priă ngui đèng tàm jơh gùt lơgar lơh geh khà uă ngan rlau jơh bơh lài tus tŭ do pa mờ rlau 45 rbô 500 mê ga oát. Khà ngui đèng tàm ngai tàm jơh ală gùng che đèng dà lơgar dơ̆ sơnrờp sơrlèt 900 tơlak kilo oát jiơ, uă rlau mờ khà uă ngan rlau jơh bơh nam 2021 dê là 880 tơlak kilo oát jiơ. Khà ngui đèng ngai sơlơ gơguh uă, tàm tŭ khà lơh ală hìu măy đèng gơtìp lơyài wơl tŭ tơngai lơh mờ tìp uă kal ke, gơlam tus bơta kal ke lơh tàm pơnring đah lơh gơlik mờ ngui đèng. Den tàng bè hơ̆, broă ngui năng lượng tềm pềr mờ geh cồng nha là dùl tàm ală broă lơh geh kwơ ngan rlau jơh dong tơrmù ƀà bơta kơn jơ̆ tàm broă jòi, lơh mờ tăc ală bơta năng lượng, dong lơh niam wơl cồng nha bơh rài lơh sa dê, mơkung dong sền gàr anih lơh gơlik năng lượng dà lơgar dê, sền gàr tiah ơm kis mờ tơrmù ƀà pờ tơlik bơdìh lơh ƀơ̆ ƀơl tiah ơm kis.

Ngai 13/03/2019, Thủ tướng Cíñ phủ neh ai lơh jăt Kơrnoăt sồ 280 kĭ Broă lơh dà lơgar bè ngui năng lượng tềm pềr mờ geh cồng nha tơngai bơh nam 2019- 2030 mờ jơnau kờñ tềm pềr geh bơh 5% tus 7% kờp jơh ngui năng lượng gùt lơgar tàm tơngai tus nam 2025 mờ geh bơh 8% tus 10% tàm jơh gùt tŭ tơngai bơh nam 2019 tus nam 2030. Broă lơh neh sồr lơh ală broă lơh tơl làm mờ dùl ròt bal tàm broă Lơh, lơh tơl mờ lơh jăt pràn kơldang ală jơnau cih bơh kơrnoăt boh lam dê bè ngui năng lượng tềm pềr mờ geh cồng nha. Kờp bơh tŭ lam lơh Broă lơh dà lơgar bè ngui năng lượng tềm pềr, uă Ƀộ, Ngàñ, mpồl lơh sa kă bro lam lơh lài tàm broă kơlôi sơnơng, ngui ală jơnau bơceh lơh măy mok mờ broă lơh pơgồp bơnah tềm pềr đèng. Lam lài tàm ngui năng lượng tềm pềr là Tập đoàn Ồs đèng Việt Nam. Do là Tập đoàn tăc mờ ngui năng lượng, den tàng bè hơ̆ neh sồr lơh uă broă lơh, jơnau bơceh lơh tềm pềr đèng. Tập đoàn lơh pràn mblàng yal jơnau ngui đèng tềm pềr. Pah nam, lơh broă Jiơ Plai ù geh lơh sùm nàng kờñ tơnguh uă bơta gĭt wă làng bol, mpồl lơh sa kă bro in tàm tŭ ngui đèng tềm pềr.

Bal mờ hơ̆, Tập đoàn Ồs đèng Việt Nam hòi jà cau ngui đèng uă tơrgùm lơh sa tàm ală tŭ jiơ ờ huan geh uă cau ngui đèng, tềm pềr đèng mơkung gàr niam ờdo ờdă jơh ală gùng che đèng in. Tập đoàn Ồs đèng Việt Nam hòi jà bơtàu tơnguh đèng lơh geh wơl, hơ̆ là đèng dà, đèng càl, đèng măt tơngai tềng hơđang rơkàng hìu. Jăt mờ hơ̆, gah lơh đèng hòi jà làng bol, mpồl lơh sa kă bro dan lơh is crăp ơn đèng măt tơngai tềng hơđang rơkàng hìu nàng lơh gơlik geh is đèng ai jơnau kờñ ngui in, tŭ jơngkah den geh tăc wơl đèng ai Dà lơgar in mờ giă dipal, gơ geh priă jền mơkung pơgồp bơnah gàr tơl ồs đèng dà lơgar in.

 Ồng Trần Viết Nguyên, Phó Kwang ătbồ Ƀan Lơh sa kă bro, Tập đoàn Ồs đèng Việt Nam pà gĭt, jơh gùt lơgar neh bơtàu tơnguh geh 9 rbô 500 mê ga oát đèng măt tơngai mờ tŭ do bơta pràn gam uă ngan. Do geh gơ gơs là bơta pơgồp bơnah tơrmù ƀà bơta kơn jơ̆ lơh gơlik đèng bơh lơgar he dê, dong tềm pềr đèng lơh gơlik bơh ală bơta đèng ndai: Bơta pràn nàng pơn jăt tai bơtàu tơnguh ală rơndăp broă lơh đèng măt tơngai, ngan là đèng măt tơngai tềng hơđang rơkàng hìu gam uă ngan. Ƀộ Kông thương lơh jăt jơnau sồr bơh Cíñ phủ dê gam kơlôi sơnơng tai gùng dà broă lơh, kơrnoăt boh lam pa lơh uă đèng măt tơngai tềng hơđang rơkàng hìu tàm Việt Nam. Bol añ kung gam kơ̆p kơnờm ngan broă lơh do tài bơh gơ geh cèng wơl uă ngan bơta kwơ ai làng bol, cau ngui đèng mờ cau bơcri priă in mờ geh bal ai gah đèng bol añ dê in tai.

Bơh lòt sền, kờp bal pah nam, làng bol lơgar he blơi pơgăp 2 tơlak 400 rbô măy điều hoà bơta duh mrềt; Bulah bè hơ̆ kung gam sơl tus 26,5% hìu bơnhă ngui măy điều hoà ờ geh bơta tềm pềr đèng, lơh gơbàn pơhì pơhà uă ngan jơtài đèng mờ priă đèng pal tă tơm pah nhai. Tŭ do, geh uă mpồl lơh sa kă bro hòi jà cau ngui tam gơl ngui măy điều hoà tềm pềr đèng ngui, hơ̆ là geh bơta inverter. Pơnyơu bè Kông ty Daikin lơh bơnah drơng broă măy điều hoà bơta duh mrềt tơm lài jăt nhai. Cau ngui geh ngui măy điều hoà bơta duh mrềt tềm pềr đèng, cih mat dan bơnah tơm priă pah nhai mờ priă tă lơh ờ tam gơl mờ dờp geh ală drơng broă sền gàr, lòt sền sùm pah dơ̆ mờ bơto pơlam broă lơh tềm pềr đèng. Mò Lý Thị Phương Trang, Kwang ătbồ dờng Kông ty Kổ phần Daikin pà gĭt: Daikin geh jơnau kờñ tus nam 2025 geh tơrmù 30% pờ tơlik bơdìh lơh ƀơ̆ ƀơl tiah ơm kis, nam 2030 den tơrmù 50% mờ tus nam 2050 den ờ geh tuh bơdìh phan ƀơ̆ lơh ƀơ̆ ƀơl tiah ơm kis tai. Bol he pal lơh broă, lơh broă tềm pềr sùm nàng lơh geh jơnau kờñ neh ai tơlik. Bol añ kơlôi sơnơng nàng ai tơmŭt tàm broă lơh, bơdìh mờ broă tềm pềr tàm măy mok den bol añ gŏ là, broă cau ngui kung kwơmàng ngan. Dilah bol he ai bơta gĭt wă sơlơ gơguh uă den gơn kơnờm bol he geh tềm pềr gơtùi.

 Ồng Phương Hoàng Kim, Kwang ătbồ Vụ Tềm pềr năng lượng mờ Bơtàu tơnguh kơ̆ kơl jăp, Ƀộ Kông thương dê mơkung là Kwang ătbồ Cơldŭ lơh broă Mpồl đơng lam Tềm pềr năng lượng dà lơgar, đơs sùm: Gàr tơl năng lượng mờ bơtàu tơnguh gah năng lượng kơ̆ kơl jăp sùm là bơta sền gròi khà dùl bơh Cíñ phủ dê. Nàng sơrlèt gan mờ bơta lòng bè ai tơl đèng mờ gàr tơl năng lượng đơs bal kờñ ngan pal lơh gùng dà broă lơh, kơrnoăt boh lam dùl ròt bal, bơta lơh glài tơl kràñ mờ gơtùi lơh jăt ngan ngồn tàm rài kis nàng hòi jà bơcri priă mờ ngui ală măy mok, phan ngui măy mok tềm pềr đèng.

Yal lài tàm 05 nam tus, jơnau kờñ ngui đèng kung gam gơguh tai ơm tàm khà pơgăp 8,5% pah nam. Bulah bè hơ̆, jăt cồng nha sền swì bơh Ƀộ Kông thương mờ Tập đoàn Ồs đèng Việt Nam dê bè broă rơndăp lơh lơh gơlik đèng tơngai bơh nam 2020- 2025, broă lơh gơlik tơl đèng tàm tơngai do digơlan tìp uă kal ke, bơta lòng. Pal sền ngac là jăt jơnau yal yal tơngĭt bơta tàm pơnring đah lơh gơlik mờ jơnau kờñ ngui đèng tơngai bơh nam 2021- 2025 bơh Tập đoàn Ồs đèng Việt Nam dê, khà đèng ờ tơl digơlan gơguh tus 27 tơmàn 700 tơlak kilo oát jiơ tàm nam 2025. Den tàng bè hơ̆, rlau mờ tŭ lơi jơh, jơh tơl nă he kờñ pal sơm băt tê bal lơh broă tài bơta năng lượng kơ̆ kơl jăp. Ồng Phương Hoàng Kim, Kwang ătbồ Vụ Tềm pềr năng lượng mờ Bơtàu tơnguh kơ̆ kơl jăp, Ƀộ Kông thương mơkung là Kwang ătbồ Cơldŭ lơh broă Mpồl đơng lam Tềm pềr năng lượng dà lơgar, đơs sùm: Bal mờ broă jòi lơh ală năng lượng bơh sơnrờp nàng kờñ lơh geh jơnau kờñ bè năng lượng ai bơtàu tơnguh lơh sa in. Broă ngui năng lượng tềm pềr geh cồng nha lơh gơnoar broă kwơmàng tàm broă gàr tơl năng lượng dà lơgar. Ngui năng lượng tềm pềr mờ geh cồng nha gam là phan ngui broă lơh geh kwơ ngan dong gơmù bơta kơn jơ̆ tàm broă jòi, lơh gơlik mờ tăc ală bơta năng lượng dong sền gàr năng lượng dà lơgar, sền gàr tiah ơm kis mờ tơrmù ƀà tuh tơlik bơdìh lơh ƀơ̆ ƀơl tiah ơm kis. Lơh jăt jơnau hơ bè Jơnau ring bal Paris bè sơrlèt gan mờ bơta tam gơl trồ tiah gùt plai ù kung bè tàm Pơrjum kwang bàng kâp dờng bè Tam gơl trồ tiah COP 26 bè lơh jăt gùng dà broă lơh tŭ tơngai tơrmù tuh bơdìh lơh ƀơ̆ ƀơl tiah ơm kis ờ gam tai tàm nam 2050.

            Cau mblàng Lơ Mu K’Yến