Tề kòn lòt nhơl jăt gah suơn kơphe gam tàm tơngai lì bơkào bò crư tàm dùl tiah lòt nhơl broă lơh sa suơn sre tàm càr Dăk Lăk, lŏ Nguyễn Thị Phương Phương, bơh ƀòn dờng Dà Làc, càr Lâm Đồng sền bơkào kơphe lì niam mờ sơn-io kòn in sền ală lơwe gam ñồm jồp bơkào kơphe. Lŏ Phương yal, lŏ lài do kung là cau lơh kơphe sơl, den tàng pah tŭ tơngai kơphe lì bơkào bè do, ală jơnau lài do geh kah wơl: “Suơn kơphe lì uă ngan bơkào mờ ƀô thồm bè do, den nùs nhơm añ kah wơl bè dùl kàl hờm ram mờr tus kung gam sùm tàm nùs nhơm añ dê den tàng añ gơboh ngan. Hìu añ ờ gam geh suơn kơphe tai den tàng tŭ do geh kòn den añ kung gam kờñ tus tàm ală tiah bè do nàng sền, geh bơkào, geh tờm kơphe nàng ală kòn añ geh sền, geh git gŏ bơta niam chài kung bè trồ tiah niam tàm Tây Nguyên dê”.

Mờ trồ tiah mrềt niam, bal mờ suơn kơphe, geh uă bơta tờm chi hòn is tàm càr Dăk Lăk đơs is mờ Tây Nguyên đơs bal kung căt cồng, lì bơkào sơl, nhai 3 gơs “kàl lơwe jồp bơkào”. Ngui bơta niam do, geh uă mpồl lơh broă lòt nhơl tàm càr Dăk Lăk neh lơh geh ală dơ̆ lòt nhơl pơgồp bal mờ broă tus sền nàng git bơta niam chài bal mờ tus bal tàm tiah lơh broă sa bơh làng bol lơh broă sa suơn sre dê. Bơdìh mờ suơn kơphe, ală tiah niam, tiah lòt nhơl krơi is tàm càr Dăk Lăk kung lơh cau năc lòt nhơl in niam nùs. Ồng Lò Hải Phan, tus bơh ƀòn dờng Sơn La, càr Sơn La pà git: “Tơngai lòt nhơl dơ̆ do là 5 mang 4 ngai, lòt tus tàm ală tiah lòt nhơl tờm, geh ờ uă tiah tềl kah yau rài lài do tàm ƀòn dờng Buôn Ma Thuột, hơ̆ sồng lòt tus Buôn Đôn, tus Ñrùh Drai Nur. Añ gŏ geh kwơ ngan, tàm hơ̆ uă ngan là tơl tiah ndrờm geh dùl bơta krơi is, geh bal ală phan sa bơkah ngan”.

Gam ồng Nguyễn Đình Hùng tus bơh Càr lơgar Hà Nội den pà git: “Tus càr Dăk Lăk den añ geh tus còp Hìu prăp gàr phan kwơ yau càr Dăk Lăk, Ƀòn kơphe Trung Nguyên, tiah lòt nhơl Ko Tam, tus tơnao dà Lăk. Añ gŏ ală tiah hơ̆ niam bơnĕ ngan, trồ tiah tàm do mrềt niam mờ cau kis tàm do gơboh kờñ mờ cau năc ngan. Geh bal rơwas kung lời wơl bơta niam bơnĕ mờ đềt mềr ngan”.

Tàm tơngai tus sền ù tiah geh is niam, cau năc tus càr Dăk Lăk kung geh tus sền bơta niam chài bơh ală jơi bơtiàn kis bơh yau tàm do. Tàm ală tiah lòt nhơl mpồl bơtiàn, lòt nhơl bè niam chài, ală bơta kwơ niam chài krơi is bơh tơl jơi bơtiàn dê geh lơh, gơs bơta niam hòi jà cau năc lòt nhơl tus. Mò Trần Thị Kim Ánh, lam bồ tiah lòt nhơl tàm kơnhoàl Buôn Đôn pà git: “Bơdìh broă lơh mờ rơwas, gam bơyai lơh pơrlòng plung Kazak tàm dà dờng Srepok, bal mờ ală broă lơh drơng gàr phan sa krơi is bơh làng bol kis bơh yau tàm do dê, tàm hơ̆ uă ngan là làng bol kòn cau Lào, Rơđê mờ Mnông, geh tus bal tơl ngan tàm sàh Krông Na”.

Nhai 3 kàl bơkào, kàl lơwe jồi bơkào, kung là kàl lơh chờ mờ tơnkah Ngai tơnklàs, den tàng lòt nhơl càr Dăk Lăk sơlơ geh uă niam. Mờ cồng nha geh uă rơlao mờ jơnau kơ̆p kờñ, Lơh chờ kơphe Buôn Ma Thuột dơ̆ 9 mờ ală broă tơnkah 50 nam tam lơh pha lin Buôn Ma Thuột, tơnklàs càr Dăk Lăk neh pơgồp bal kwơ màng, dong kờl càr Dăk Lăk hòi jà geh 700 rơbô nă cau năc lòt nhơl tus tàm Quý I nam 2025, priă geh bơh lòt nhơl 600 tơmàn đong, gơguh mờr 2 dơ̆ di lah pơn drờm mờ nam lài.

Jăt mò Nguyễn Thụy Phương Hiếu, Phó Kwang lam bồ Sờh Niam chài, Tàp pràn să jan mờ Lòt nhơl càr Dăk Lăk đơs, cồng nha do pà gŏ, lòt nhơl càr Dăk Lăk gam rơhời lơh geh cồng nha ală bơta geh bơh càr dê. “Ală mpồl lơh sa kă bro lòt nhơl pơgồp bal mờ Sờh Niam chài, Tàp pràn să jan mờ Lòt nhơl tàm broă lơh geh ală tiah lòt nhơl, tàm tơl broă lơh geh uă bơta nàng drơng ai uă cau năc in. bơta pa nam do là geh tai broă lơh phan lời wơl nàng yal, jờng rơ ală phan lời wơl tàm càr dê, dong kờl cau năc in geh tai phan nàng sền. bơdìh hơ̆ tai pơgồp bal mờ ală broă lòt nhơl, cau năc gam gơtùi jòi sền nàng git tai bè ală phan lời wơl tàm càr Dăk Lăk dê”.

Kàl bơkào kơphe lì bò crư ù tiah bal mờ ală tiah niam lơh geh tai bơta tơngŏ tờm nàng hòi jà cau năc tus mờ càr Dăk Lăk. Hơ̆ kung là dơ̆ niam nàng càr do gơs tiah tus niam bơnĕ, lơh gơguh bè lòt nhơl, pơgồp bal tàm broă lơh pràn bơtàu tơnguh lơh sa mờ yal rùp rài ù tiah brê bơnơm dờng tus mờ cau lòt nhơl tàm lơgar mờ lơgar bơdìh in.